Nguyễn Văn Lục – Người chỉ huy “Phi đội Quyết thắng”
Trong những ngày cuối tháng 4 năm 1975, khi Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định, một trận đánh đặc biệt đã diễn ra trên bầu trời Sài Gòn. Không sử dụng những máy bay quen thuộc của Không quân nhân dân Việt Nam, một phi đội gồm những chiếc A-37 thu được của đối phương đã bất ngờ xuất kích, tiến thẳng vào sân bay Tân Sơn Nhất. Dẫn đầu đội hình ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Lục.
Nguyễn Văn Lục – Người chỉ huy “Phi đội Quyết thắng”
Trong những ngày cuối tháng 4 năm 1975, khi Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định, một trận đánh đặc biệt đã diễn ra trên bầu trời Sài Gòn. Không sử dụng những máy bay quen thuộc của Không quân nhân dân Việt Nam, một phi đội gồm những chiếc A-37 thu được của đối phương đã bất ngờ xuất kích, tiến thẳng vào sân bay Tân Sơn Nhất. Dẫn đầu đội hình ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Lục.
Nguyễn Văn Lục sinh ngày 01/5/1947, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1965, khi đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, ông được tuyển chọn vào học lái máy bay tại Trường Không quân Việt Nam. Từ năm 1968 đến năm 1975, ông là phi công chiến đấu của Trung đoàn Không quân 923. Trong quá trình chiến đấu, ông đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ.
Nhưng chiến công để lại dấu ấn đặc biệt nhất trong cuộc đời ông lại diễn ra vào những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Sau khi quân ta làm chủ nhiều sân bay của đối phương, một số máy bay A-37 được thu giữ và nhanh chóng được sửa chữa, chuẩn bị sử dụng. Đây là loại máy bay mà các phi công miền Bắc chưa từng trực tiếp làm chủ. Nhiệm vụ đặt ra vô cùng gấp rút: phải nhanh chóng chuyển loại, nắm được cách điều khiển máy bay và tổ chức một trận đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất.
Trong điều kiện thời gian cực kỳ ngắn, các phi công đã tiến hành huấn luyện thần tốc. Chỉ sau 6 ngày luyện tập, chuyển loại, Phi đội Quyết thắng được thành lập để thực hiện nhiệm vụ lịch sử. Nguyễn Văn Lục được giao làm Phi đội trưởng.
Chiều 28/4/1975, phi đội gồm 5 chiếc A-37 với 6 phi công xuất phát từ sân bay Thành Sơn, hướng về sân bay Tân Sơn Nhất. Trong đội hình, chỉ Nguyễn Thành Trung và Trần Văn On quen thuộc với địa bàn Sài Gòn; những phi công còn lại, trong đó có Nguyễn Văn Lục, gần như chưa biết địa hình mục tiêu. Vì vậy, các phi công phải thực hiện phương châm “4 tự”: tự đi, tự tìm, tự đánh, tự về.
Đó là một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm.
Phi đội không có radar dẫn đường và phải bay bằng mắt thường. Trời hôm ấy có nhiều mây, thời tiết không thuận lợi. Nhưng những người lính trẻ hiểu rằng đây là thời điểm không thể chần chừ. Phía trước là sân bay Tân Sơn Nhất – một trong những căn cứ quân sự quan trọng nhất của đối phương.
Khoảng 17 giờ 05 phút ngày 28/4, phi đội tiếp cận mục tiêu và lần lượt bổ nhào xuống sân bay. Khi máy bay số 1 của Nguyễn Thành Trung gặp trục trặc không thả được bom, các máy bay phía sau lập tức tiếp tục nhiệm vụ. Nguyễn Văn Lục, ở vị trí số 3, cùng đồng đội bổ nhào xuống mục tiêu. Những loạt bom liên tiếp trút xuống khu vực sân bay, tạo thành những cột khói và lửa lớn.
Điều đặc biệt trong trận đánh là phi đội không chỉ phải hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt mục tiêu mà còn phải bảo đảm an toàn cho lực lượng của ta tại Trại David, nằm cách khu vực đường băng khoảng 300m. Đây là yêu cầu được đặt ra rất nghiêm ngặt trước khi xuất kích.
Sau hai đợt ném bom, khoảng 17 giờ 22 phút, phi đội thoát ly và trở về sân bay Thành Sơn an toàn. Kết quả trận đánh gây thiệt hại lớn cho lực lượng không quân của đối phương, trong đó 24 máy bay bị phá hủy, góp phần làm sân bay Tân Sơn Nhất tê liệt và gây hoang mang lớn trong hàng ngũ đối phương.
Nhớ lại trận đánh nhiều năm sau, Nguyễn Văn Lục vẫn nhấn mạnh rằng chiến thắng ấy không phải thành quả của riêng một cá nhân. Đó là kết quả của sự chuẩn bị khẩn trương, tinh thần đoàn kết của các phi công, cán bộ kỹ thuật và lực lượng phục vụ phía sau. Chính những con người đã làm việc ngày đêm trong điều kiện khẩn cấp đã giúp những chiếc A-37 có thể cất cánh thực hiện nhiệm vụ lịch sử.
Chiến công của Phi đội Quyết thắng trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam. Trận đánh diễn ra chỉ ba ngày trước ngày Sài Gòn được giải phóng, góp phần tạo nên sức ép mạnh mẽ đối với hệ thống quân sự của đối phương trong những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến.
Sau này, các phi công Nguyễn Văn Lục, Nguyễn Thành Trung, Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Câu chuyện về Nguyễn Văn Lục không chỉ là câu chuyện của một người phi công bắn rơi máy bay địch. Đó còn là câu chuyện về sự thần tốc, bản lĩnh và khả năng thích ứng của người lính Việt Nam trong những thời khắc quyết định.
Từ một phi công chiến đấu của Trung đoàn 923 đến người chỉ huy Phi đội Quyết thắng, Nguyễn Văn Lục đã cùng đồng đội thực hiện một nhiệm vụ mà chỉ ít ngày trước đó tưởng như không thể: làm chủ máy bay thu được của đối phương, vượt qua khoảng cách hàng trăm kilômét và đánh trúng một trong những căn cứ quan trọng nhất của địch.
Ngày 28/4/1975, những chiếc A-37 mang bom lao xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Ba ngày sau, đất nước hoàn toàn thống nhất. Và trong ký ức của người lính năm xưa, tiếng động cơ của Phi đội Quyết thắng vẫn như còn vang vọng – âm thanh của một thế hệ đã đem tuổi trẻ và lòng quả cảm góp phần viết nên những trang cuối cùng của cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc.
