Nguyễn Văn Linh – Người chiến sĩ cách mạng kiên trung, trọn đời vì sự nghiệp của Đảng và nhân dân

Ngày 27 tháng 4 năm 1998, đồng chí Nguyễn Văn Linh, tên thật là Nguyễn Văn Cúc, thường gọi là Mười Cúc, từ trần tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự ra đi của đồng chí là một mất mát lớn, nhưng cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của người chiến sĩ cộng sản kiên trung ấy vẫn luôn được nhắc nhớ với niềm kính trọng và tự hào. Đồng chí là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng, người đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng, cho độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc đổi mới.

Đồng chí Nguyễn Văn Linh sinh ngày 1-7-1915 tại thôn Yên Phú, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra trong cảnh đất nước mất độc lập, nhân dân chịu ách áp bức của thực dân, đồng chí sớm hình thành tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh cách mạng.

Từ năm 1929, khi còn là học sinh, đồng chí đã tham gia Học sinh đoàn do Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên lãnh đạo. Ngày 1-5-1930, trong khi tham gia rải truyền đơn chống đế quốc, đồng chí bị địch bắt, kết án tù chung thân và đày ra Côn Đảo. Khi ấy, đồng chí mới 15 tuổi. Những năm tháng tù đày khắc nghiệt không thể khuất phục ý chí của người thanh niên yêu nước, mà trái lại đã góp phần tôi luyện bản lĩnh và ý chí cách mạng của đồng chí.

Năm 1936, do thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp, đồng chí được trả tự do và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Sau đó, đồng chí tham gia hoạt động trong công nhân, lao động tại Hải Phòng và Hà Nội; xây dựng cơ sở Đảng, thành lập nhiều chi bộ và tham gia xây dựng Thành ủy lâm thời Hải Phòng.

Năm 1939, đồng chí được Đảng điều động vào công tác tại Sài Gòn, tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố. Cuối năm 1939, đồng chí được phân công tham gia lập lại Xứ ủy Trung Kỳ. Đầu năm 1941, đồng chí bị địch bắt tại Vinh, bị xử án 5 năm tù và đày ra Côn Đảo lần thứ hai.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí. Đồng chí được đón về Nam Bộ, hoạt động tại miền Tây, sau đó lên Sài Gòn - Chợ Lớn trực tiếp lãnh đạo kháng chiến với các cương vị Bí thư Thành ủy, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn - Gia Định.

Trong những năm kháng chiến, đồng chí tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách. Năm 1947, đồng chí được bầu vào Xứ ủy Nam Bộ; năm 1949 tham gia Thường vụ Xứ ủy Nam Bộ. Từ năm 1957 đến năm 1960, đồng chí là quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ.

Năm 1960, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Trung ương sau đó chỉ định đồng chí làm Bí thư Trung ương Cục và Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam. Đây là giai đoạn đồng chí tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau đại thắng mùa Xuân năm 1975, đất nước bước vào thời kỳ mới – thời kỳ hòa bình, thống nhất và xây dựng đất nước. Năm 1976, đồng chí Nguyễn Văn Linh giữ cương vị Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Tháng 12-1976, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV, đồng chí được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị và Ban Bí thư Trung ương Đảng. Đồng chí được phân công giữ các chức vụ Trưởng ban Cải tạo xã hội chủ nghĩa của Trung ương, Trưởng ban Dân vận Mặt trận Trung ương, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam đến năm 1980. Sau đó, đồng chí được phân công theo dõi việc thực hiện Nghị quyết của Đảng và Chính phủ ở các tỉnh miền Nam.

Tháng 12-1981, đồng chí trở lại làm Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 3-1982, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, đồng chí được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tháng 6-1985, tại Hội nghị Trung ương 8, đồng chí được bầu vào Bộ Chính trị và tiếp tục giữ cương vị Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Tháng 6-1986, đồng chí được bầu vào Ban Bí thư Trung ương Đảng và được phân công làm Thường trực Ban Bí thư. Đến tháng 12-1986, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được Trung ương bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Việc đồng chí Nguyễn Văn Linh được giao trọng trách Tổng Bí thư diễn ra trong một thời điểm đặc biệt của đất nước. Sau nhiều năm chiến tranh, Việt Nam phải đối mặt với những hậu quả nặng nề về kinh tế và xã hội. Đến năm 1985, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn; nền kinh tế gặp nhiều trở ngại; đất nước chịu sự bao vây, cấm vận, trong khi thiên tai, lũ lụt thường xuyên xảy ra.

Trong bối cảnh ấy, đồng chí Nguyễn Văn Linh là một trong những nhà lãnh đạo của Đảng có đóng góp quan trọng trong việc khởi xướng và thúc đẩy đường lối đổi mới. Đổi mới được đặt ra trên tinh thần nhìn thẳng vào thực tế, đánh giá đúng tình hình, từng bước xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, chuyển sang phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Năm 1987, đồng chí có nhiều bài phát biểu và bài viết quan trọng nhằm làm sáng tỏ những quan điểm về đổi mới. Đặc biệt, loạt bài “Những việc cần làm ngay” mang bút danh N.V.L đã tạo được dấu ấn sâu sắc trong đời sống xã hội. Các bài viết được đăng trên Báo Nhân Dân, bắt đầu từ số ra ngày 25-5-1987 và kéo dài đến số cuối cùng ngày 29-9-1990.

Thông qua “Những việc cần làm ngay”, đồng chí Nguyễn Văn Linh không chỉ biểu dương những nhân tố mới, những cách làm tích cực mà còn tập trung đấu tranh chống tiêu cực. Quan điểm của đồng chí là phải quyết liệt chống tiêu cực để những nhân tố mới thực sự có điều kiện phát triển. Đây cũng là biểu hiện rõ nét của tinh thần đổi mới: nhìn thẳng vào những vấn đề tồn tại, không né tránh khó khăn và phải biến chủ trương thành những hành động cụ thể.

Trong lãnh đạo và công tác, đồng chí Nguyễn Văn Linh luôn đề cao phẩm chất đạo đức của người cán bộ, đảng viên. Đồng chí được nhắc đến như một người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn coi trọng sự liêm khiết, khiêm tốn, giản dị và cuộc sống cá nhân trong sáng, mẫu mực.

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII tháng 6-1991, đồng chí được cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII tháng 6-1996, đồng chí tiếp tục được cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Với những công lao và thành tích đối với cách mạng, đồng chí Nguyễn Văn Linh được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao vàng, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân, huy chương cao quý khác. Đồng chí cũng được Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Nhà nước Cu-ba và Nhà nước Cam-pu-chia trao tặng những phần thưởng cao quý nhằm ghi nhận những đóng góp trong việc xây dựng tình hữu nghị giữa Việt Nam với các nước.

Ngày 27 tháng 4 năm 1998, đồng chí Nguyễn Văn Linh từ trần tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hơn sáu thập kỷ hoạt động cách mạng của đồng chí Nguyễn Văn Linh là một hành trình đầy gian khổ nhưng cũng hết sức vẻ vang. Từ một thiếu niên 15 tuổi bị bắt và đày ra Côn Đảo, đồng chí đã trải qua nhiều năm tháng tù đày, chiến đấu trong hai cuộc kháng chiến, đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng và cuối cùng trở thành Tổng Bí thư trong thời điểm đất nước bước vào công cuộc đổi mới.

Cuộc đời đồng chí Nguyễn Văn Linh là hình ảnh tiêu biểu của một người chiến sĩ cách mạng kiên trung, luôn giữ vững bản lĩnh, tận tụy với công việc, gần gũi với nhân dân và hết lòng vì sự nghiệp chung. Những đóng góp của đồng chí, đặc biệt trong giai đoạn mở đầu công cuộc đổi mới, đã để lại dấu ấn quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Tên tuổi Nguyễn Văn Linh vì thế không chỉ thuộc về một thế hệ đã đi qua mà còn gắn với một dấu mốc quan trọng của đất nước – thời kỳ nhìn thẳng vào sự thật, mạnh dạn đổi mới và tìm kiếm những động lực mới cho sự phát triển. Sự nghiệp và phẩm chất của đồng chí tiếp tục là một phần đáng trân trọng trong ký ức lịch sử về những người đã dành trọn cuộc đời cho Đảng, cho nhân dân và cho đất nước.