Nguyễn Thị Út (Út Tịch) - Huyền thoại miền sông nước "Còn cái lai quần cũng đánh"
Nữ du kích dạn dày sương gió của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, từ một cô bé đi ở đợ vươn lên thành chỉ huy dũng cảm, với câu nói mộc mạc mà đanh thép làm nức lòng quân dân.
Sinh ra trong một gia đình bần nông tại Trà Ôn, Vĩnh Long, từ nhỏ Nguyễn Thị Út đã phải đi ở đợ cho địa chủ, chịu bao cảnh roi vọt, tủi nhục. Khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, chị nhanh chóng giác ngộ và tham gia vào lực lượng vũ trang địa phương. Đặc trưng của miền Tây sông nước đã rèn luyện cho chị sự linh hoạt, mưu trí và lối đánh giặc xuất quỷ nhập thần.
Dù đã lập gia đình (với anh Lâm Văn Tịch) và sinh tới 6 người con, chị Út Tịch vẫn luôn là người đi đầu trong các trận đánh đồn, phục kích giặc. Có những lúc vừa sinh con được ít ngày, chị đã gửi con lại cho bà con chòm xóm để ôm súng ra trận địa. Chị nổi tiếng với tài bắn súng chính xác, sử dụng thành thạo nhiều loại vũ khí thu được của địch để đánh lại chính chúng.
Khí chất hào sảng, bộc trực của người dân miền Tây được thể hiện rõ nét nhất qua lời thề đanh thép của chị trước kẻ thù được lưu truyền khắp các mặt trận: "Đánh giặc thì phải đánh cho đến cùng, còn cái lai quần cũng đánh!" (Lai quần: gấu quần). Câu nói vô cùng mộc mạc nhưng chứa đựng sức nặng ngàn cân ấy đã trở thành một tuyên ngôn về ý chí chiến đấu kiên quyết, không khoan nhượng của nhân dân miền Nam. Chị hy sinh năm 1968 sau một trận pháo kích của địch, để lại hình tượng rực rỡ về người phụ nữ Nam Bộ "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
