NGUYỄN VĂN CỪ: TRÍ TUỆ THÉP VÀ TRÁI TIM LỬA

Để rèn luyện bản lĩnh và thâm nhập vào đời sống lầm than của nhân dân, năm 1928, Nguyễn Văn Cừ thực hiện chủ trương "Vô sản hóa".

Cuộc sống phu mỏ: Ông rời quê hương Kinh Bắc để đến vùng mỏ Vàng Danh (Uông Bí, Quảng Ninh). Tại đây, ông lấy tên là Phùng, sống trong những lán thợ lụp xụp, cùng ăn cá mắm, cùng đào than dưới hầm sâu với công nhân.

Kết quả: Chính thực tế nghiệt ngã của kiếp người nô lệ đã hun đúc nên tư duy giai cấp cực kỳ nhạy bén của ông. Ông không chỉ dạy chữ, dạy lý luận cho công nhân mà còn học được từ họ sự kiên cường và lòng đoàn kết.

Năm 1931, ông bị thực dân Pháp bắt tại Hải Phòng và kết án khổ sai, đày ra Côn Đảo.

Biến nhà tù thành trường học: Trong bóng tối của hầm đá, giữa những trận đòn roi tàn bạo, Nguyễn Văn Cừ cùng các đồng chí như Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng đã biến nhà tù thành "Đại học Cách mạng". Ông miệt mài học ngoại ngữ, nghiên cứu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin qua những trang sách cũ được bí mật tuồn vào.

Lý luận gia kiệt xuất: Tại đây, ông không chỉ giữ vững khí tiết mà còn bồi đắp cho mình một phông nền lý luận đồ sộ, chuẩn bị cho vai trò lãnh đạo tối cao sau này.

Năm 1936, nhờ thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp, ông được trả tự do và ngay lập tức lao vào hoạt động bí mật tại Hà Nội.

tuổi trẻ tài cao: Năm 1938, tại Hội nghị Trung ương 5, khi mới bước sang tuổi 26, Nguyễn Văn Cừ được bầu làm Tổng Bí thư. Ông là người trẻ nhất nắm giữ cương vị này trong lịch sử Đảng ta.

Tác phẩm "Tự chỉ trích" (1939): Đây là dấu son chói lọi trong sự nghiệp của ông. Giữa lúc nội bộ Đảng có những quan điểm khác biệt, ông đã dũng cảm viết cuốn sách này để phê bình những sai lầm, chống lại thói kiêu ngạo cộng sản và bảo vệ sự thống trị của tư tưởng đúng đắn.

"Chúng ta không sợ sai lầm, chỉ sợ không có quyết tâm sửa chữa."

Đó là châm ngôn để đời của ông về sự thành thực và lòng dũng cảm của một đảng cách mạng.

Tháng 11/1939, tại Bà Điểm, Hóc Môn, trên cương vị Tổng Bí thư, ông chủ trì Hội nghị Trung ương 6.

Tầm nhìn chiến lược: Ông đã đưa ra một quyết định lịch sử: Thay đổi chiến lược, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng tối cao, tạm gác khẩu hiệu "cách mạng điền địa".

Thành lập Mặt trận Thống nhất Dân tộc Phản đế Đông Dương: Đây chính là nền móng để sau này lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước thành lập Mặt trận Việt Minh, tạo nên sức mạnh tổng lực cho Cách mạng Tháng Tám 1945.

Tháng 1/1940, giữa lúc phong trào đang sục sôi, Nguyễn Văn Cừ bị giặc bắt tại Sài Gòn. Kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc nhất nhưng chỉ nhận được cái nhìn khinh bỉ và sự im lặng thép của người thanh niên Kinh Bắc.

Sáng sớm ngày 28/8/1941: Tại trường bắn Ngã Ba Giồng (Hóc Môn), thực dân Pháp thi hành bản án tử hình đối với ông cùng các đồng chí Hà Huy Tập, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai...

Giây phút cuối cùng: Trước họng súng quân thù, ông hiên ngang từ chối bịt mắt, ánh mắt quật cường nhìn thẳng vào quân thù và hô vang: "Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Việt Nam độc lập muôn năm!".

Cuộc đời Nguyễn Văn Cừ tuy ngắn ngủi (29 năm tuổi đời, 13 năm hoạt động cách mạng), nhưng ông đã sống một cuộc đời rực rỡ như một đóa hoa trong lửa đỏ.

Ông đại diện cho một thế hệ trí thức dấn thân, không sợ hy sinh, dùng trí tuệ để dẫn đường và dùng máu xương để bảo vệ lý tưởng.

Sự hy sinh của ông đã tưới mát cho gốc rễ của cây độc lập, để chỉ 4 năm sau đó, cả dân tộc vùng lên trong sắc đỏ cờ hoa của mùa Thu tháng Tám.