Nguyễn Trung Trực – Người anh hùng áo vải với khí phách "Hỏa hồng Nhựt Tảo"

Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (tên thật là Nguyễn Văn Lịch) sinh năm 1838 tại làng Bình Nhựt, tổng Long Hưng, huyện Cửu An, phủ Kiến An (nay thuộc xã Bình Nhựt, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Xuất thân từ một gia đình chài lưới nghèo khó, từ nhỏ ông đã sớm thấm nhuần tinh thần thượng võ, gan góc, trượng nghĩa và có tình yêu sâu sắc với quê hương, sông nước Nam Bộ. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược, trước cảnh triều đình đầu hàng, ngọn lửa yêu nước trong lòng ông đã bùng cháy mãnh liệt, thôi thúc ông đứng lên chiêu mộ nghĩa binh phất cờ khởi nghĩa.

Nhắc đến cuộc đời oanh liệt của ông, không thể không nhắc đến chiến công lừng lẫy trong trận đốt tàu chiến Espérance (Hy Vọng) của giặc Pháp trên vàm sông Nhựt Tảo vào ngày 10 tháng 12 năm 1861. Bằng mưu lược sắc bén và lòng quả cảm tuyệt vời, ông cùng nghĩa quân giả dạng làm thương lái chở lúa để tiếp cận chiếc tàu chiến kiên cố của địch, tung đòn hỏa công bất ngờ thiêu rụi toàn bộ tàu chiến và tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Chiến công vang dội ấy đã khiến kẻ thù kinh hồn bạt vía, được nhà thơ Huỳnh Mẫn Đạt ca ngợi qua câu thơ bất hủ: "Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa / Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần".

Không dừng lại ở đó, Nguyễn Trung Trực tiếp tục kiên cường bám trụ địa bàn, lập nhiều chiến công vang dội tại Kiên Giang và Phú Quốc. Trước uy thế của nghĩa quân, giặc Pháp dùng thủ đoạn hèn hạ bắt mẹ và người thân của ông để uy hiếp. Vì để bảo vệ sinh mạng cho nhân dân và nghĩa quân, ông đã tự thú và đối mặt với kẻ thù. Dù chịu mọi cực hình tra tấn dã man và những lời dụ dỗ mua chuộc, ông vẫn giữ vững khí tiết sáng ngời của một bậc trượng phu.

Trước khi bước lên máy chém tại pháp trường Rạch Giá vào năm 1868, đối mặt với kẻ thù tàn bạo, ông đã hiên ngang hô vang câu nói chấn động non sông: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây!". Sự hy sinh oanh liệt khi tuổi đời còn rất trẻ (30 tuổi) của ông đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi. Tấm gương trung liệt cùng đền thờ trang nghiêm của ông tại Rạch Giá và nhiều nơi ở Nam Bộ sẽ mãi là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần yêu nước, để lại tiếng thơm muôn thuở cho các thế hệ mai sau.