Nguyễn Văn Đệ – Người chiến sĩ thầm lặng trên mặt trận kỹ thuật quân sự

Nguyễn Văn Đệ sinh năm 1932, quê ở xã Phượng Cách, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Tháng 10 năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn gian nan, đồng chí nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời gắn bó trọn vẹn với quân đội và ngành kỹ thuật quân sự.

Suốt 38 năm phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Nguyễn Văn Đệ luôn được giao những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và nguy hiểm: nghiên cứu, khai thác, cải tiến, sửa chữa, thử nghiệm vũ khí, đạn dược phục vụ chiến đấu. Trưởng thành từ một công nhân sửa chữa vũ khí, được tổ chức đào tạo cán bộ trung cấp rồi kỹ sư ngành đạn, đồng chí không ngừng học tập, miệt mài nghiên cứu trong thực tiễn sản xuất và chiến trường, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Văn Đệ trực tiếp tham gia chế thử nhiều loại vũ khí, đạn dược như hạt lửa nụ xòe, pháo dù; thử nghiệm khối lắp các loại vũ khí SKZ 40, 51 ly, cối 60, 81 và 120 ly. Sau Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi ta thu được nhiều vũ khí của địch, đồng chí là một trong những cán bộ kỹ thuật được giao tháo gỡ, khảo sát, biên soạn tài liệu hướng dẫn bộ đội sử dụng vũ khí thu được để đánh địch, góp phần quan trọng khắc phục tình trạng thiếu thốn trang bị của quân ta lúc bấy giờ.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Văn Đệ luôn có mặt ở những nơi hiểm nguy nhất. Mỗi khi địch sử dụng loại bom, mìn, thủy lôi mới, đồng chí lập tức tiếp cận hiện trường, trực tiếp nghiên cứu tháo gỡ để kịp thời hướng dẫn cho các đơn vị. Nhờ đó, nhiều tổn thất, thương vong đã được hạn chế. Đồng chí còn tham gia nghiên cứu tháo gỡ tên lửa có điều khiển, máy phát nhiễu của Mỹ gắn trên máy bay, góp phần quan trọng giúp bộ đội phòng không bắn rơi nhiều loại máy bay hiện đại, kể cả máy bay B52.

Đặc biệt, Nguyễn Văn Đệ đã nghiên cứu thành công việc xác định tuổi thọ thuốc phóng ghế ngồi trong máy bay Mỹ – một đề tài cực kỳ nguy hiểm mà trước đó nhiều người phải bỏ dở vì tai nạn. Kết quả này giúp phi công ta yên tâm sử dụng máy bay thu hồi của địch. Trong quá trình công tác, đồng chí ba lần bị thương nhưng vẫn không nản chí, luôn đặt sự an toàn của đồng đội lên trên bản thân.

Với tinh thần trách nhiệm cao, lối sống giản dị, tận tụy, Nguyễn Văn Đệ được đồng chí, đồng đội hết sức kính trọng. Đồng chí đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công, 11 lần danh hiệu Chiến sĩ thi đua, 9 lần Chiến sĩ quyết thắng.

Ngày 29 tháng 8 năm 1985, Nguyễn Văn Đệ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – sự ghi nhận xứng đáng cho người chiến sĩ kỹ thuật thầm lặng nhưng có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.