Nguyễn Văn Được
TỪ ĐỨA TRẺ CÔI CÚT, Ở ĐỢ CHO ĐỊA CHỦ ĐẾN THƯỢNG TƯỚNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM***Nguyễn Văn Được sinh ngày 10 tháng 12 năm 1946 tại Quảng Ngãi. Cái đói và cái nghèo bủa vây cậu ngay từ lúc lọt lòng. Cha cậu mất vì bệnh nặng khi cậu còn nằm trong bụng mẹ. Đến năm cậu hơn một tuổi, mẹ cậu cũng gục ngã vì kiệt sức và bệnh tật. Cậu bé Được vẫn còn ngây ngô bò tới, lật tấm chiếu rách vạch cặp vú teo tóp để tìm hơi sữa từ thi thể lạnh ngắt của người mẹ tội nghiệp.
Năm lên 10 tuổi, chị cậu bé Được đi lấy chồng. Dù anh rể rất tốt bụng nhưng cảnh nhà quá nghèo lại đông con, nay gánh thêm em vợ khiến mọi chuyện càng chật vật. Năm 11 tuổi, Được chủ động bàn với chị Thới: "Chị cho em đi ở đợ cho địa chủ. Em không sợ khổ, em muốn kiếm ít thóc về giúp anh chị”.Dù đau lòng nhưng trước cái đói quay quắt, chị Thới đành gật đầu. Ngày chị dẫn cậu đến nhà lão Đệ, một địa chủ giàu có nhất vùng, cậu bé lủi thủi bước vào cổng, còn người chị đứng ngoài với đôi vai gầy rung lên theo từng tiếng nấc nghẹn ngào.Tại nhà lão Đệ, cuộc đời cậu bé Được chẳng khác nào kiếp trâu ngựa. Từ sáng sớm đến tối mịt, cậu quần quật với đủ thứ việc: chăn bò, cắt cỏ, lấy củi, thái chuối cho lợn... Cậu chưa từng biết đến tấm áo ấm mùa đông hay chiếc nón che nắng mùa hè, cơm ăn chẳng khi nào đủ no.Đau đớn nhất là những trận đòn vô cớ. Một buổi chiều mưa, sau khi lùa bò về, thấy người lấm lem bùn đất, cậu chạy ra giếng dội vài gàu nước cho sạch để kịp vào dọn cơm. Lão Đệ thấy vậy liền lôi xềnh xệch cậu vào và chửi rủa thậm tệ về thân phận đi ở mà còn đòi "tắm táp sạch sẽ". Lão vung thanh củi to tướng quật thẳng vào đầu cậu bé. Máu chảy đầm đìa hòa lẫn nước mắt, Được đau đớn và uất hận chạy thục mạng về nhà chị Thới trong bóng tối chập choạng.Thấy em máu me lênh láng, chị Thới và anh rể khóc như mưa vì thương xót. Vài ngày sau, vì tiếc công sức cả năm trời, Được lại xin quay lại làm để lấy thóc nhưng anh chị nhất quyết không cho. Chị Thới một mình đến nhà lão Đệ xin số thóc công của em (theo thỏa thuận là 10 ang thóc mỗi năm). Dù Được đã làm được 11 tháng 10 ngày, nhưng lão Đệ ác độc kiên quyết không trả vì lý do "chưa ở đủ năm". Chị Thới van lạy đến khô cả lưỡi, lão vẫn không mảy may động lòng, cuối cùng chị chỉ xin được mấy chiếc chiếu cũ mà lão vứt ở góc sân mang về.Nhìn những chiếc chiếu rách, cậu bé Nguyễn Văn Được bắt đầu nhận ra sự bất công tột cùng của xã hội bấy giờ. Cậu tự hỏi tại sao người nông dân làm lụng cả năm không đủ ăn, còn địa chủ không làm gì lại có quyền đánh đập và cướp công của người nghèo. Câu hỏi đó cứ ám ảnh cậu mãi, nung nấu ý chí để một ngày kia cậu quyết định bỏ làng đi bộ đội, tìm con đường cứu khổ cho chính mình và những người cùng khổ.Để rồi sau này, cậu bé Nguyễn Văn Được nhập ngũ, ngày một trưởng thành trong chiến đấu, trở thành Thượng tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
