Nguyễn Văn Cừ - Tổng Bí thư trẻ tuổi, nhà tư tưởng chiến lược thiên tài của Đảng

Nguyễn Văn Cừ sinh ra tại xã Phượng Khê, huyện Từ Sơn (nay thuộc thành phố Bắc Ninh), trong một gia đình nhà nho nghèo có truyền thống yêu nước. Sớm giác ngộ cách mạng từ những năm ngồi trên ghế nhà trường tại Hà Nội và trường Bách nghệ Hải Phòng, ông gia nhập Đông Dương Cộng sản Đảng khi mới 17 tuổi, tích cực lãnh đạo các cuộc bãi công của công nhân mỏ và nhanh chóng khẳng định tài năng tổ chức xuất sắc.

Năm 1938, ở tuổi 26, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được bầu giữ chức Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong những năm tháng lãnh đạo Đảng hoạt động trong điều kiện nửa hợp pháp, nửa bí mật, ông đã thể hiện tư duy chiến lược cực kỳ nhạy bén, sáng suốt khi chủ trương thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương, đánh giá đúng đắn mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và dân chủ. Đặc biệt, tác phẩm lý luận nổi tiếng Tự chỉ trích do ông viết dưới bút danh Trân Văn vào năm 1939 là một cống hiến vĩ đại về lý luận xây dựng Đảng, đề cao tinh thần tự phê bình thẳng thắn, trong sáng và kiên quyết chống tư tưởng hẹp hòi, bè phái. Bị thực dân Pháp bắt giam sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ và xử bắn tại ngã ba Giồng cùng đợt với các đồng chí Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai vào năm 1941, cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ mãi là tấm gương chói lọi về trí tuệ và đạo đức cách mạng trong sáng.