NGUYỄN VĂN THẬM – NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG BINH ĐÁNH CẦU GAN DẠ Ở NAM BỘ

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trên chiến trường Nam Bộ, những cây cầu, tuyến đường sắt và trục giao thông chiến lược luôn là mục tiêu đặc biệt quan trọng. Phá được một cây cầu có thể làm gián đoạn tiếp tế, cản bước quân cơ động và tạo điều kiện cho lực lượng ta giữ vững vùng căn cứ. Trong những người lính công binh nổi bật với nhiệm vụ ấy có Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thậm.

Nguyễn Văn Thậm sinh năm 1931, dân tộc Kinh, quê xã An Tây, huyện Bến Cát, tỉnh Sông Bé. Ông nhập ngũ tháng 2-1948. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Tiểu đội trưởng công binh thuộc Trung đoàn 1, Phân liên khu miền Tây Nam Bộ, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sáu năm – 17 trận đánh

Trong khoảng sáu năm hoạt động tại chiến trường Nam Bộ, Nguyễn Văn Thậm tham gia 17 trận đánh.

Ông đặc biệt nổi bật trong nhiệm vụ đánh phá giao thông, nơi người chiến sĩ phải bí mật tiếp cận các cây cầu được canh phòng nghiêm ngặt, đặt bộc phá rồi rút lui trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm.

Theo tư liệu, Nguyễn Văn Thậm đã góp phần:

đánh sập 10 cây cầu quan trọng, phá hủy 4 xe quân sự và gây nhiều tổn thất cho lực lượng đối phương.

Những trận đánh ấy không chỉ đòi hỏi lòng dũng cảm mà còn cần sự kiên trì điều tra, nắm quy luật bố phòng và khả năng xử lý tình huống rất nhanh.

Cầu An Nhơn – trận đầu đã lập công

Năm 1949, trong trận đánh cầu An Nhơn trên tuyến Sài Gòn – Thủ Dầu Một, Nguyễn Văn Thậm lần đầu tham gia một nhiệm vụ lớn.

Ông bình tĩnh bám sát đồng đội, bí mật vượt qua nhiều tuyến canh gác, đưa bộc phá vào đúng vị trí.

Khối thuốc nổ phát nổ, đánh sập cây cầu dài khoảng 80 mét, khiến giao thông trên tuyến này bị gián đoạn trong thời gian dài.

Ngay trong trận đầu, người chiến sĩ trẻ đã cho thấy sự bình tĩnh và khả năng chịu áp lực rất tốt.

Bè chuối vào chân cầu Lái Thiêu

Cầu Lái Thiêu nằm trên tuyến giao thông quan trọng Sài Gòn – Thủ Dầu Một, vì vậy được canh giữ rất chặt.

Muốn tiếp cận cầu mà không bị phát hiện, Nguyễn Văn Thậm nghĩ ra một cách táo bạo: dùng bè chuối đưa bộc phá vào chân cầu.

Dựa vào dòng nước và màn đêm, ông cùng đồng đội bí mật áp sát mục tiêu.

Kết quả, hai nhịp cầu dài khoảng 120 mét bị đánh sập, đồng thời lực lượng canh gác trên cầu cũng bị tổn thất.

Trận đánh cho thấy một nét đặc biệt của Nguyễn Văn Thậm: không chỉ dũng cảm mà còn biết tận dụng điều kiện sông nước để tạo yếu tố bất ngờ.

Bến Phấn – chấp nhận sức ép để cứu trận đánh

Năm 1950, sau một tháng rèn luyện kỹ thuật hoạt động dưới nước, Nguyễn Văn Thậm cùng tổ được giao nghiên cứu và đánh các cầu xi măng Bến Phấn, Bến Cát, nhằm phối hợp với chiến dịch Lê Hồng Phong.

Trong trận cầu Bến Phấn, ông vừa đặt xong bộc phá và đang rút về thì bị phát hiện.

Đối phương bắn dữ dội về phía dòng nước.

Nguyễn Văn Thậm lo nếu tiếp tục rút, dây điện có thể bị đứt, toàn bộ công sức chuẩn bị và khối bộc phá sẽ mất.

Ông quyết định kích nổ ngay.

Cây cầu bị đánh sập, nhưng vụ nổ ở cự ly gần khiến Nguyễn Văn Thậm bị sức ép mạnh và ngất đi.

May mắn, đồng đội lần theo dòng nước tìm được ông và đưa về an toàn.

Đó là một quyết định rất nhanh trong một tình huống chỉ có vài giây để lựa chọn.

Ôm bộc phá chạy thẳng vào giữa cầu Ông Khương

Trong một trận tập kích tại cầu Ông Khương, kế hoạch ban đầu bị lộ. Hỏa lực từ hai tháp canh ở đầu cầu bắn dữ dội, khiến lực lượng ta khó tiếp cận.

Nguyễn Văn Thậm đề xuất một phương án táo bạo.

Hai tiểu đội sẽ đánh mạnh vào hai tháp canh để phân tán hỏa lực, còn ông trực tiếp mang bộc phá lao vào giữa cầu.

Kế hoạch được chấp thuận.

Khi các mũi tiến công thu hút hỏa lực đối phương, Nguyễn Văn Thậm ôm bộc phá vượt qua làn đạn, tiến tới mục tiêu và phá sập cầu.

Theo tư liệu, cây cầu đổ xuống kéo theo lực lượng bảo vệ tại hai đầu cầu.

Hành động ấy thể hiện rất rõ phong cách của Nguyễn Văn Thậm: khi trận đánh bế tắc, ông sẵn sàng nhận phần nguy hiểm nhất về mình.

Hai mươi ngày bám cầu Lái Thiêu

Năm 1952, Nguyễn Văn Thậm nhận nhiệm vụ đánh cầu Lái Thiêu lần thứ hai.

Sau lần bị tập kích trước, đối phương tăng cường bảo vệ: dựng thêm hàng rào, chăng đèn chiếu sáng và tổ chức tuần tra liên tục.

Muốn đánh được cầu lần nữa, phải tìm ra sơ hở trong hệ thống phòng thủ.

Nguyễn Văn Thậm kiên trì bám địa bàn suốt 20 ngày đêm, theo dõi từng ca tuần tra, cách bố trí hỏa lực và những khoảng thời gian bảo vệ lỏng lẻo.

Từ kết quả điều tra ấy, ông giúp cấp trên xây dựng phương án chính xác.

Khi có lệnh, Nguyễn Văn Thậm chỉ huy tiểu đội bí mật tiếp cận, đặt mìn đúng kế hoạch và đánh sập cầu Lái Thiêu lần thứ hai.

Trận đánh gây tiếng vang lớn, tác động trực tiếp đến hoạt động càn lấn của đối phương vào vùng căn cứ.

Trận thứ ba ở Lái Thiêu

Tháng 6-1953, Nguyễn Văn Thậm tiếp tục chuẩn bị một trận đánh khác tại khu vực cầu Lái Thiêu.

Qua theo dõi, ông phát hiện một đại đội biệt kích thường tập trung xuống khu vực cầu sau khi đi càn về.

Nguyễn Văn Thậm cải tiến bộc phá thành dạng thủy lôi, giấu trong thùng kín và thả chìm ở bến.

Khi lực lượng đối phương tập trung đúng vị trí, ông cho kích nổ.

Theo tư liệu, trận đánh gây tổn thất lớn cho lực lượng biệt kích, trong đó có cả binh lính Pháp.

Đối với nhân dân địa phương, chiến công ấy có ý nghĩa đặc biệt bởi lực lượng bị đánh vốn thường xuyên tham gia các hoạt động càn quét trong vùng.

Người chiến sĩ luôn nhận phần khó

Trong chiến đấu cũng như sinh hoạt, Nguyễn Văn Thậm được đồng đội quý mến bởi tính gương mẫu, khiêm tốn và chân thành.

Ông thường xung phong nhận những nhiệm vụ khó, đồng thời luôn đoàn kết, giúp đỡ đồng đội và gần gũi với nhân dân.

Với những thành tích trong chiến đấu, Nguyễn Văn Thậm được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và 3 lần được Quân khu khen thưởng.

Ngày 7-5-1956, ông được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

Từ một chiến sĩ trẻ của vùng Bến Cát, Nguyễn Văn Thậm đã trở thành một trong những người lính công binh tiêu biểu trên chiến trường Nam Bộ.

Những cây cầu An Nhơn, Lái Thiêu, Bến Phấn, Ông Khương... gắn với một kiểu chiến đấu rất đặc trưng của ông:

kiên trì trinh sát – bí mật tiếp cận – mưu trí chọn cách đánh – và khi cần, sẵn sàng xông vào nơi nguy hiểm nhất để hoàn thành nhiệm vụ.