Nguyễn Văn Dậu – Người thợ quân giới tận tụy, sáng tạo

Nguyễn Văn Dậu, sinh năm 1929, dân tộc Kinh, quê ở xã Thị Cầu, thị xã Bắc Ninh, tỉnh Hà Bắc, trú quán tại xã Lương Phong huyện Hiệp Hòa, tỉnh Hà Bắc, công tác ở ngành quân giới từ tháng 9 năm 1947. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là tổ trưởng kỹ thuật Nhà máy Z.2,
Cục Quân giới, Tổng cục Hậu cần, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.


Suốt 20 năm (tính đến ngày được tuyên dương anh hùng), phục vụ trong các xưởng quân giới, Nguyễn Văn Dậu luôn luôn nêu cao tinh thần gương mẫu, nhiệt tình, hăng hái, tận tụy trong nhiệm vụ sản xuất và sửa chữa vũ khí cung cấp cho bộ đội chiến đấu. Đồng chí rất say sưa nghiên cứu, phát huy nhiều sáng kiến, tăng năng suất không ngừng, bảo đảm chất lượng tốt, tiết kiệm nguyên vật liệu, đáp ứng kịp thời yêu cầu của chiến trường. Nguyễn Văn Dậu góp phần giải quyết được nhiều khó khăn về sản xuất của các xưởng quân giới trong cuộc kháng chiến chống Pháp, góp phần vào thắng lợi chung của bộ đội ta ngoài tiền tuyến.


Nguyễn Văn Dậu có sáng kiến làm dụng cụ để đo khi tiện măng-sông đạn AT, tăng năng suất 25%, nghiên cứu dùng dao hình tiện đầu kim hỏa súng trường, tăng năng suất 50%; dùng bạc cặp để chỉnh tâm của máy tiện, tăng năng suất 50%.


Hòa bình lập lại, điều kiện làm việc, học tập có thuận lợi hơn, càng hăng hái đi sâu nghiên cứu nghiệp vụ, phát huy nhiều sáng kiến đưa năng suất tăng nhanh, sản phẩm đạt chất lượng tốt.


Năm 1956, Nguyễn Văn Dậu có sáng kiến tiện bạc đồng ở chân pháo, giảm được thời gian chế tạo một chiếc, từ 8 giờ xuống 5 giờ 30 phút. Năm 1959, đồng chí bố trí hợp lý hóa việc khoan kim hỏa súng trường Mát (Mas), tăng năng suất 50%.


Nguyễn Văn Dậu còn tận dụng những mẩu thép bỏ đi để làm những mẫu dao tiện thích hợp, nâng cao được tốc độ gọt, cắt của máy tiện, giảm được một nửa thời gian quy định làm ra một sản phẩm. Sáng kiến của đồng chí chế tạo máng rãnh, gá trên máy mài để cặp "chày" hình cung được tròn đã rút ngắn được thời gian 4 phút xuống nửa phút, bảo đảm độ chính xác cao. Năm 1964, Nguyễn Văn Dậu góp phần quan trọng cùng ban tiện của nhà máy sửa chữa 3 triệu viên đạn Tuyn (Tulle), rút ngắn được 2 phần 3 thời gian, cung cấp kịp thời cho chiến trường.


Năm 1965, Nguyễn Văn Dậu đề ra sáng kiến lắp một lưỡi cưa trên máy tiện, rồi lại cải tiến lắp trên máy đánh bóng để cưa miếng gỗ chèn đạn cối 82 mi-li-mét, đưa năng suất tăng gấp 10 lần, giải quyết được một khó khăn lớn của phân xưởng, bảo đảm hoàn thành vượt mức kế hoạch.


Ngoài tinh thần gương mẫu, tận tụy trong công tác, phát huy nhiều sáng kiến có giá trị, Nguyễn Văn Dậu còn chú ý bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ công nhân trẻ, đồng chí luôn luôn đề cao ý thức tổ chức kỷ luật, đặt lợi ích tập thể lên trên hết, sống khiêm tốn giản dị, được mọi người tin yêu, mến phục.


Nguyễn Văn Dậu đã được Bác Hồ tặng một áo lụa, được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 1 Huân chương Lao động hạng ba, 33 bằng khen và giấy khen, 10 năm là Chiến sĩ thi đua.


Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Văn Dậu được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.