Nguyễn Văn Cừ
Nguyễn Văn Cừ là một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, giữ cương vị Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1938 đến năm 1940. Ông được biết đến là một trong những Tổng Bí thư trẻ nhất trong lịch sử của Đảng, với cuộc đời hoạt động cách mạng kéo dài hơn một thập kỷ trước khi bị thực dân Pháp xử bắn năm 1941.
Dấu mốc sự nghiệp
Nguyễn Văn Cừ sinh ngày 9/7/1912 tại làng Phù Khê (nay thuộc Từ Sơn). Ông tham gia phong trào yêu nước từ khi còn là học sinh, gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1928 và sau đó trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của Đông Dương Cộng sản Đảng. Trong giai đoạn hoạt động tại vùng mỏ Quảng Ninh, ông tham gia xây dựng tổ chức đảng và phong trào công nhân.
Vai trò lãnh đạo
Tháng 3/1938, khi chưa đầy 26 tuổi, Nguyễn Văn Cừ được bầu làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương, trở thành người trẻ nhất đảm nhiệm cương vị này vào thời điểm đó. Trong thời gian lãnh đạo, ông tham gia chỉ đạo việc củng cố tổ chức, hoạt động báo chí của Đảng và các chủ trương trong bối cảnh tình hình chính trị Đông Dương có nhiều biến động trước và trong giai đoạn đầu của Chiến tranh thế giới thứ hai.
Tư tưởng và tác phẩm
Một trong những tác phẩm nổi bật gắn với tên tuổi của Nguyễn Văn Cừ là Tự chỉ trích. Tác phẩm đề cập đến tinh thần tự phê bình và phê bình trong tổ chức đảng, đồng thời bàn về việc khắc phục những khuynh hướng tư tưởng mà ông cho là không phù hợp trong phong trào cách mạng thời kỳ đó. Tác phẩm thường được nhắc đến trong các nghiên cứu về lịch sử tư tưởng và xây dựng tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Di sản
Tháng 1/1940, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp bắt. Sau quá trình xét xử, ông bị kết án tử hình và bị xử bắn tại Ngã Ba Giồng vào ngày 28/8/1941, khi 29 tuổi. Tên của ông hiện được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình tưởng niệm tại Việt Nam; quê hương Phù Khê có khu lưu niệm dành cho ông.
