Nguyễn Văn Bảy – Người nông dân Nam Bộ tung cánh trên bầu trời miền Bắc

Thời kỳ lịch sử: 1953–1968 – từ kháng chiến chống Pháp, tập kết ra miền Bắc, xây dựng lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam đến những năm ác liệt của cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc.

Phần 1: Cậu bé thứ bảy của một gia đình nông dân Nam Bộ

Nguyễn Văn Bảy sinh ngày 2/2/1936, tên thật là Nguyễn Văn Hoa, tại ấp Hậu Thành, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp ngày nay.

Ông là người con thứ bảy trong một gia đình có 10 anh chị em.

Cái tên “Bảy” sau này trở thành cái tên mọi người quen gọi ông, gắn với cuộc đời ông theo một cách gần như kỳ lạ: người con thứ bảy, bắn rơi bảy máy bay Mỹ và sau này trở thành một trong những phi công nổi tiếng nhất của Không quân nhân dân Việt Nam.

Nhưng thời thơ ấu của ông hoàn toàn không có dấu hiệu nào cho thấy sau này ông sẽ trở thành một phi công.

Ông chỉ học đến lớp 3.

Một cậu bé nhà quê.

Lớn lên giữa những cánh đồng và vườn cây Nam Bộ.

Không có điều kiện học hành đầy đủ.

Không có những kiến thức toán học, vật lý hay kỹ thuật mà người ta thường nghĩ một phi công phải có.

Rồi chiến tranh đến.

Năm 1953, khi mới 17 tuổi, Nguyễn Văn Bảy tham gia cách mạng.

Đến năm 1954, sau Hiệp định Genève, ông tập kết ra miền Bắc cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ miền Nam.

Cuộc đời của chàng trai Nam Bộ từ đây bước sang một thế giới hoàn toàn khác.

Và chính ở miền Bắc, một cơ hội bất ngờ đã đến.

Một cơ hội mà có lẽ chính Nguyễn Văn Bảy cũng không thể tưởng tượng nổi:

học lái máy bay.

Chú thích ảnh: Nguyễn Văn Bảy trong những năm đầu đời và thời kỳ tham gia quân đội.
Nguồn ảnh: Báo Quân đội nhân dân, Báo Nhân Dân và tư liệu gia đình Nguyễn Văn Bảy.

Phần 2: Người học hết lớp 3 được chọn làm phi công

Năm 1958, một đoàn cán bộ về đơn vị để tuyển chọn người đi học lái máy bay.

Nguyễn Văn Bảy được lựa chọn.

Theo hồi ức của ông, lúc đó ông rất bất ngờ.

Ông chỉ học hết lớp 3.

Ông nghĩ mình có thể được chọn đi học lái xe tăng hoặc làm một công việc kỹ thuật nào đó.

Nhưng không.

Người ta nói với ông rằng ông đủ tiêu chuẩn để trở thành phi công.

Đó là một thử thách khổng lồ.

Bởi ngay cả việc học văn hóa đối với Nguyễn Văn Bảy cũng đã là một hành trình.

Vậy mà bây giờ ông phải học những kiến thức liên quan đến máy bay, khí tượng, kỹ thuật bay, điều khiển và chiến đấu trên không.

Ông được đưa đi đào tạo ở nước ngoài.

Các tài liệu ghi nhận ông được đào tạo lái máy bay phản lực tại Liên Xô, sau đó tiếp tục hoàn thiện quá trình huấn luyện và trở về nước năm 1965.

Nhưng những ngày đầu học bay không hề dễ dàng.

Nguyễn Văn Bảy từng bị say máy bay rất nặng.

Mỗi lần máy bay rung lắc, ông có thể nôn.

Vấn đề tiền đình khiến việc huấn luyện trở thành một cuộc đấu tranh với chính cơ thể mình.

Một người bình thường có thể bỏ cuộc.

Nhưng ông không bỏ.

Ông tìm cách thích nghi.

Tập luyện.

Rút kinh nghiệm.

Lên máy bay lần nữa.

Rồi lại lần nữa.

Cho đến khi cơ thể quen với độ cao và những chuyển động khắc nghiệt trên không trung.

Có lẽ chính từ những ngày ấy, phẩm chất quan trọng nhất của Nguyễn Văn Bảy đã được hình thành:

không để hoàn cảnh quyết định giới hạn của mình.

Một người học hết lớp 3 có thể học lái máy bay.

Một người từng nôn ói khi ngồi trong buồng lái có thể trở thành phi công chiến đấu.

Và một người xuất thân từ ruộng đồng Nam Bộ sẽ chuẩn bị bước vào bầu trời.

Chú thích ảnh: Các phi công Việt Nam trong thời kỳ đào tạo và làm chủ máy bay MiG-17.
Nguồn ảnh: Tư liệu Quân chủng Phòng không – Không quân, Báo Quân đội nhân dân và Bảo tàng Phòng không – Không quân.

Phần 3: MiG-17 – chiếc máy bay đưa người nông dân Nam Bộ lên bầu trời

Năm 1965, Nguyễn Văn Bảy trở về nước sau quá trình đào tạo.

Ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân tiêm kích 923, lái máy bay MiG-17.

MiG-17 không phải là một chiếc máy bay có ưu thế tuyệt đối trước những máy bay Mỹ.

Nó không có hệ thống tên lửa không đối không hiện đại như những chiếc F-4 của Mỹ.

Vũ khí chủ yếu là pháo.

Tốc độ và khả năng chiến đấu của MiG-17 có những hạn chế nhất định khi so với các loại máy bay Mỹ mà nó phải đối đầu.

Nhưng trong tay những phi công giàu kinh nghiệm, MiG-17 vẫn có thể trở thành một đối thủ đáng gờm.

Và Nguyễn Văn Bảy là một trong những người như vậy.

Ông không dựa vào sức mạnh máy móc đơn thuần.

Ông dựa vào khả năng quan sát.

Khả năng phán đoán.

Kinh nghiệm.

Và quan trọng nhất là lòng gan dạ.

Không chiến trên bầu trời khác hoàn toàn với chiến đấu trên mặt đất.

Không có chiến hào.

Không có chỗ ẩn nấp.

Không có một khoảng đất để người lính nằm xuống.

Chỉ có bầu trời.

Một chiếc máy bay.

Một vài giây để quyết định.

Một sai lầm có thể khiến phi công không bao giờ trở về.

Nguyễn Văn Bảy bước vào cuộc chiến ấy từ năm 1965.

Theo các tư liệu được Quân đội nhân dân và Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh công bố, ông có 13 lần trực tiếp quần thảo với máy bay Mỹ và bắn rơi 7 chiếc.

Bảy lần bóp cò hiệu quả.

Bảy chiếc máy bay Mỹ bị hạ.

Và điều đáng chú ý:

ông không bị máy bay Mỹ bắn rơi trong những trận chiến ấy.

Một thành tích đặc biệt trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam.

Chú thích ảnh: Phi công Nguyễn Văn Bảy và máy bay MiG-17 của Không quân nhân dân Việt Nam.
Nguồn ảnh: Bảo tàng Phòng không – Không quân và Báo Quân đội nhân dân.

Phần 4: Trận không chiến đầu tiên – khi người học trò bước vào lửa đạn

Ngày 7/10/1965, Nguyễn Văn Bảy có trận xuất kích chiến đấu đầu tiên theo các tư liệu về cuộc đời ông.

Đó là thời điểm không quân Mỹ đang tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc.

Bầu trời miền Bắc trở thành một chiến trường.

Những tốp máy bay Mỹ tiến vào.

Những chiếc MiG của Không quân nhân dân Việt Nam cất cánh.

Hai lực lượng gặp nhau trên không trung.

Và mỗi phi công phải tự mình đưa ra quyết định trong vài giây.

Nguyễn Văn Bảy khi ấy còn rất trẻ.

Nhưng những năm tháng huấn luyện đã bắt đầu phát huy tác dụng.

Ông không còn là người học viên từng nôn ói trong buồng lái.

Ông đã trở thành một phi công chiến đấu.

Sau những trận đầu tiên, ông ngày càng tích lũy kinh nghiệm.

Biết cách tiếp cận.

Biết cách chọn thời điểm.

Biết cách giữ bình tĩnh trước đội hình máy bay đối phương.

Trong không chiến, đôi khi người thắng không phải là người có chiếc máy bay mạnh nhất.

Mà là người nhìn thấy đối phương trước.

Người đưa ra quyết định nhanh hơn.

Người giữ được bình tĩnh lâu hơn.

Nguyễn Văn Bảy dần trở thành một phi công như vậy.

Và rồi đến những trận đánh mà tên tuổi ông thực sự được ghi vào lịch sử.

Chú thích ảnh: Phi công và máy bay MiG-17 của Không quân nhân dân Việt Nam trong thời kỳ chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc.
Nguồn ảnh: Bảo tàng Phòng không – Không quân và TTXVN.

Phần 5: Những trận đánh làm nên “7-0”

Một trong những trận đánh nổi tiếng của Nguyễn Văn Bảy diễn ra ngày 26/4/1966 trên vùng trời Võ Nhai.

Khi phát hiện đội hình máy bay địch, ông bất ngờ lao vào giữa đội hình.

Đối phương bị bất ngờ.

Nguyễn Văn Bảy chọn một chiếc F-4, áp sát đến cự ly thích hợp rồi khai hỏa.

Chiếc F-4 bị bắn hạ.

Ba ngày sau, ngày 29/4/1966, một trận không chiến khác diễn ra trên vùng trời Việt Trì.

Biên đội của Nguyễn Văn Bảy bị một tốp máy bay địch đông hơn bám đuổi.

Thay vì tìm cách chạy khỏi cuộc đối đầu, ông quay lại.

Động tác ấy giúp biên đội giành lại thế chủ động.

Trong trận đánh, ông tiếp tục bắn rơi một máy bay địch.

Những trận đánh liên tiếp tạo nên danh tiếng của người phi công MiG-17.

Ông không chỉ dũng cảm.

Ông còn có khả năng đọc tình huống rất nhanh.

Không chiến không cho phép người phi công có thời gian suy nghĩ dài.

Một vài giây.

Một góc tiếp cận.

Một loạt đạn.

Một quyết định.

Và rồi hoặc là máy bay đối phương rơi xuống, hoặc chính mình trở thành mục tiêu.

Trong suốt thời gian chiến đấu, Nguyễn Văn Bảy đã bắn rơi 7 máy bay Mỹ.

Theo hồ sơ của Quân đội nhân dân, trong đó có 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4.

Bảy chiến công.

Nhưng điều đặc biệt hơn là ông thực hiện tất cả bằng MiG-17, một loại máy bay có những hạn chế rõ rệt khi so sánh với nhiều loại máy bay Mỹ.

Chính vì thế, thành tích ấy được đánh giá rất cao.

Nguyễn Văn Bảy trở thành một trong những phi công Việt Nam đạt đẳng cấp “ace”, tức phi công có từ 5 chiến công trên không trở lên.

Và người dân bắt đầu gọi ông bằng một cách rất trìu mến:

phi công Bảy.

Chú thích ảnh: Phi công Nguyễn Văn Bảy trong thời kỳ lập những chiến công trên bầu trời miền Bắc.
Nguồn ảnh: Báo Quân đội nhân dân, Bảo tàng Phòng không – Không quân và TTXVN.

Phần 6: Bảy lần bắn rơi – bảy Huy hiệu Bác Hồ

Mỗi chiến công của Nguyễn Văn Bảy đều gắn với một kỷ niệm đặc biệt.

Sau mỗi lần ông bắn rơi máy bay Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng ông một Huy hiệu của Người.

Tổng cộng, ông nhận được 7 Huy hiệu Bác Hồ tương ứng với 7 chiến công.

Đối với một phi công chiến đấu, một huy hiệu có thể không phải thứ quan trọng nhất.

Điều quan trọng nhất là trở về an toàn.

Nhưng với Nguyễn Văn Bảy, những Huy hiệu ấy trở thành những kỷ vật ông trân trọng suốt đời.

Bởi mỗi chiếc không chỉ nhắc về một máy bay đã bị bắn rơi.

Nó nhắc về một lần ông đã thực hiện nhiệm vụ.

Một lần đồng đội cùng ông cất cánh.

Một lần trở về.

Và một lần được Bác Hồ ghi nhận.

Năm 1967, Nguyễn Văn Bảy được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những phi công đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam được phong tặng danh hiệu cao quý này.

Đó là lúc chàng trai từng chỉ học hết lớp 3 đã trở thành một trong những phi công nổi tiếng nhất của Không quân Việt Nam.

Nhưng ông không thay đổi vì danh hiệu.

Sau này, những người từng gặp ông đều nhắc đến một điểm chung:

ông rất bình dị.

Không thích nói về mình.

Không tự coi mình là người đặc biệt.

Và càng không coi những chiến công ấy là thành quả của riêng cá nhân.

Bởi ông biết:

Một phi công không chiến đấu một mình.

Đằng sau mỗi chuyến bay là cả một hệ thống.

Là người dẫn đường.

Là nhân viên kỹ thuật.

Là người trực chiến.

Là đồng đội.

Là những người dưới mặt đất.

Và phía sau tất cả là một đất nước đang chiến đấu.

Chú thích ảnh: Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy và những kỷ niệm về các lần được gặp, được Bác Hồ tặng Huy hiệu.
Nguồn ảnh: Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Phần 7: Người phi công từng ước được chở Bác vào miền Nam

Có một ước mơ rất đặc biệt của Nguyễn Văn Bảy.

Đó là một ngày nào đó được lái máy bay đưa Bác Hồ vào thăm miền Nam.

Trong ký ức được ông kể lại, khi gặp Bác lần đầu trong thời gian chuẩn bị đi học lái máy bay, ông đã ghi nhớ lời dạy của Người và tự nhủ phải học tập, rèn luyện để chiến đấu tốt. Ông từng mong có ngày được chở Bác vào miền Nam.

Ước mơ ấy cuối cùng không thành.

Bởi chiến tranh chưa cho phép điều đó xảy ra.

Nhưng nó cho thấy một điều rất đẹp về người phi công Nam Bộ.

Ông chiến đấu không chỉ để lập chiến công.

Trong tâm trí ông, chiến đấu còn gắn với một ngày:

đất nước thống nhất.

Ngày miền Nam được giải phóng.

Ngày những người tập kết có thể trở về quê.

Ngày những người con miền Nam không còn phải sống xa quê hương vì chiến tranh.

Nguyễn Văn Bảy không có cơ hội thực hiện chuyến bay đặc biệt mà ông từng mong muốn.

Nhưng ông đã làm một việc khác.

Ông góp phần bảo vệ bầu trời miền Bắc.

Bảo vệ những thành phố, những nhà máy, những cây cầu, những đoàn tàu và những con người đang sống dưới bom đạn.

Và hơn hết, ông góp phần giữ vững lực lượng không quân non trẻ của Việt Nam trong những năm đầu đầy khốc liệt.

Đến ngày đất nước thống nhất, ước mơ lớn hơn của ông mới thành hiện thực:

đất nước đã về một mối.

Chú thích ảnh: Những lần Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nguồn ảnh: Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Phần 8: Người Anh hùng trở về làm một người nông dân

Sau năm 1975, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục phục vụ trong quân đội.

Ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị trong lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam, từ chỉ huy cấp đơn vị đến các chức vụ cao hơn trong Quân chủng. Ông cũng tham gia công tác ở các sân bay phía Nam sau ngày đất nước thống nhất.

Nhưng khi rời quân ngũ, Nguyễn Văn Bảy trở về quê.

Và hình ảnh khiến nhiều người bất ngờ nhất chính là:

một Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngồi làm vườn.

Không còn buồng lái.

Không còn tiếng động cơ phản lực.

Không còn những trận không chiến trên bầu trời.

Ông chăm sóc cây.

Trồng trái.

Làm những công việc rất bình thường của một người nông dân Nam Bộ.

Người dân quê nhà kể rằng ông sống rất gần gũi.

Có trái cây thì mang cho hàng xóm.

Gặp bà con thì trò chuyện.

Không ai cảm thấy ông là một nhân vật xa cách.

Báo Nhân Dân từng mô tả ông là một “vị anh hùng chân đất”, sống bình dị, vui vẻ và chan hòa với mọi người.

Đó là hình ảnh rất đẹp.

Bởi người từng bay trên bầu trời cao nhất lại chọn những năm cuối đời gắn với mặt đất.

Gắn với quê hương.

Gắn với cây trái.

Gắn với những người hàng xóm.

Có lẽ sau hàng chục năm sống trong chiến tranh, ông hiểu hơn ai hết giá trị của một cuộc sống bình thường.

Một buổi sáng không còi báo động.

Một khu vườn không có bom.

Một bữa cơm gia đình.

Một người hàng xóm ghé chơi.

Những điều rất nhỏ.

Nhưng chính những điều nhỏ ấy mới là hình hài cụ thể của hòa bình.

Chú thích ảnh: Đại tá, Anh hùng Nguyễn Văn Bảy trong những năm cuối đời tại quê nhà Đồng Tháp.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân.

Phần 9: Cuộc gặp của hai người lính từng ở hai chiến tuyến

Có một câu chuyện đặc biệt trong những năm cuối đời của Nguyễn Văn Bảy.

Ông từng gặp Joseph Charlie Plumb, một cựu phi công Mỹ.

Plumb là phi công F-4 của Hải quân Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam.

Hai người từng thuộc hai phía của cuộc chiến.

Một người lái MiG-17.

Một người lái F-4.

Những chiếc máy bay của họ từng đối đầu trên bầu trời.

Nhưng nhiều năm sau, họ gặp nhau trong thời bình.

Đó là một cuộc gặp rất đặc biệt.

Bởi chiến tranh đã biến hai con người thành đối thủ.

Hòa bình đưa họ trở lại thành hai con người.

Hai người lính.

Hai người đã sống sót sau chiến tranh.

Và khi gặp nhau, họ có thể nhìn thấy ở người đối diện những điều mà chiến tranh từng che khuất:

Một con người cũng có gia đình.

Cũng có nỗi sợ.

Cũng muốn trở về.

Cũng muốn sống.

Đây có lẽ là một trong những bài học sâu sắc nhất mà Nguyễn Văn Bảy để lại.

Ông từng chiến đấu rất quyết liệt.

Nhưng sau chiến tranh, ông không sống bằng lòng căm thù.

Ông sống bình dị.

Trồng cây.

Làm vườn.

Gặp gỡ những người từng ở phía bên kia.

Và kể lại lịch sử cho thế hệ sau.

Đó không phải là quên chiến tranh.

Mà là đã đi qua chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình.

Chú thích ảnh: Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy gặp cựu phi công Mỹ Joseph Charlie Plumb trong thời bình.
Nguồn ảnh: Báo Quân đội nhân dân và tư liệu về cuộc hội ngộ.

Phần 10: Ngày người phi công huyền thoại trở về đất mẹ

Ngày 18/9/2019, Nguyễn Văn Bảy đang làm vườn ở quê thì bị đột quỵ.

Ông được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Sa Đéc rồi chuyển lên Bệnh viện Quân y 175 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhưng tình trạng xuất huyết não rất nặng.

Đêm 22/9/2019, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy qua đời.

Ông hưởng thọ 84 tuổi.

Tin ông mất nhanh chóng lan về Đồng Tháp.

Người dân quê nhà tiếc thương.

Những người từng chiến đấu cùng ông nhớ về một phi công huyền thoại.

Nhưng người dân Lai Vung lại nhớ về một ông Bảy rất khác:

Một người hàng xóm.

Một người trồng cây.

Một người vui tính.

Một người thích chia trái cây cho bà con.

Bởi đó mới là cuộc sống của ông trong những năm cuối.

Không còn tiếng động cơ.

Không còn những trận không chiến.

Chỉ còn khu vườn quê.

Và những người thân quen.

Nguyễn Văn Bảy được an táng tại quê nhà Tân Dương, Lai Vung, Đồng Tháp.

Người phi công từng bay trên bầu trời miền Bắc cuối cùng trở về với mảnh đất nơi ông sinh ra.

Một vòng đời khép lại.

Từ cậu bé miền Tây.

Đến người lính.

Đến phi công.

Đến Anh hùng.

Và cuối cùng:

trở về làm người nông dân của quê mình.

Chú thích ảnh: Lễ tang và nơi an nghỉ của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy tại quê nhà Đồng Tháp.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân.

Lời kết: Bầu trời của một người “chân đất”

Nguyễn Văn Bảy có một cuộc đời mà nếu chỉ kể bằng những con số, người ta sẽ thấy rất ấn tượng.

13 lần trực tiếp quần thảo với máy bay Mỹ.

7 máy bay bị bắn rơi.

2 chiếc F-105.

5 chiếc F-4.

7 Huy hiệu Bác Hồ.

Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng những con số ấy không nói hết về ông.

Bởi câu chuyện đáng nhớ nhất của Nguyễn Văn Bảy có lẽ bắt đầu từ một điều rất giản dị:

ông chỉ là một người nông dân học hết lớp 3.

Không có nền tảng học vấn cao.

Không được sinh ra trong một gia đình giàu có.

Không phải con nhà quyền quý.

Ông bước vào quân đội từ một vùng quê Nam Bộ.

Rồi được chọn làm phi công.

Một nhiệm vụ tưởng như vượt quá khả năng của một chàng trai từng không có điều kiện học hành.

Ông đã học.

Học trong điều kiện thiếu thốn.

Học trong xa quê.

Học cách điều khiển một cỗ máy nặng hàng tấn trên bầu trời.

Học cách chiến đấu.

Và học cách vượt qua chính nỗi sợ của mình.

Điều đó khiến câu chuyện của ông trở nên đặc biệt.

Bởi người anh hùng không phải người không biết sợ.

Người anh hùng là người biết sợ nhưng không để nỗi sợ ngăn mình làm nhiệm vụ.

Nguyễn Văn Bảy từng say máy bay.

Từng nôn trong buồng lái.

Nhưng ông không bỏ cuộc.

Rồi chính người từng gặp khó khăn với việc bay lại trở thành phi công MiG-17 xuất sắc.

Bảy lần bắn rơi máy bay Mỹ.

Bảy lần trở về.

Và ông trở thành một trong những phi công Việt Nam đạt đẳng cấp “ace”.

Nhưng điều khiến người ta nhớ đến Nguyễn Văn Bảy lâu hơn cả những chiến công lại là cách ông sống sau chiến tranh.

Ông không sống như một huyền thoại.

Ông sống như một người nông dân.

Trồng cây.

Làm vườn.

Chia trái cây cho hàng xóm.

Trò chuyện với bà con.

Một người từng đối mặt với những chiếc F-4 trên bầu trời lại có thể vui vẻ ngồi dưới gốc cây trong khu vườn quê.

Có lẽ chính hình ảnh ấy mới giúp chúng ta hiểu chiến tranh đã kết thúc để làm gì.

Để những người lính có thể trở về.

Để một người từng cất cánh giữa bom đạn có thể sống những ngày bình thường.

Để người dân có thể trồng cây mà không sợ bom rơi.

Để trẻ em có thể đến trường.

Để những người từng ở hai phía của cuộc chiến có thể ngồi cạnh nhau trong hòa bình.

Nguyễn Văn Bảy từng có một ước mơ:

được chở Bác Hồ vào thăm miền Nam.

Ông không thực hiện được chuyến bay ấy.

Nhưng cuối cùng, ông đã nhìn thấy điều lớn hơn:

đất nước thống nhất.

Và có lẽ đối với một người con Nam Bộ như ông, đó mới là chuyến bay quan trọng nhất của cuộc đời.

Không phải chuyến bay trên bầu trời.

Mà là chuyến bay của lịch sử đưa đất nước từ chiến tranh đến hòa bình.

Ngày 22/9/2019, người phi công ấy ra đi.

Không phải trong buồng lái.

Không phải giữa một trận không chiến.

Mà sau vườn nhà quê hương.

Một người Anh hùng trở về với đất mẹ theo cách bình dị nhất.

Và điều ấy làm câu chuyện của Nguyễn Văn Bảy càng đẹp.

Bởi ông đã dành tuổi trẻ cho bầu trời.

Nhưng dành những năm tháng cuối đời cho mặt đất, quê hương và cuộc sống bình thường.

Đó chính là điều mà những người đã chiến đấu vì đất nước mong muốn.

Không phải chiến tranh mãi mãi.

Mà là một ngày có thể trở về nhà.

Có thể làm vườn.

Có thể ngồi với hàng xóm.

Có thể nhìn con cháu lớn lên.

Có thể sống một cuộc đời bình yên.

Vì vậy, khi nhớ đến Nguyễn Văn Bảy, chúng ta không chỉ nhớ 7 chiếc máy bay Mỹ bị bắn rơi.

Hãy nhớ đến cậu bé học hết lớp 3 đã vượt qua giới hạn của mình.

Hãy nhớ đến người phi công từng say máy bay nhưng không bỏ cuộc.

Hãy nhớ đến người chiến sĩ đã đối mặt với cái chết trên bầu trời để bảo vệ Tổ quốc.

Và hãy nhớ đến ông Bảy của những năm cuối đời – một người nông dân chân đất, bình dị giữa vườn cây Đồng Tháp.

Bởi sau tất cả những chiến công, có lẽ đó mới là phần thưởng lớn nhất của một người lính:

được sống trong hòa bình trên chính quê hương mình.

Và với chúng ta hôm nay, câu chuyện ấy là một lời nhắc nhở rất giản dị:

Hòa bình không phải điều tự nhiên mà có.

Có những người đã dành tuổi trẻ của mình để bảo vệ nó.

Có những người đã không trở về.

Và có những người như Nguyễn Văn Bảy đã trở về – để rồi sống phần đời còn lại thật bình thường.

Chính sự bình thường ấy là điều chúng ta cần biết ơn.

Bởi đó là bình thường được đánh đổi bằng những năm tháng không bình thường của cả một thế hệ.

Chú thích ảnh: Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy trong những năm cuối đời.
Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân, Báo Quân đội nhân dân và tư liệu gia đình.