NGUYỄN VĂN BẢY – “NGƯỜI ANH HÙNG CHÂN ĐẤT” TRÊN BẦU TRỜI MIỀN BẮC

Có một người phi công từng học hết lớp 3.

Có một người lính xuất thân từ miền quê Đồng Tháp, ban đầu chưa từng nghĩ mình sẽ trở thành phi công.

Vậy mà sau này, ông trở thành một trong những phi công nổi tiếng của Không quân nhân dân Việt Nam, với 7 lần bắn rơi máy bay Mỹ.

Đó là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy.

Tên thật của ông là Nguyễn Văn Hoa, sinh ngày 2/2/1936 tại Lai Vung, Đồng Tháp. Năm 17 tuổi, ông tham gia cách mạng. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Đến năm 1960, từ lực lượng bộ binh, ông được chuyển sang Không quân và được tuyển chọn đi học lái máy bay ở nước ngoài. (qdnd.vn⁠)

Điều đặc biệt nằm ở chỗ: khi được tuyển chọn học phi công, ông mới chỉ học hết lớp 3.

Trong khi đó, việc học lái máy bay đòi hỏi trình độ văn hóa cao hơn rất nhiều.

Tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh kể rằng để chuẩn bị cho việc học lái máy bay, Nguyễn Văn Bảy phải học bổ túc văn hóa theo cách rất đặc biệt: tập trung vào những kiến thức cần thiết cho việc học bay. Sau đó ông được chọn vào đoàn học viên Việt Nam sang đào tạo lái MiG-17. (btllang.mod.gov.vn⁠)

Năm 1965, ông trở về nước.

Bầu trời miền Bắc lúc ấy đã trở thành một mặt trận.

Những chiếc máy bay Mỹ xuất hiện ngày càng nhiều. Những phi công MiG-17 của Việt Nam phải đối mặt với các loại máy bay hiện đại hơn về tốc độ và trang bị.

Ngày 19/6/1965, Nguyễn Văn Bảy thực hiện chuyến xuất kích chiến đấu đầu tiên. Trong trận đánh, máy bay của ông bị đối phương bắn trúng. Tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng cho biết chiếc MiG-17 của ông sau khi trở về sân bay có tới 84 lỗ đạn, nhưng ông vẫn cố gắng đưa máy bay hạ cánh an toàn. (btllang.mod.gov.vn⁠)

Đó mới chỉ là chuyến bay đầu tiên.

Trong những năm sau đó, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục tham gia các trận không chiến.

Từ năm 1965 đến 1967, ông đã bắn rơi 7 máy bay Mỹ, gồm 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4. Ngày 1/1/1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. (qdnd.vn⁠)

Mỗi chiến công trên bầu trời đều gắn với một lần xuất kích.

Nhưng điều đáng nói là Nguyễn Văn Bảy không xem những chiến công ấy đơn giản là thành tích của riêng mình.

Phía sau một phi công là cả một tập thể.

Là những người làm nhiệm vụ radar.

Là dẫn đường.

Là kỹ thuật mặt đất.

Là đồng đội cùng biên đội.

Là những người bảo đảm cho chiếc máy bay có thể cất cánh và trở về.

Bởi vậy, một trận không chiến chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của một người ngồi trong buồng lái.

Một người phi công được Bác Hồ nhớ đến

Nguyễn Văn Bảy từng nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng, mỗi lần Nguyễn Văn Bảy bắn rơi một máy bay Mỹ, ông được Bác Hồ tặng một Huy hiệu của Người. Sau 7 chiến công, ông có 7 Huy hiệu Bác Hồ. (btllang.mod.gov.vn⁠)

Nhưng có một kỷ niệm đặc biệt hơn cả.

Ngày 9/9/1969, trong lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường Ba Đình, Nguyễn Văn Bảy là người chỉ huy đội hình phi công thực hiện chuyến bay qua Quảng trường để tiễn biệt Bác.

Phi đội cất cánh từ sân bay Gia Lâm.

Khi đội hình hạ độ cao bay qua Quảng trường Ba Đình, người phi công từng nhiều lần đối mặt với máy bay Mỹ đã không thể giữ được cảm xúc.

Tư liệu ghi lại rằng nước mắt ông trào ra khi bay qua lễ đài. (btllang.mod.gov.vn⁠)

Một người lính từng nhiều lần bước vào những trận không chiến dữ dội.

Nhưng trong khoảnh khắc ấy, ông lại đứng trước một nỗi mất mát rất khác.

Đó là chuyến bay tiễn biệt vị lãnh tụ mà ông từng gặp, từng được động viên và từng nhận những Huy hiệu mang tên Người.

“Người anh hùng chân đất”

Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục công tác trong quân đội và đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau trong lực lượng Không quân.

Nhưng điều khiến những người từng gặp ông nhớ mãi không chỉ là thành tích trên bầu trời.

Báo Quân đội nhân dân từng giới thiệu ông qua hình ảnh “người anh hùng chân đất” – một cách gọi gợi lên sự mộc mạc, giản dị của người phi công quê Đồng Tháp. (qdnd.vn⁠)

Đồng đội kể rằng trong cuộc sống thường ngày, ông gần gũi, chân thành và mang đậm nét của người miền Tây.

Một người từng tung cánh trên bầu trời.

Một người từng đối mặt với những trận không chiến.

Nhưng khi trở về cuộc sống đời thường, ông vẫn là người lính xuất thân từ một vùng quê sông nước.

Đại tá Nguyễn Văn Bảy qua đời ngày 22/9/2019, hưởng thọ 84 tuổi. (qdnd.vn⁠)

Chiến tranh đã kết thúc từ lâu.

Những chiếc MiG-17 ngày ấy cũng chỉ còn được nhìn thấy trong các bảo tàng và những bức ảnh tư liệu.

Nhưng câu chuyện về người phi công học hết lớp 3 rồi trở thành Anh hùng vẫn còn đó.

Không phải để nói rằng chiến tranh là điều đáng mong muốn.

Mà để nhắc rằng trong một thời đại đặc biệt, có những người trẻ đã vượt qua giới hạn của chính mình để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Từ một người lính quê Đồng Tháp đến một phi công trên bầu trời miền Bắc, Nguyễn Văn Bảy đã để lại một câu chuyện rất riêng của thời hoa lửa: câu chuyện về lòng can đảm, sự rèn luyện và một tuổi trẻ đã dành cho đất nước.