NGUYỄN VĂN LINH – "MƯỜI CÚC" VỚI NHỮNG VIỆC CẦN LÀM NGAY VÀ BẢN LĨNH ĐỔI MỚI

Trong ký ức của đồng bào miền Nam và nhân dân cả nước, hình ảnh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh – tên thật là Nguyễn Đức Cúc, hay cái tên thân mật chú "Mười Cúc" – luôn hiện lên thật gần gũi, kiên định và chan chứa tình nhân ái. Sinh năm 1915 tại vùng đất giàu truyền thống Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên, ông sớm giác ngộ cách mạng từ khi mới 14 tuổi.

Tuổi trẻ của chú Mười Cúc là một bản hùng ca dấn thân đầy thử thách. Hai lần bị thực dân Pháp bắt đày ra nhà tù Côn Đảo – nơi bị coi là "địa ngục trần gian" (giai đoạn 1930–1936 và 1941–1945) – ông đã chịu đựng biết bao trận đòn tra tấn tàn khốc, những cơn đói khát và xà kle lạnh lẽo. Thế nhưng, sắt thép ngục tù chẳng thể bẻ gãy được chí khí người chiến sĩ trẻ. Ông cùng các đồng chí biến buồng giam thành trường học, tôi luyện bản lĩnh thép để rồi mỗi lần thoát khỏi gông còng lại lập tức lao vào chiến trường.

Suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ, địa bàn gắn bó sâu sắc nhất với ông chính là miền Nam rực lửa, là Sài Gòn – Gia Định gian lao mà anh dũng. Trên cương vị Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn rồi Thường vụ Trung ương Cục miền Nam, ông bám dân, bám đất, đi qua bao cơn mưa bom bão đạn để chỉ đạo phong trào cách mạng ngay trong sào huyệt kẻ thù.

Sau ngày đất nước thống nhất, trên cương vị Bí thư Thành ủy TP.HCM và đặc biệt là Tổng Bí thư của Đảng (1986–1991), ông trở thành người kiến tạo và lãnh đạo công cuộc Đổi Mới lịch sử. Với tư duy bứt phá, tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật", ông đã tháo gỡ nhiều rào cản cơ chế. Nổi tiếng nhất là loạt bài viết ký tên N.V.L trong mục "Những việc cần làm ngay" trên Báo Nhân Dân. Ba chữ N.V.L không chỉ là tên ông, mà nhân dân còn thương yêu dịch thành "Nói Và Làm" hay "Nhảy Vào Lửa" – một biểu tượng cho sự quyết liệt chống tiêu cực, chấn chỉnh bộ máy, lấy lại niềm tin cho quần chúng.

Ngày 27 tháng 4 năm 1998, trái tim nồng nàn của chú Mười Cúc ngừng đập tại TP.HCM, hưởng thọ 83 tuổi, để lại nỗi tiếc thương vô hạn.

Hôm nay, những trang báo ngả màu thời gian, các bức thư tay cùng tư liệu về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh vẫn được trang trọng lưu giữ tại các bảo tàng lịch sử và khu tưởng niệm. Tên ông được đặt cho những đại lộ rộng lớn, những mái trường thân thương – tiếp tục nhắc nhớ thế hệ sau về một nhân cách lớn kiên trung, dũng cảm và luôn trăn trở vì hạnh phúc của nhân dân.