Nguyễn Văn Thòa – “Vua mìn đường 5” của chiến trường Kim Thành

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thòa sinh năm 1920, dân tộc Kinh, quê ở xã Đại Đức, huyện Kim Môn, tỉnh Hải Dương. Khi được tuyên dương danh hiệu cao quý, đồng chí nguyên là Huyện đội trưởng, Huyện ủy viên huyện Kim Thành, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam – một cán bộ quân sự kiên cường, mưu trí của vùng tả ngạn sông Hồng.

Tháng 11 năm 1946, trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, Nguyễn Văn Thòa tham gia đội du kích huyện Kim Thành. Từ năm 1947 đến 1954, đồng chí lần lượt đảm nhiệm các cương vị từ Tiểu đội trưởng đến Huyện đội phó, Huyện đội trưởng. Trên địa bàn chiến lược nằm sát trục giao thông quan trọng đường số 5 và đường 188, đồng chí đã trực tiếp chỉ huy và tham gia hơn 60 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có nhiều trận mang tính quyết định, góp phần làm tê liệt hoạt động quân sự của địch.

Một trong những trận đánh tiêu biểu là trận độn thổ tại cống Ngọ Dương trên đường 188. Nguyễn Văn Thòa táo bạo cải trang làm phụ nữ để bí mật chỉ huy trận địa. Khi đội hình địch lọt vào khu vực phục kích, đồng chí nổ súng làm hiệu lệnh, lập tức lực lượng ta từ hầm bí mật xông lên, tiêu diệt 15 tên địch, giành thắng lợi gọn gàng.

Ngày 13 tháng 4 năm 1953, trong trận đánh cầu Lai Vu do đồng chí trực tiếp chỉ huy, ta đã tiêu diệt và làm bị thương một trung đội Âu – Phi, tiếp tục khẳng định nghệ thuật đánh nhỏ, đánh hiểm, đánh vào chỗ yếu của đối phương. Đỉnh cao trong sự nghiệp chiến đấu của Nguyễn Văn Thòa là trận tập kích bằng địa lôi ngày 27 tháng 5 năm 1953 tại ga Phạm Xá trên đường số 5. Dưới sự chỉ huy của đồng chí, ta làm lật đổ đoàn tàu quân sự, loại khỏi vòng chiến đấu hơn một nghìn tên lính Âu – Phi và nhiều sĩ quan Pháp, phá hủy số lượng lớn vũ khí, quân trang, phương tiện chiến tranh. Chiến công vang dội ấy đã gây tiếng vang lớn trên chiến trường, góp phần cắt đứt tuyến tiếp tế huyết mạch của địch.

Với tài năng và thành tích xuất sắc trong chiến đấu công binh – đặc biệt là nghệ thuật sử dụng mìn trên trục đường số 5, Nguyễn Văn Thòa được bầu là Chiến sĩ thi đua Quân khu Tả Ngạn và được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng danh hiệu “Vua mìn đường 5”. Đồng chí được tặng thưởng nhiều huân chương cao quý, ghi nhận trọn vẹn những cống hiến cho cuộc kháng chiến.

Nguyễn Văn Thòa từ trần năm 1994. Ngày 11 tháng 6 năm 1999, đồng chí được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – sự ghi nhận xứng đáng đối với người chỉ huy kiên trung, mưu trí, suốt đời chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.