Nguyễn Thiện Thuật – Hùm Xám Bãi Sậy

Nguyễn Thiện Thuật (thường gọi là Tán Thuật) sinh ra tại Hưng Yên. Ông đỗ Cử nhân và làm Quan Tán tương quân vụ dưới triều Nguyễn. Khi quân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ và triều đình đầu hàng, ông đã từ quan trở về quê nhà chiêu mộ binh sĩ, hưởng ứng chiếu Cần Vương.

Nguyễn Thiện Thuật đã chọn vùng đầm lầy Bãi Sậy (thuộc Hưng Yên, Hải Dương ngày nay) làm căn cứ chống Pháp. Khác với các chiến khu miền núi, ông đã sáng tạo ra nghệ thuật chiến tranh du kích độc đáo ngay tại vùng đồng bằng bằng cách biến các làng xã thành chiến lũy liên hoàn, dựa vào sông rạch, đồng cỏ lau sậy để phục kích giặc.

Nghĩa quân Bãi Sậy dưới sự chỉ huy của ông áp dụng triệt để phương châm "ẩn hiện bất ngờ", liên tục tập kích các đồn bốt, phá hủy đường sắt và dây điện thoại của Pháp, làm gián đoạn giao thông của kẻ thù. Quân Pháp nhiều lần mở các đợt càn quét lớn nhưng đều bị sa lầy tại Bãi Sậy. Nguyễn Thiện Thuật đã biến vùng đầm lầy đồng bằng thành nỗi khiếp đảm của quân xâm lược, đóng góp bài học vô giá cho nghệ thuật quân sự Việt Nam.