Nguyễn Thị Xuân một trong mười bông hoa thép tại ngã ba Đồng Lộc

Liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân là một trong 10 nữ thanh niên xung phong (TNXP) thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, đã anh dũng hy sinh tại "tọa độ lửa" Ngã Ba Đồng Lộc vào năm 1968 khi vừa tròn 20 tuổi.

Năm sinh: 1948.

Quê quán: Xã Vĩnh Lộc (nay thuộc xã Khánh Vĩnh Yên), huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Xuất thân: Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống cách mạng, có bố là đảng viên từ thời kỳ phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930 - 1931.

Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, chị tham gia lực lượng thanh niên xung phong, được biên chế tiểu đội 4 do chị Võ Thị Tần làm đội trưởng.

Nhiệm vụ hằng ngày của chị và đồng đội là quan sát máy bay địch, đánh dấu các quả bom chưa nổ, san lấp hố bom và sửa chữa đường để bảo đảm huyết mạch giao thông Bắc - Nam luôn thông suốt. Qua những trang ký ức để lại, chị Xuân được biết đến là một cô gái giàu tình cảm. Những ngày sống ở chiến trường ác liệt, chị luôn nhớ về gia đình, nhớ ngôi nhà ba gian, mảnh sân vuông, cây mít đầu ngõ và buồng cau đợi ngày về hái cho mẹ. Nhưng vượt lên trên nỗi nhớ nhà, chị luôn kiên cường bám trụ trận địa, đối mặt hằng ngày với bom đạn.

Khoảng 16 giờ 30 phút ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Sau nhiều trận bom cày xới, mặt đường bị hư hỏng nặng. Tiểu đội 4 được lệnh ra sát mặt đường để san lấp hố bom khẩn cấp. Khi các chị đang tập trung làm nhiệm vụ thì máy bay Mỹ bất ngờ ập đến và ném bom xuống trận địa. Một quả bom đã nổ gần vị trí hầm trú ẩn, vùi lấp cả 10 cô gái trẻ. Chị Nguyễn Thị Xuân đã cùng 9 người đồng đội của mình anh dũng hy sinh khi tuổi đời đẹp nhất.

Năm 1972, tập thể 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc (trong đó có liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân) đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hiện nay, phần mộ của chị cùng các đồng đội đang yên nghỉ khang trang tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc.