NGUYỄN VĂN ĐỪNG – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG “GANG THÉP” Ở ẤP BẮC

Nguyễn Văn Đừng sinh năm 1938, dân tộc Kinh, quê tại ấp 1, xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Ông nhập ngũ ngày 5-9-1959. Khi hy sinh, ông là Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 261A, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Văn Đừng tham gia hơn 30 trận, nổi bật với tinh thần gan dạ, kỷ luật và cách đánh linh hoạt. Khi tiến công, ông thường hành động nhanh, quyết liệt; khi phòng ngự, ông kiên cường bám trụ. Vì vậy, ông thường được cấp trên tin tưởng giao những nhiệm vụ quan trọng trong các tình huống khó khăn.

Người chiến sĩ gan dạ trên chiến trường Nam Bộ

Trong một trận đánh tại Thủ Thừa, khi lực lượng đối phương tiến sát trận địa, Nguyễn Văn Đừng vẫn giữ bí mật và chờ đúng mệnh lệnh mới nổ súng. Khi trận đánh trở nên quyết liệt, ông mang trung liên vượt qua khoảng trống dưới hỏa lực đối phương, cơ động vào giữa đội hình, góp phần tạo thời cơ để đơn vị tiến công.

Ở một trận phục kích tại Gò Công, tình hình diễn biến khác dự kiến khi đối phương chỉ chạm vào phần cuối trận địa. Nguyễn Văn Đừng được lệnh đưa tiểu đội bí mật cơ động đánh vào sườn. Ông trực tiếp mang trung liên dẫn đầu, bất ngờ tiến công từ bên sườn, góp phần đẩy lực lượng đối phương vào thế trận đã bố trí. Theo tư liệu, trận đánh kết thúc với 145 đối phương bị tiêu diệt và nhiều vũ khí bị thu giữ.

Nhưng chiến công gắn liền nhất với tên tuổi Nguyễn Văn Đừng chính là trận Ấp Bắc.

“Dù ác liệt thế nào cũng kiên quyết giữ vững trận địa”

Trong trận Ấp Bắc, tiểu đội của Nguyễn Văn Đừng đảm nhiệm một trong những hướng phòng ngự chủ yếu. Sau khi tham gia đánh một cánh quân đổ bộ rồi trở lại vị trí, ông động viên đồng đội quyết tâm giữ trận địa và chiến đấu đến cùng.

Đối phương sử dụng hỏa lực, trực thăng và xe thiết giáp M113, liên tiếp tổ chức các đợt tiến công. Tiểu đội của Nguyễn Văn Đừng đánh bật 5 đợt xung phong.

Cuộc chiến kéo dài đến chiều tối.

Lực lượng của tiểu đội dần bị tổn thất, cuối cùng tại vị trí chiến đấu chỉ còn Nguyễn Văn Đừng và hai chiến sĩ.

Khi M113 cùng bộ binh tiếp tục tiến lên, ông phân công hai chiến sĩ tập trung đối phó bộ binh, còn mình đảm nhiệm đánh xe thiết giáp.

Ông kiên nhẫn chờ chiếc M113 đi đầu tiến sát chiến hào rồi bật khỏi vị trí, sử dụng thủ pháo đánh chiếc xe. Chiếc M113 bốc cháy tại trận địa. Chiếc phía sau vừa bắn trả vừa rút lui.

Nguyễn Văn Đừng bị thương nặng.

Trong những giây phút cuối cùng, ông vẫn nhắc hai đồng đội phải quyết giữ vững trận địa.

Ông hy sinh ngay bên mép chiến hào, cạnh chiếc M113 vừa bị đánh cháy.

“Tiểu đội gang thép”

Sự chiến đấu kiên cường của Nguyễn Văn Đừng và đồng đội đã để lại dấu ấn đặc biệt trong trận Ấp Bắc. Theo tư liệu bạn cung cấp, tiểu đội của ông đã tiêu diệt 3 xe M113 và làm hư hại 1 chiếc khác; cùng đơn vị góp phần chống lại nhiều đợt tiến công bằng bộ binh và trực thăng.

Nhân dân Ấp Bắc đã dành cho đơn vị một cái tên đầy tự hào:

“TIỂU ĐỘI GANG THÉP”

Và Nguyễn Văn Đừng trở thành người tiểu đội trưởng gắn liền với danh hiệu ấy.

Ông được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất và được công nhận là Chiến sĩ thi đua của Quân khu.

Ngày 5-5-1965, Nguyễn Văn Đừng được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Nguyễn Văn Đừng hy sinh khi mới khoảng 25 tuổi. Hình ảnh người tiểu đội trưởng bị thương nặng vẫn nhắc đồng đội giữ vững chiến hào đã trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên cường, kỷ luật và quyết tâm chiến đấu của những người lính trong trận Ấp Bắc.