Nguyễn Văn Linh – Người mở đường cho những bước chuyển mình của đất nước

Nguyễn Văn Linh – Người mở đường cho những bước chuyển mình của đất nước

Đồng chí Nguyễn Văn Linh, tên khai sinh là Nguyễn Văn Cúc, bí danh Mười Cúc, sinh ngày 1/7/1915 tại làng Yên Phú, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, tuổi thơ của đồng chí sớm gắn với những năm tháng đất nước còn chìm trong cảnh mất nước, nhân dân chịu nhiều áp bức. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc ở người thanh niên Nguyễn Văn Cúc tinh thần yêu nước và ý chí tìm đến con đường cách mạng.

Năm 1929, khi mới 14 tuổi, Nguyễn Văn Cúc tham gia phong trào học sinh do Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên lãnh đạo. Tuổi đời còn rất trẻ nhưng đồng chí đã sớm hòa mình vào phong trào đấu tranh của học sinh, công nhân và nhân dân. Đây là bước khởi đầu cho gần 70 năm hoạt động cách mạng, một hành trình trải qua nhiều vùng đất, nhiều thời kỳ lịch sử và những thử thách vô cùng khắc nghiệt.

Ngày 1/5/1930, Nguyễn Văn Cúc bị thực dân Pháp bắt. Khi ấy đồng chí chưa đến tuổi trưởng thành nhưng vẫn bị chính quyền thực dân kết án tù chung thân và đày ra Côn Đảo. Những năm tháng trong lao tù đã trở thành một trường học đặc biệt, nơi người thanh niên cách mạng phải đối mặt với sự đàn áp nhưng đồng thời cũng được tôi luyện về ý chí và bản lĩnh. Đến năm 1936, đồng chí được trả tự do và trở lại hoạt động cách mạng.

Sau khi ra tù, Nguyễn Văn Linh tham gia khôi phục phong trào cách mạng, hoạt động tại Hải Phòng và Hà Nội, rồi được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Đồng chí từng tham gia lập lại Thành ủy Hải Phòng và được bầu làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng. Đầu năm 1939, Trung ương điều động đồng chí vào hoạt động tại Sài Gòn. Cuối năm 1941, đồng chí được cử ra Trung Kỳ để chắp nối phong trào cách mạng và chuẩn bị khôi phục Xứ ủy. Nhưng một lần nữa, thực dân Pháp bắt giữ đồng chí và đày ra Côn Đảo.

Hai lần bị bắt, hai lần bị đày ra Côn Đảo nhưng không lần nào có thể khuất phục được Nguyễn Văn Linh. Chính trong những hoàn cảnh tưởng như nghiệt ngã nhất, phẩm chất của một người cộng sản càng được bộc lộ rõ: kiên định, gan dạ và tuyệt đối trung thành với con đường đã lựa chọn.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Văn Linh được đón từ Côn Đảo trở về và tiếp tục tham gia lãnh đạo cuộc kháng chiến ở Nam Bộ. Những năm tháng sau đó, cuộc đời hoạt động của đồng chí gắn bó sâu sắc với chiến trường miền Nam. Đồng chí từng giữ các cương vị Bí thư Thành ủy, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, Bí thư Khu ủy, Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Gia Định và Bí thư Trung ương Cục miền Nam. (baochinhphu.vn)

Gần ba thập kỷ gắn bó với cách mạng miền Nam đã giúp Nguyễn Văn Linh có một vốn kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc. Đồng chí luôn chú trọng xây dựng cơ sở, dựa vào nhân dân và phát huy sức mạnh của quần chúng. Trong những năm tháng chiến tranh, giữa bom đạn và sự truy lùng của kẻ thù, Nguyễn Văn Linh cùng các đồng chí của mình kiên trì giữ vững phong trào, góp phần đưa cách mạng miền Nam vượt qua những giai đoạn vô cùng khó khăn.

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Nguyễn Văn Linh tiếp tục được giao nhiều trọng trách. Đồng chí từng là Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam, Trưởng Ban Dân vận - Mặt trận Trung ương và Thường trực Ban Bí thư. (baochinhphu.vn)

Những năm làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng là thời gian Nguyễn Văn Linh trăn trở trước những khó khăn của nền kinh tế và đời sống nhân dân. Đồng chí trực tiếp tìm tòi, thử nghiệm những cách làm mới, khuyến khích sản xuất và từng bước tháo gỡ những rào cản của cơ chế quản lý cũ. Những tìm tòi thực tiễn ấy sau này trở thành một trong những cơ sở quan trọng góp phần vào quá trình hình thành đường lối Đổi mới của Đảng.

Tháng 12/1986, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng chí nhận trọng trách khi đất nước đang đứng trước những khó khăn rất lớn về kinh tế - xã hội, trong khi tình hình quốc tế cũng có nhiều biến động. Đây là một trong những thời điểm đặc biệt quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại. (Tulieu Van Kien)

Trên cương vị Tổng Bí thư, Nguyễn Văn Linh cùng Trung ương lãnh đạo triển khai đường lối Đổi mới được Đại hội VI đề ra, tập trung tháo gỡ những khó khăn của nền kinh tế, từng bước đổi mới cơ chế quản lý và phát huy sức sản xuất của xã hội. Đồng chí được đánh giá là người có vai trò quan trọng trong việc khởi xướng, thúc đẩy và lãnh đạo công cuộc đổi mới trong những năm đầu tiên.

Một dấu ấn đặc biệt gắn với tên tuổi Nguyễn Văn Linh là chuyên mục “Những việc cần làm ngay” trên Báo Nhân Dân, bắt đầu xuất hiện từ ngày 25/5/1987 dưới bút danh N.V.L.. Qua những bài viết thẳng thắn, đồng chí đề cập trực diện đến những hạn chế, tiêu cực trong đời sống xã hội, yêu cầu nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng sự thật và mạnh dạn đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực.

Điều đáng nhớ là Nguyễn Văn Linh không chỉ nói về đổi mới trên phương diện kinh tế. Đổi mới trong tư duy, trong cách nhìn nhận vấn đề và trong phương pháp lãnh đạo cũng là điều đồng chí đặc biệt quan tâm. Tinh thần dám nhìn thẳng vào sự thật, nói thẳng, nói thật và làm những việc cần thiết cho dân trở thành một dấu ấn trong phong cách của người Tổng Bí thư thời kỳ đầu Đổi mới.

Tháng 6/1991, sau khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng Bí thư, Nguyễn Văn Linh được Đại hội VII suy tôn làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tại Đại hội VIII năm 1996, đồng chí tiếp tục được cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương. Dù không còn trực tiếp giữ cương vị Tổng Bí thư, đồng chí vẫn tiếp tục quan tâm đến công cuộc xây dựng Đảng, xây dựng đất nước.

Ngày 27/4/1998, đồng chí Nguyễn Văn Linh qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, khép lại gần 70 năm hoạt động cách mạng. Một cuộc đời trải qua nhà tù Côn Đảo, chiến trường miền Nam, những năm tháng đất nước thống nhất và những ngày đầu đầy thử thách của công cuộc Đổi mới.

Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Văn Linh, có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất không chỉ là những chức vụ mà đồng chí từng đảm nhiệm. Đó là bản lĩnh của một người cộng sản đã đi qua gần bảy thập kỷ lịch sử mà vẫn giữ được sự kiên định, tinh thần trách nhiệm và sự gần gũi với nhân dân. Từ một thiếu niên tham gia phong trào yêu nước ở Hải Phòng, trải qua những năm tháng tù đày và chiến tranh, đồng chí đã trở thành người đứng đầu Đảng trong thời điểm đất nước cần một sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy và cách làm.

Nguyễn Văn Linh từng trải qua những năm tháng mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. Nhưng chính những thử thách ấy đã tôi luyện nên một con người không dễ dàng khuất phục trước nghịch cảnh. Khi đất nước bước vào thời kỳ Đổi mới, phẩm chất ấy tiếp tục được thể hiện theo một cách khác: dám nhìn nhận những hạn chế, dám tìm tòi cái mới và dám chịu trách nhiệm trước những quyết định quan trọng.

Nguyễn Văn Linh đã đi qua cuộc đời bằng một niềm tin bền bỉ vào cách mạng, vào nhân dân và vào tương lai của đất nước. Từ những năm tháng tù đày đến những ngày đầu Đổi mới, dấu ấn của đồng chí luôn gắn với hai chữ “kiên định” và “đổi mới”. Một người chiến sĩ đã dành gần trọn cuộc đời cho Tổ quốc, và khi nhìn lại, điều còn đọng lại không chỉ là những trang sử, mà còn là hình ảnh một người lãnh đạo dám nghĩ, dám làm, dám nói thẳng và luôn trăn trở trước vận mệnh của đất nước.