Nguyễn Văn Dương – Chỉ huy Tiểu đoàn 1

NGUYỄN VĂN DƯƠNG

Năm sinh – mất: 1937–1975

Quê quán: Hồng Việt, Đông Hưng, Thái Bình

Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Nguyễn Văn Dương, còn có tên Nguyễn Ánh Dương, sinh năm 1937 ở Hồng Việt, Đông Hưng, Thái Bình. Ông phục vụ trong Trung đoàn 101, Sư đoàn 325. Tháng 3 năm 1975, giữa lúc cuộc tiến công mùa xuân diễn ra nhanh, ông được bổ nhiệm tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1. Trách nhiệm của người chỉ huy lúc này là giữ đơn vị trong đội hình hành quân, chuẩn bị cho các trận đánh liên tiếp trên đường vào Nam.

Trung đoàn 101 tham gia hướng tiến công phía đông Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Tại Long Thành, lực lượng của ông phải đánh vào mục tiêu phòng ngự để mở đường cho đội hình tiếp tục tiến. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Dương trực tiếp chỉ huy cán bộ, chiến sĩ triển khai trận đánh. Thời gian quá gấp khiến từng quyết định về tuyến tiếp cận và hiệp đồng có ảnh hưởng tới cả mũi tiến công.

Nguyễn Văn Dương hy sinh khoảng 23 giờ ngày 26 tháng 4 năm 1975 tại chiến trường Long Thành, chỉ ít ngày trước khi chiến dịch kết thúc. Sau đó đồng đội tiếp tục đánh chiếm quận lỵ, mở tuyến tiến về Sài Gòn. Mốc đêm 26 tháng 4 cho thấy một người chỉ huy đã không thể chứng kiến ngày 30 tháng 4, dù đơn vị của ông vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ ông đang chỉ huy.

Ngày 28 tháng 8 năm 2026 có quyết định truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; lễ trao cho gia đình tổ chức trong tháng 9 cùng năm. Hồ sơ được ghi nhận sau hơn năm mươi năm kể từ ngày hy sinh. Khi viết về ông, Long Thành và thời điểm cụ thể của đêm 26 tháng 4 là hai mốc cần giữ để tránh hòa lẫn cuộc đời ông vào câu chuyện chung của chiến dịch.