Nguyễn Trung Trực: Người Anh Hùng "Áo Vải" Của Miền Tây Nam Bộ
Nguyễn Trung Trực (1838–1868) là vị thủ lĩnh nghĩa quân áo vải kiệt xuất trong phong trào kháng chiến chống Pháp tại Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX. Ông nổi tiếng với hai chiến công vang dội: đốt cháy tàu chiến L'Espérance của Pháp trên sông Nhật Tảo (1861) và đánh chiếm đồn Kiên Giang (1868). Khi bị giặc bắt và hành quyết ở tuổi 30, ông đã để lại lời tuyên bố bất hủ, trở thành biểu tượng cho tinh thần yêu nước, bất khuất của nhân dân Nam Bộ và dân tộc Việt Nam: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.”
Sinh ra trong một gia đình làm nghề chài lưới ven sông, Nguyễn Trung Trực (tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh năm 1838) là một trong những thủ lĩnh xuất sắc nhất của phong trào khởi nghĩa chống thực dân Pháp nửa cuối thế kỷ XIX. Dù không xuất thân từ gia đình khoa bảng hay tướng lĩnh triều đình, người con của xóm chài ấy lại mang trong mình khí phách lẫm liệt và lòng yêu nước sâu sắc.
Năm 1861, khi thực dân Pháp tiến đánh Nam Kỳ, ông đã lập nên chiến công chấn động: đốt cháy tàu chiến L'Espérance của Pháp trên vàm Nhật Tảo. Trận đánh táo bạo và mưu lược này đã khiến kẻ thù khiếp sợ và làm nức lòng nghĩa quân cũng như nhân dân khắp vùng. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục lãnh đạo nhiều trận đánh lớn, đỉnh cao là cuộc tập kích đồn Kiên Giang năm 1868, làm rung chuyển bộ máy cai trị của thực dân.
Khi bị giặc vây ép cùng đường tại đảo Phú Quốc, để bảo vệ tính mạng cho nghĩa quân và người dân vô tội, ông đã dưỡng khí hiên ngang tự nộp mình cho giặc. Trước khi bị thực dân Pháp hành quyết tại pháp trường Rạch Giá vào năm 1868, ở tuổi 30, ông đã dõng dạc thốt ra câu nói bất hủ:
“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.”
