Nguyễn Trãi (4)

Nguyễn Trãi là nhà chính trị, nhà quân sự, nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam vào thế kỷ XV. Ông là cánh tay phải, người cùng Lê Lợi vạch ra đường lối, chiến lược cho cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, Nguyễn Trãi vốn là một quan lại nhà Hồ. Sau khi nhà Minh xâm lược, ông nung nấu ý chí cứu nước. Sau nhiều năm tìm kiếm, ông đã gặp gỡ và dốc lòng phò tá Lê Lợi, trở thành linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Ông là người soạn thảo "Bình Ngô Sách", đề ra chiến lược cốt lõi: dùng nhân nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí ít để địch số nhiều; phải coi trọng việc "đánh vào lòng người", dùng ngoại giao và kế sách để làm suy yếu quân giặc.

Nguyễn Trãi không chỉ là nhà chiến lược mà còn là một nhà ngoại giao tài ba. Ông đã nhiều lần viết thư, dụ hàng các tướng giặc, góp phần làm tan rã ý chí chiến đấu của địch mà không cần đổ máu.

Sau khi đất nước giành được độc lập, ông là người thay mặt Lê Lợi viết "Bình Ngô Đại Cáo" (năm 1428). Đây được coi là bản Tuyên ngôn Độc lập thứ hai của dân tộc Việt Nam, tuyên bố chiến thắng vĩ đại, khẳng định chủ quyền quốc gia và truyền thống chính nghĩa của dân tộc.

Cuộc đời Nguyễn Trãi là một tấm gương về lòng yêu nước và sự tận tụy. Dù cuối đời ông gặp bi kịch oan khuất (vụ án Lệ Chi Viên), nhưng tài năng và công lao của ông đối với đất nước là không thể phủ nhận, được UNESCO vinh danh là Danh nhân Văn hóa Thế giới.