NGUYỄN TƯ CƯỜNG – TỪ NGƯỜI LÍNH BẢY LẦN BỊ THƯƠNG ĐẾN VỊ TƯ LỆNH ĐẶC CÔNG

Giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp trên chiến trường Liên khu 5, có một người lính đã trải qua hơn một trăm trận đánh, bảy lần bị thương vẫn không rời trận địa. Từ một chiến sĩ trẻ, ông trưởng thành qua chiến đấu, sau này trở thành Thiếu tướng, Tư lệnh Binh chủng Đặc công.

Đó là Nguyễn Tư Cường, tên thật Nguyễn Cụ, còn gọi là Tư Cường.

Ông sinh năm 1927, quê xã Ninh Đa, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Năm 1945, khi đất nước bước vào những năm tháng đầy biến động, Nguyễn Cụ nhập ngũ. Một năm sau, ông được kết nạp vào Đảng.

Những năm đầu quân ngũ đã thử thách ý chí người chiến sĩ trẻ. Có lần bị lạc đơn vị, ông phải nhịn đói suốt 10 ngày, tìm lá cây, củ rừng để cầm cự. Nhưng giữa núi rừng, Nguyễn Cụ vẫn không bỏ cuộc, kiên trì tìm đường trở về với đồng đội.

Mũi xung kích ở đèo Phượng Hoàng

Năm 1947, trong trận phục kích tại đèo Phượng Hoàng trên đường 21, Nguyễn Cụ chỉ huy một trung đội bộ đội địa phương phối hợp với bộ đội chủ lực.

Trận đánh diễn ra giằng co.

Thay vì tiếp tục đối đầu trực diện, ông dẫn trung đội bí mật vòng sang bên sườn, bất ngờ xung phong vào giữa đội hình đối phương.

Đòn tiến công táo bạo khiến đội hình đối phương rối loạn. Trung đội của ông diệt 75 tên, đốt cháy 5 xe, tạo điều kiện để bộ đội chủ lực tiêu diệt gần một tiểu đoàn.

Một năm sau, tại Hòn Khói, Nguyễn Cụ lại là người xông lên phía trước.

Ông vượt qua hàng rào dây thép gai, áp sát lô cốt và ném lựu đạn vào lỗ châu mai để chế áp hỏa lực, mở đường cho đồng đội tiến vào.

Sau đó, ông tiếp tục xông lên gác, tiêu diệt đồn trưởng.

Bản thân bị thương, Nguyễn Cụ vẫn không rời trận địa. Ông tiếp tục chỉ huy trung đội chiến đấu, bắt sống 38 đối phương và thu toàn bộ vũ khí trong đồn.

Bảy lần bị thương vẫn không rời trận địa

Những năm 1948-1949, lực lượng của Nguyễn Cụ nhiều lần trở thành mục tiêu những cuộc tiến công lớn.

Có lần đối phương huy động tới một trung đoàn, có máy bay và pháo binh yểm trợ, bao vây lực lượng vũ trang cùng cơ quan chính quyền địa phương.

Nguyễn Cụ chỉ huy đơn vị chiến đấu suốt một ngày.

Hết hướng này đến hướng khác, trung đội liên tục cơ động chặn đối phương, tạo thời gian để cơ quan phía sau rút khỏi khu vực nguy hiểm.

Một lần khác, khoảng 40 cán bộ huyện và xã vừa dự hội nghị trở về, nghỉ tại đơn vị thì sáng sớm bị một đại đội bao vây.

Nguyễn Cụ lập tức tổ chức chiến đấu.

Trung đội của ông đánh lui cuộc tiến công, diệt một tiểu đội và bảo vệ được lực lượng cán bộ.

Đối với ông, giữ được cán bộ, giữ được lực lượng cũng quan trọng như tiêu diệt đối phương.

Đánh ngay trước cửa đồn

Năm 1952, trước trận Vạn Khê, Nguyễn Cụ nhận được tin đối phương chuẩn bị tổ chức một cuộc càn quét trong khi cơ sở cách mạng chưa kịp chuẩn bị.

Nếu để cuộc càn diễn ra, nhân dân và cơ sở có thể chịu tổn thất lớn.

Ông quyết định hành động trước.

Nguyễn Cụ bí mật đưa trung đội vượt qua nhiều vòng kiểm soát rồi bố trí trận địa phục kích ngay gần cửa đồn.

Khi lực lượng đối phương vừa ra khỏi đồn, trung đội bất ngờ nổ súng, tiêu diệt một tiểu đội.

Bị đánh ngay khi vừa xuất phát, lực lượng còn lại hoang mang quay trở vào đồn cố thủ và phải từ bỏ kế hoạch càn quét ngày hôm đó.

Một trận đánh không lớn về quy mô, nhưng đạt được mục tiêu quan trọng:

Bảo vệ được cơ sở và nhân dân.

Đột nhập nhà lao, giải thoát 600 người

Năm 1953, trước khi đánh đồn Đại Mỹ, Nguyễn Cụ không vội đưa đơn vị tiến công.

Ông tự mình bí mật tiếp cận, bò vào tận khu vực đồn để điều tra, nắm kỹ hệ thống bố phòng.

Khi đã hiểu rõ mục tiêu, ông mới tổ chức trận đánh.

Đơn vị tiến công chớp nhoáng, sử dụng thủ pháo đánh chính xác các vị trí trọng yếu, tiêu diệt gọn hai trung đội rồi nhanh chóng rút khỏi trận địa.

Nhưng một trong những chiến công nổi bật nhất của Nguyễn Cụ trong kháng chiến chống Pháp diễn ra vào tháng 5-1954.

Ông chỉ huy ba tiểu đội đột nhập nhà lao Ninh Hòa.

Nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm bởi bên trong không chỉ có lực lượng đối phương mà còn có rất đông cán bộ, du kích và nhân dân đang bị giam giữ.

Cuộc tiến công thành công.

Đơn vị tiêu diệt hai trung đội bảo vệ và đặc biệt giải thoát khoảng 600 cán bộ, du kích và đồng bào.

Đối với Nguyễn Cụ, đó không đơn thuần là một trận đánh thắng.

Phía sau chiến thắng ấy là 600 con người được trở về.

101 trận đánh và hành trình của một người lính

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Cụ chiến đấu tại Mặt trận Nha Trang – Khánh Hòa và Liên khu 5, trưởng thành từ chiến sĩ, trung đội trưởng đến cán bộ tiểu đoàn.

Theo tư liệu được cung cấp, ông đã tham gia chiến đấu và chỉ huy 101 trận, góp phần cùng đơn vị tiêu diệt 605 đối phương, trong đó cá nhân ông tiêu diệt 294.

Đặc biệt, bảy lần bị thương, ông vẫn thể hiện ý chí bám trận địa, tiếp tục chiến đấu và chỉ huy đồng đội.

Năm 1956, Nguyễn Tư Cường được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng hành trình quân ngũ của ông còn kéo dài thêm nhiều thập niên.

Sau khi tập kết ra Bắc, ông tiếp tục gắn bó với lực lượng đặc công. Năm 1960, ông là Tiểu đoàn trưởng kiêm Chính ủy Tiểu đoàn 30 – Trường Đặc công của Quân khu 4. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt đảm nhiệm những vị trí chỉ huy quan trọng của lực lượng đặc công tại chiến trường miền Nam.

Sau ngày 30-4-1975, ông tham gia lực lượng tiếp quản và bảo vệ Sài Gòn.

Năm 1984, ông được giao làm Trưởng đoàn Chuyên gia Quân sự Đặc công tại Cuba. Tháng 9-1985, ông trở thành Tư lệnh Binh chủng Đặc công kiêm Phó Bí thư Đảng ủy Binh chủng, mang quân hàm Thiếu tướng.

Năm 1992, ông nghỉ hưu và đến năm 2003 qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ chiến sĩ thành vị tướng đặc công

Cuộc đời Nguyễn Tư Cường là hành trình đặc biệt kéo dài gần nửa thế kỷ trong quân ngũ.

Từ người chiến sĩ từng nhịn đói 10 ngày giữa rừng để tìm đường về đơn vị, ông trở thành người chỉ huy trải qua 101 trận đánh.

Từ người lính xông qua hàng rào Hòn Khói, bảy lần mang thương tích, ông trở thành Thiếu tướng, Tư lệnh Binh chủng Đặc công.

Nhưng xuyên suốt hành trình ấy vẫn là một phẩm chất không thay đổi:

Đã nhận nhiệm vụ thì quyết tâm hoàn thành.
Đã bước vào trận địa thì không dễ dàng lùi bước.

Tên tuổi Anh hùng LLVTND Nguyễn Tư Cường – Nguyễn Cụ vì thế không chỉ gắn với những chiến công của một người lính trên chiến trường Khánh Hòa, mà còn gắn với quá trình trưởng thành và phát triển của lực lượng đặc công Quân đội nhân dân Việt Nam.