NGUYỄN VĂN ĐẠT (HÀ) – NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN TRUNG CỦA VÙNG ĐẤT PHÚ LỘC
NGUYỄN VĂN ĐẠT (HÀ) – NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN TRUNG CỦA VÙNG ĐẤT PHÚ LỘC
Nguyễn Văn Đạt (tức Hà), sinh năm 1917, dân tộc Kinh, quê ở xã Lộc Vĩnh, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế; tham gia cách mạng năm 1945. Khi hy sinh, đồng chí là Đội trưởng đội vũ trang huyện Phú Lộc, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, Nguyễn Văn Đạt sớm giác ngộ cách mạng, tham gia đấu tranh chống phong kiến, đế quốc để giải phóng quê hương. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí đã tổ chức đội thanh niên yêu nước tham gia khởi nghĩa, đón đoàn khởi nghĩa của huyện về giành chính quyền tại các xã Khu II.
Trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, xã Lộc Vĩnh là cơ sở cách mạng quan trọng của huyện, của tỉnh và của Khu ủy Khu 5 do đồng chí Võ Chí Công trực tiếp chỉ đạo. Đây là địa bàn chiến lược, có quốc lộ 1A và tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua, nằm giữa hai thành phố Huế và Đà Nẵng, nên bị địch đánh phá vô cùng ác liệt. Chúng nhiều lần huy động lực lượng lớn càn quét, 17 lần đốt sạch nhà cửa, dồn dân vào trại tập trung hòng tiêu diệt cơ sở cách mạng.
Trên cương vị Đội trưởng tự vệ, rồi Xã đội trưởng và Đội trưởng đội vũ trang huyện, Nguyễn Văn Đạt luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chỉ huy đơn vị chiến đấu mưu trí, sáng tạo. Đồng chí tổ chức đánh đồn, phá cầu cống, tập kích tàu hỏa địch, chống càn hiệu quả. Đơn vị của đồng chí đã phối hợp với Trung đoàn 101 chiến đấu tại Hói Mít (Phú Lộc), tiêu diệt 700 tên địch, thu 4 tấn vũ khí, phá hủy hàng trăm tấn quân nhu, đạn dược.
Không chỉ giỏi chiến đấu, Nguyễn Văn Đạt còn chú trọng xây dựng cơ sở trong quần chúng. Đồng chí tổ chức nhân dân tiếp tế, nuôi dưỡng, bảo vệ cán bộ; vận động đấu tranh chống rào ấp chiến lược, chống gom dân. Khi địch đốt phá làng xóm, đồng chí đến từng gia đình vận động tuyệt thực đấu tranh đòi trở về quê hương sinh sống, buộc địch cam kết không bắn pháo, ném bom vào làng xóm. Có lần địch bắn pháo làm chết một người dân, đồng chí tổ chức nhân dân bốn thôn khiêng xác nạn nhân lên đấu tranh, buộc chúng phải chấm dứt pháo kích. Nhờ đó, vùng giải phóng ngày càng vững chắc, nhân dân được đi lại, sản xuất và phục vụ cách mạng.
Đồng chí còn tổ chức đưa 80 thanh niên ra chiến khu tham gia lực lượng vũ trang; giáo dục, cảm hóa hàng trăm người lầm đường theo địch trở về làm ăn; trừng trị hàng chục tên ác ôn ngoan cố có nhiều nợ máu với nhân dân, trong đó có tên Nguyễn Hy – kẻ phản bội cách mạng.
Năm 1964, Nguyễn Văn Đạt bị thương nặng, được điều về giữ chức Bí thư Huyện ủy Phú Lộc. Ngày 4 tháng 7 năm 1967, khi đang tập kết tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thừa Thiên để chuẩn bị ra miền Bắc điều dưỡng và học tập, cơ quan bị máy bay địch đánh phá. Đồng chí bị thương rất nặng. Biết mình khó qua khỏi, Nguyễn Văn Đạt kiên quyết đề nghị dành phần thuốc men hiếm hoi để cứu chữa cho những đồng chí khác bị thương nhẹ hơn. Sau đó, đồng chí anh dũng hy sinh.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, ngày 29 tháng 1 năm 1996, Nguyễn Văn Đạt được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
