Nguyễn Văn Bảy – từ người nông dân chân đất đến huyền thoại trên bầu trời

Có một người nông dân Nam Bộ từng học chưa hết tiểu học, thậm chí có thời điểm phải đánh vần từng chữ. Vậy mà chính người đàn ông ấy sau này lại ngồi trong buồng lái chiếc MiG-17, đối đầu với những phi công Mỹ có hàng nghìn giờ bay. Ông là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy – một trong những phi công xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam.

Từ người nông dân đến buồng lái MiG-17

Nguyễn Văn Bảy, tên thật là Nguyễn Văn Hoa, sinh ngày 2/2/1936 tại ấp Hậu Thành, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, trong một gia đình thuần nông. Ông là người con thứ 7 trong gia đình có 10 anh chị em. Tuổi thơ gắn với ruộng đồng, học vấn dang dở, nhưng năm 17 tuổi, chàng trai miền Tây đã đi theo cách mạng.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục công tác trong lực lượng bộ binh. Đến năm 1960, từ một người lính bộ binh, Nguyễn Văn Bảy được chuyển sang Không quân và cử đi Liên Xô học lái máy bay phản lực.

Con đường trở thành phi công không hề dễ dàng. Kiến thức văn hóa hạn chế, việc học kỹ thuật hàng không là thử thách lớn. Những ngày đầu tập bay, ông còn bị say máy bay, mỗi lần lên khoang đều nôn ói. Nhưng Nguyễn Văn Bảy không bỏ cuộc. Ông học từ lớp 4 lên lớp 10 tại Trường Bổ túc văn hóa Lạng Sơn, rồi từng bước làm chủ những kiến thức tưởng chừng quá xa lạ với một người nông dân.

Tháng 4/1965, ông hoàn thành chương trình lái MiG-17 và trở về nước.

Từ đây, người nông dân chân đất bước vào một cuộc chiến hoàn toàn khác – cuộc chiến trên bầu trời.

13 lần nổ súng, 7 máy bay Mỹ

MiG-17 khi ấy không phải loại máy bay có ưu thế tuyệt đối. Máy bay Mỹ được trang bị tên lửa hiện đại, trong khi MiG-17 chủ yếu sử dụng pháo 37mm, phi công phải trực tiếp ngắm bắn. Tốc độ và trang bị của MiG-17 cũng không thể so với những chiếc F-4.

Nhưng trong tay những phi công như Nguyễn Văn Bảy, chiếc MiG-17 trở thành một đối thủ đáng gờm.

Ngày 7/10/1965, trong một trận không chiến, máy bay của Nguyễn Văn Bảy bị tên lửa địch bắn thủng 84 lỗ, nắp buồng lái cũng bị phá hỏng. Chiếc máy bay mất thăng bằng, chòng chành dữ dội. Nhưng người phi công trẻ vẫn bình tĩnh điều khiển, giữ máy bay theo chiều gió và đưa nó trở về sân bay an toàn.

Những trận đánh sau đó ngày càng khốc liệt.

Ngày 26/6/1966, Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội bắn rơi 2 chiếc F-105 trên vùng trời Thái Nguyên. Ngày 24/4/1967, ông tiếp tục cùng đồng đội bắn rơi 3 chiếc F-4 trên vùng trời Hải Hưng và Hà Bắc. Tổng cộng, ông trực tiếp bắn hạ 7 máy bay Mỹ, gồm 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4.

Đáng chú ý, trong những trận không chiến ấy, Nguyễn Văn Bảy chưa một lần phải nhảy dù khỏi máy bay.

Ngày 1/1/1967, khi mới 31 tuổi, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những phi công đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam được phong tặng danh hiệu cao quý này.

Người anh hùng trở về với ruộng vườn

Chiến tranh qua đi, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí trong lực lượng Không quân, tham gia chỉ huy, điều hành các sân bay phía Nam và làm nhiệm vụ trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam.

Nhưng khi trở về cuộc sống đời thường, ông lại chọn một cuộc sống rất khác với hào quang của người anh hùng.

Không những câu chuyện về 7 máy bay Mỹ, những trận không chiến hay chiếc MiG-17 năm nào, điều người ta nhớ ở ông còn là sự giản dị. Ông từng nói với đồng đội: “Tôi ở quê quen rồi. Giờ chỉ muốn ngày ngày vui bên ruộng vườn, nuôi gà, thả cá…”.

Người từng làm chủ bầu trời miền Bắc lại tìm thấy bình yên nơi vườn cây, ao cá quê nhà.

Đó cũng là nét đặc biệt trong chân dung Nguyễn Văn Bảy: trên bầu trời là một phi công quả cảm, dưới mặt đất lại là một người nông dân Nam Bộ chân chất.

Những người từng ở phía bên kia chiến tuyến cũng dành sự kính trọng cho ông. Theo lời kể của đồng đội, các cựu phi công Mỹ khi gặp lại đều đánh giá cao bản lĩnh, sự thông minh và lòng can trường của Nguyễn Văn Bảy cùng các phi công Việt Nam.

Một huyền thoại khép lại

Ngày 22/9/2019, Nguyễn Văn Bảy qua đời tại Bệnh viện Quân y 175, hưởng thọ 84 tuổi. Trước đó, ông đang làm vườn ở quê nhà Đồng Tháp thì bất ngờ bị xuất huyết não. Nhưng từ những cánh đồng Lai Vung đến bầu trời miền Bắc, hành trình của Nguyễn Văn Bảy vẫn là một câu chuyện đặc biệt về ý chí của con người. Từ một cậu bé nhà nông học chưa hết tiểu học, ông đã bước vào buồng lái máy bay chiến đấu, vượt qua những giới hạn tưởng như không thể để trở thành một trong những phi công đạt đẳng cấp “ace” của Không quân nhân dân Việt Nam.

93 lần xuất kích, 13 lần nổ súng, 7 máy bay Mỹ bị bắn hạ. Những con số ấy làm nên chiến công của một phi công huyền thoại. Một người từng nôn ói mỗi lần ngồi lên máy bay nhưng không chịu khuất phục. Một người từng đưa chiếc MiG-17 thủng 84 lỗ trở về an toàn. Một người đã đối đầu với những máy bay hiện đại hơn bằng bản lĩnh và sự bình tĩnh. Và cuối cùng, một người anh hùng lại chọn trở về với ruộng vườn, sống một cuộc đời lặng lẽ như chính nơi ông đã sinh ra.

Có lẽ, điều làm Nguyễn Văn Bảy trở thành huyền thoại không chỉ nằm ở 7 chiếc máy bay bị bắn rơi, mà ở hành trình từ một người nông dân chân đất đến người làm chủ bầu trời – một hành trình được viết bằng lòng yêu nước, ý chí và sự quả cảm.