Nguyễn Văn Bảy: Chiến công đầu tiên và bước ngoặt năm 1966

Sau trận đầu năm 1965, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục trực chiến, huấn luyện và chờ thời cơ. Ngày 26 tháng 4 năm 1966, ông bắn rơi chiếc máy bay đầu tiên. Chiến công này giải tỏa áp lực của một phi công đã nhiều lần cất cánh nhưng chưa có điều kiện thuận lợi để khai hỏa. Quan trọng hơn, nó chứng minh cách tiếp cận gần và sử dụng pháo của MiG-17 có thể đánh bại máy bay hiện đại nếu lựa chọn đúng cự ly, góc bắn và thời điểm.

Trong năm 1966, các trận đánh trên bầu trời miền Bắc diễn ra dồn dập. Máy bay Mỹ thường tổ chức đội hình nhiều tốp, có lực lượng tiêm kích bảo vệ các máy bay mang bom. Phi công Việt Nam phải cất cánh trong thời gian rất ngắn, dựa vào dẫn đường mặt đất để tiếp cận, rồi tự phán đoán khi vào khu vực giao chiến. Nguyễn Văn Bảy nổi bật ở khả năng lao vào đội hình đối phương nhưng vẫn giữ được sự tỉnh táo.

Ông không bắn từ quá xa để tránh lãng phí đạn. Với pháo của MiG-17, phi công phải áp sát đến cự ly hiệu quả, giữ mục tiêu trong kính ngắm và chỉ bóp cò khi có khả năng trúng cao. Cách đánh ấy đòi hỏi thần kinh vững vàng, bởi càng đến gần, thời gian xử lý càng ngắn và nguy cơ va chạm hoặc bị máy bay khác công kích càng lớn. Nguyễn Văn Bảy kết hợp sự táo bạo với kỷ luật, không để ham đuổi một mục tiêu làm mất thế của cả biên đội.

Những chiến công năm 1966 đưa ông trở thành một phi công tiêu biểu. Tuy vậy, Nguyễn Văn Bảy luôn nhấn mạnh công lao tập thể. Nếu không có ra-đa, dẫn đường, thợ máy và đồng đội yểm hộ, một cá nhân khó tạo được thời cơ bắn.

Năm 1966 biến kinh nghiệm trận đầu thành kỹ năng chiến đấu thực thụ. Nguyễn Văn Bảy học cách đọc đội hình, sử dụng ưu điểm vòng lượn của MiG-17 và thoát ly đúng lúc. Mỗi trận được tổng kết để cả đơn vị cùng tiến bộ, đưa ông tiến gần thành tích của một phi công “ace”.