Nguyễn Thượng Hiền – chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ XX
Trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Nguyễn Thượng Hiền là một chí sĩ yêu nước tiêu biểu, nổi tiếng với tài văn chương và tinh thần đấu tranh giành độc lập.
Nguyễn Thượng Hiền sinh năm 1868 tại Hà Nội. Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống khoa bảng.
Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, ham học và có tài văn chương.
Năm 1885, khi phong trào Cần Vương bùng nổ, Nguyễn Thượng Hiền còn trẻ nhưng đã sớm có tinh thần yêu nước.
Năm 1892, ông đỗ Hoàng giáp và được triều đình nhà Nguyễn bổ nhiệm làm quan.
Tuy nhiên, ông không muốn chỉ làm một viên quan trong một đất nước đang bị thực dân Pháp khống chế.
Một người hỏi:
— Ông đã đỗ đạt và có thể có cuộc sống yên ổn, tại sao vẫn lo việc nước?
Nguyễn Thượng Hiền trả lời:
— Nếu đất nước chưa được độc lập thì vinh hoa của riêng mình cũng không có ý nghĩa.
Sau đó, ông dần rời bỏ con đường quan trường và tìm cách tham gia phong trào yêu nước.
Đầu thế kỷ XX, Nguyễn Thượng Hiền có quan hệ với nhiều nhà yêu nước như Phan Bội Châu.
Ông ủng hộ các hoạt động nhằm tìm con đường mới để giành lại độc lập cho Việt Nam.
Một người hỏi:
— Theo ông, muốn cứu nước cần làm gì?
Nguyễn Thượng Hiền trả lời:
— Phải thức tỉnh lòng yêu nước, nâng cao dân trí và tìm cách đưa đất nước thoát khỏi cảnh yếu hèn.
Ông sang Trung Quốc và sau đó hoạt động tại Nhật Bản trong phong trào yêu nước.
Nguyễn Thượng Hiền có mối liên hệ với Phong trào Đông Du và các tổ chức yêu nước của người Việt ở nước ngoài.
Ông sử dụng tài văn chương để tuyên truyền tinh thần yêu nước và cổ vũ đồng bào.
Những bài thơ của ông thể hiện nỗi đau trước cảnh đất nước mất độc lập và khát vọng phục hưng dân tộc.
Một người bạn hỏi:
— Vì sao ông vẫn làm thơ trong lúc đất nước gặp khó khăn?
Nguyễn Thượng Hiền trả lời:
— Văn chương cũng có thể đánh thức lòng yêu nước. Một lời thơ đúng lúc có thể làm người ta suy nghĩ về vận mệnh của quê hương.
Trong những năm cuối đời, Nguyễn Thượng Hiền tiếp tục hoạt động tại Trung Quốc.
Ông qua đời năm 1925 tại Hàng Châu, Trung Quốc.
Dù không thể trở về quê hương, ông vẫn được nhớ đến như một chí sĩ đã dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp cứu nước.
Một học sinh hỏi cô giáo:
— Thưa cô, điều gì đáng quý nhất ở Nguyễn Thượng Hiền?
Cô giáo trả lời:
— Đó là sự lựa chọn đặt vận mệnh đất nước lên trên lợi ích cá nhân. Ông có học vấn, có địa vị nhưng đã từ bỏ con đường quan trường để tìm cách đóng góp cho sự nghiệp giành độc lập.
BÀI HỌC
Câu chuyện về Nguyễn Thượng Hiền nhắc chúng ta về lòng yêu nước, tinh thần học tập, trách nhiệm với quê hương và ý chí vượt lên lợi ích cá nhân.
Đối với học sinh ngày nay, chúng ta có thể học ở ông tinh thần ham học hỏi, biết trân trọng lịch sử, có trách nhiệm với cộng đồng và sử dụng kiến thức của mình để tạo ra những giá trị tốt đẹp.
