NGUYỄN VĂN BẢY - HUYỀN THOẠI BẦU TRỜI VÀ BÀI CA “NGƯỜI ANH HÙNG CHÂN ĐẤT"

 LỜI MỞ ĐẦU 

Lịch sử của một quốc gia chưa bao giờ là những cột mốc thời gian vô hồn, mà nó vốn được định hình bởi những đỉnh cao của ý chí và bản lĩnh con người. Khi nhìn lại cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc, chúng ta thường ngợi ca một thời kỳ lịch sử rực lửa và đầy kiêu hãnh. Thế nhưng, thời đại ấy sẽ không bao giờ tồn tại nếu thiếu đi những con người dám đứng lên làm nên những điều phi thường. Chính những cá nhân kiệt xuất, bằng máu xương và những kỳ tích vượt qua mọi giới hạn thông thường, mới là những người trực tiếp viết nên những trang sử vàng và kiến tạo nên diện mạo cho cả một thế hệ. Và để hiểu được sức mạnh nội sinh nào đã giúp dân tộc ta vượt qua những thử thách khắc nghiệt nhất, chúng ta cần nhìn vào cuộc đời của Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân - Phi công Nguyễn Văn Bảy. 

 Ông là câu trả lời rõ ràng nhất cho thấy bản lĩnh con người có thể xoay chuyển cả cục diện thời cuộc. Từ một người nông dân miền Tây chưa học hết tiểu học, bằng một nỗ lực phi thường, ông đã bước thẳng vào buồng lái tiêm kích và trở thành huyền thoại "Át chủ bài" khiến những phi công sừng sỏ nhất của không quân Mỹ phải kiêng dè. Thông qua bài viết này, người viết mong muốn khắc họa một góc nhìn sâu sắc về cuộc đời, chiến công cũng như nhân cách cao đẹp của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy; từ đó khơi dậy niềm tự hào và tiếp thêm động lực cho thế hệ sinh viên hôm nay trên con đường chinh phục tri thức, làm chủ công nghệ để cống hiến cho quê hương. 

I. ĐẶT VẤN ĐỀ: KHÚC VĨ TRÁNG CỦA “THỜI HOA LỬA”. 

Có những năm tháng mà hai tiếng “Tổ quốc” thiêng liêng hơn tất thảy mọi thứ trên đời. Đó là những ngày tháng chống Mỹ cứu nước oanh liệt - một giai đoạn lịch sử được gọi bằng cái tên đầy chất thơ và kiêu hãnh: “Thời hoa lửa”. Giữa mưa bom bão đạn, cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã xếp lại sách bút, gác lại những ước mơ riêng để hiến dâng tuổi thanh xuân đẹp nhất cho bầu trời độc lập. Họ bước vào cuộc chiến không phải vì yêu bạo lực, mà vì một lý tưởng thuần khiết: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. 

 Chính trong lòng cuộc chiến khốc liệt ấy, những huyền thoại đã ra đời. Giữa một “rừng hoa” anh hùng của dân tộc, có một nhân vật mà cuộc đời ông là một sự giao thoa kỳ lạ: giữa cái dung dị, chất phác của một lão nông Nam Bộ và sự can trường, mưu trí của một phi công tiêm kích cấp cao. Đó là Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy (1936 - 2019) - người mà phi công Mỹ vừa nghe danh đã khiếp sợ, nhưng khi trở về với đời thường lại khiến bao người thương mến bởi sự bình dị, bao dung. 

 Khi sinh thời, nhìn lại những chiến công hiển hách của mình và đồng đội, ông chỉ cười xòa và gói gọn trong một câu nói đầy tự hào: 

 “Ở Việt Nam, ra ngõ là gặp anh hùng” 

II. NỘI DUNG CHÍNH: TỪ RUỘNG LÚA MIỀN TÂY ĐẾN HUYỀN THOẠI MIG-17. 

1. Bước chân người chiến sĩ - Từ ruộng lúa đến buồng lái tiêm kích. 

1.1. Giai thoại “Con số 7 định mệnh”. 

Ngược dòng thời gian về vùng đất Lai Vung, Đồng Tháp, ít ai biết rằng người phi công lừng danh sinh năm 1936 ấy vốn mang tên khai sinh là Nguyễn Văn Hoa. Theo nếp sống thân thuộc của người dân miền Tây, vì ông là người con thứ bảy trong gia đình nên mọi người thường gọi bằng cái tên giản dị: Bảy. 

 Cái tên “Nguyễn Văn Bảy” bắt đầu gắn liền với ông từ đó, như một cái duyên định mệnh để rồi sau này, cuộc đời ông được khắc họa bằng những cột mốc gắn chặt với con số 7 kỳ lạ: Là con thứ 7, trốn gia đình đi bộ đội năm 17 tuổi (tháng 10/1953), học 7 ngày lên 7 lớp, điều khiển chiếc tiêm kích MiG-17 bắn rơi đúng 7 máy bay Mỹ và được phong anh hùng vào năm 1967. 

 Hành trình cách mạng của ông bắt đầu từ một quyết định đầy táo bạo. Vào tháng 10/1953, ở tuổi 17, để thoát khỏi cuộc hôn nhân bị ép gả theo phong tục xưa, chàng thiếu niên Nguyễn Văn Bảy đã quyết định trốn gia đình, tham gia Thanh niên xung phong rồi trở thành chiến sĩ bộ binh của Tiểu đoàn 302. Đến tháng 11/1954, sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, ông cùng đơn vị chính thức tập kết ra miền Bắc từ cửa biển sông Ông Đốc (Cà Mau). 

1.2. Kỳ tích “Học văn hóa 7 ngày lên 7 lớp”. 

Vào tháng 3/1960, khi đang là chiến sĩ thuộc Sư đoàn 330 bộ binh, bước ngoặt lớn nhất cuộc đời ông xuất hiện khi quân đội tổ chức tuyển chọn phi công. Tiêu chuẩn phi công lúc bấy giờ ngặt nghèo tới mức tỷ lệ chọi lên đến 3/10.000. Chàng trai miền Tây vượt qua vòng kiểm tra thể lực một cách xuất sắc nhờ sức bền của một người quen làm ruộng, nhưng lại vấp phải rào cản lớn: Ông chưa học hết tiểu học, trong khi kỹ thuật hàng không hiện đại đòi hỏi kiến thức tối thiểu là lớp 10 (hệ 10 năm). 

 Không chịu đầu hàng số phận, tại Lạng Sơn, Nguyễn Văn Bảy đã tạo nên một kỳ tích có một không hai trong lịch sử quân đội: Học bổ túc văn hóa thần tốc trong vòng một tuần để hoàn thành chương trình từ lớp 4 đến lớp 10. Phương pháp lúc đó là học gạo, học ngày học đêm, thầy chỉ dạy những công thức cốt lõi nhất về toán học, vật lý, ghi nhớ các thông số chuyển động để áp dụng ngay vào buồng lái.  

 Ngay sau đó, từ tháng 4/1960 đến tháng 4/1965, ông được cử sang Trường Không quân số 3 ở Đường Sơn (Trung Quốc) để chính thức huấn luyện lái máy bay tiêm kích phản lực MiG-17. 

 2. Những chiến công chấn động bầu trời – “Át chủ bài” MiG-17. 

2.1. Khắc tinh của những “Thần sấm”, “Con ma”. 

Trở về nước vào giữa năm 1965, ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân tiêm kích 923 (mật danh Đoàn Yên Thế). Trong giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến phá hoại miền Bắc bằng không quân của Mỹ (1965 - 1968), phi công Nguyễn Văn Bảy đã tham gia gần 100 trận không chiến trên bầu trời. 

 Ông điều khiển chiếc tiêm kích MiG-17 - một loại máy bay phản lực đời cũ, không có radar tầm xa, không có tên lửa điều hướng, chỉ trang bị pháo tự động và có tốc độ dưới âm thanh. Đối thủ của ông là những phi công sừng sỏ nhất của Không quân và Hải quân Mỹ, điều khiển những “siêu pháo đài bay” hiện đại nhất thời bấy giờ như F-4 Phantom (Con ma) hay F-105 Thunderchief (Thần sấm) có tốc độ siêu thanh và trang bị vũ khí tối tân. 

 Thế nhưng, điều kỳ diệu đã xảy ra. Nguyễn Văn Bảy trở thành một trong ba phi công duy nhất của Việt Nam đạt danh hiệu “Aces” (Át chủ bài) khi chiến đấu trên loại máy bay MiG-17 cổ lỗ sĩ. Trong thế giới không chiến, “Aces” là danh hiệu danh giá bậc nhất dành riêng cho những phi công bắn hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên. 

 2.2. Kỷ lục vô tiền khoáng hậu và lối đánh "Đại bàng vồ mồi". 

Lịch sử không quân thế giới phải kinh ngạc ghi nhận chiến tích của Nguyễn Văn Bảy: Trực tiếp bắn rơi 7 máy bay Mỹ các loại (bao gồm cả F-4, F-8, A-4...) mà chưa một lần bị trúng đạn hay phải nhảy dù thoát hiểm. Chiếc máy bay của ông có thể bị mảnh đạn xước qua, nhưng bằng tài năng và sự may mắn kỳ lạ, ông luôn đưa khí tài trở về sân bay an toàn. 

 Chuỗi chiến công hiển hách của ông được xác lập qua các mốc thời gian lịch sử: 

    - Ngày 19/6/1965: Ông xuất kích tham gia trận không chiến đầu tiên trên vùng trời Quảng Ninh - Hải Phòng. 

    - Ngày 21/6/1966: Trên vùng trời Yên Tử (Quảng Ninh), ông bắn rơi chiếc "Con ma" F-4 Phantom II đầu tiên trong cuộc đời phi công. 

   - Ngày 5/9/1966: Trong một trận đánh đi vào giáo trình tại bầu trời cầu Giẽ (thuộc tỉnh Hà Tây lúc bấy giờ, nay thuộc Phú Xuyên - Hà Nội), biên đội của ông đối đầu với hơn 10 máy bay Mỹ. Ông hạ liên tiếp 1 chiếc F-105 Thunderchief và 1 chiếc F-4 Phantom II. 

    - Ngày 22/10/1966: Sau khi hạ gục một chiếc F-105 Thunderchief, ông chính thức bắn rơi chiếc máy bay thứ 5, ghi danh vào hàng ngũ phi công "Aces" thế giới. 

 Để chiến thắng những tiêm kích siêu thanh của Mỹ, phi công Nguyễn Văn Bảy và các đồng đội đã sáng tạo ra một nghệ thuật không chiến độc bản. Đó là lối đánh “đại bàng vồ mồi”, áp sát cự ly cực gần. Ông tận dụng tối đa sự linh hoạt, bán kính vòng lượn hẹp của MiG-17 để đưa máy bay vào “vùng mù” sau lưng đối phương. Thậm chí, ông bay sát đến mức có thể nhìn rõ mặt phi công Mỹ trong buồng lái bên kia, chờ đến khi mục tiêu lấp đầy kính ngắm mới nhấn nút nổ súng. Lối đánh áp sát này khiến hệ thống tên lửa tầm xa của Mỹ hoàn toàn mất tác dụng. 

 Với những chiến tích lẫy lừng ấy, ngày 1/1/1967, ông vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. 

 3. Phẩm chất “Anh hùng chân đất” giữa đời thường. 

3.1. Về với cuộc sống an nhiên. 

Sau những năm tháng chiến đấu oanh liệt, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội qua nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn 937, Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Đến năm 1990, sau khi rời quân ngũ với quân hàm Đại tá, người anh hùng ấy đã đưa ra một quyết định khiến nhiều người ngỡ ngàng. Ông không chọn ở lại những căn hộ tiện nghi tại thành phố lớn, mà dắt tay người bạn đời quay về mảnh đất quê hương tại ấp Hậu Thành, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, Đồng Tháp. 

 Tại đây, người ta không còn thấy một Đại tá không quân oai nghiêm, mà chỉ thấy một ông già Nam Bộ da ngăm đen, tóc búi tó, mặc bộ quần áo bà ba, đi chân đất cặm cụi cuốc đất, thả cá, trồng rau. Ông tự hào gọi mình là một “lão nông tri điền”. Sự chuyển dịch từ một “Huyền thoại bầu trời” về một “Anh hùng chân đất” diễn ra tự nhiên như hơi thở, bởi bản chất của ông vốn dĩ thuộc về ruộng đồng và cội nguồn dân tộc. 

 3.2. Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai. 

Dù mang trên mình những huân chương cao quý, ông Bảy sống giữa xóm giềng bằng sự hiền hòa, chất phác. Ông tích cực tham gia các hoạt động xây dựng quê hương, hỗ trợ làm đường, bắc cầu nông thôn và luôn mở lòng giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. 

 Một trong những câu chuyện đẹp và cảm động nhất về ông chính là tinh thần hòa giải. Khi đất nước thanh bình, ông sẵn sàng mở rộng cửa đón tiếp những cựu phi công Mỹ - những người năm xưa từng ở hai đầu chiến tuyến, thậm chí từng rượt đuổi nhau trên bầu trời. Tại ngôi nhà lá bên bờ kênh, người anh hùng Việt Nam và những cựu binh Mỹ cùng ngồi chung một chiếc chiếu, uống rượu đế miền Tây, ăn cá lóc nướng trui và bắt tay nhau cười xòa. Họ không còn bàn về những trận chiến sinh tử, mà nói về hòa bình, về tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Đó chính là biểu tượng cao đẹp nhất cho tâm hồn bao dung và tinh thần nhân văn của con người Việt Nam. 

 Ngày 22/9/2019, người phi công huyền thoại trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), hưởng thọ 83 tuổi, khép lại một hành trình dài đầy vinh quang và lưu lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng nhân dân.  

III. KẾT LUẬN & THÔNG ĐIỆP TUỔI TRẺ. 

1. Ý nghĩa biểu tượng. 

Hình tượng Anh hùng Nguyễn Văn Bảy là một bức tranh đại diện tiêu biểu cho ý chí, trí tuệ và tâm hồn Việt Nam. Đó là một Việt Nam kiên cường, mưu trí, không bao giờ chịu khuất phục trước sức mạnh bạo tàn trong chiến đấu; nhưng lại là một Việt Nam vô cùng giản dị, bao dung, yêu chuộng hòa bình và sẵn sàng khép lại quá khứ khi tiếng súng đã ngưng. Ông chứng minh cho thế giới thấy rằng: những người anh hùng vĩ đại nhất không cần phải là những siêu nhân xa xôi, họ có thể bước ra từ chính ruộng lúa, bờ kênh của làng quê Việt Nam. 

 2. Thông điệp gửi thế hệ trẻ hôm nay. 

Chiến tranh đã lùi xa, thế nhưng ngọn lửa truyền thống cách mạng ấy chưa bao giờ dập tắt, nó cần được tiếp nối và gìn giữ bởi thế hệ đoàn viên, thanh niên và sinh viên hôm nay. 

Nếu như ngày xưa, thế hệ của người lính Nguyễn Văn Bảy đã làm nên kỳ tích “học văn hóa 7 ngày lên 7 lớp” vào năm 1960 để làm chủ máy bay chiến đấu bảo vệ Tổ quốc; thì tuổi trẻ thời đại số hôm nay cần phải không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn để làm chủ tri thức, công nghệ, chuyển đổi số. Đó chính là cách chúng ta cống hiến và bảo vệ vị thế của đất nước trên trường quốc tế. Hãy biến lòng tự hào dân tộc thành những hành động cụ thể, những công trình nghiên cứu, những sản phẩm sáng tạo thiết thực để xứng đáng với xương máu của cha ông. 

 Hãy cùng nhau chia sẻ, lan tỏa câu chuyện về người phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy để lòng tự hào Việt Nam luôn rực cháy! 

 NGUỒN TÀI LIỆU: 

 Hình ảnh: “Ông Nguyễn Văn Bảy được phong Anh hùng lực lượng vũ trang khi mới đeo quân hàm Thượng úy”: Ảnh chụp tư liệu gia đình - Báo Lao Động. 

 Tài liệu tham khảo:  

   - Báo Nhân Dân Điện tử: Bài viết "Nguyễn Văn Bảy - Người phi công nông dân Nam Bộ" (nhandan.vn).  

   - Báo Lao Động: Các bài viết tư liệu và hình ảnh lịch sử về Anh hùng Nguyễn Văn Bảy (laodong.vn). 

    - Wikipedia tiếng Việt: Mục từ "Nguyễn Văn Bảy (phi công)" (vi.wikipedia.org).