Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là một chiến sĩ biệt động Sài Gòn và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Ông nổi tiếng vì đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, trở thành biểu tượng bất khuất của thanh niên Việt Nam và tinh thần quốc tế cách mạng.

Key facts

• Sinh: 1940, Thanh Quýt, Điện Bàn, Quảng Nam

Cuộc đời và hoạt động cách mạng

Sinh trong gia đình bần nông, Nguyễn Văn Trỗi sớm rời quê vào Sài Gòn, học nghề điện và trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán. Năm 1963, ông gia nhập lực lượng biệt động nội thành, tham gia nhiều nhiệm vụ chống Mỹ – ngụy. Tháng 5/1964, ông nhận nhiệm vụ đặt mìn ở cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM) nhằm ám sát phái đoàn quân sự do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu, nhưng bị bắt trước khi hành động .

Hy sinh và ảnh hưởng quốc tế

Dù bị tra tấn nặng nề tại Khám Chí Hòa, ông không khai báo. Phiên tòa quân sự kết án tử hình. Khi lực lượng du kích Venezuela bắt trung tá Mỹ Michael Smolen để đòi trao đổi, chính quyền Sài Gòn hứa rồi phản bội, xử bắn Nguyễn Văn Trỗi ngày 15/10/1964. Trước pháp trường, ông giật tấm băng đen, hô lớn: “Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!” . Cái chết của ông gây chấn động quốc tế, đặc biệt tại Venezuela, nơi phong trào cách mạng coi ông là biểu tượng đoàn kết Việt – Venezuela .

Di sản và tưởng niệm

Hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi được lưu danh qua thơ ca, âm nhạc và điện ảnh, tiêu biểu như bài thơ “Hãy nhớ lấy lời tôi” của Tố Hữu và truyện ký Sống như anh của Thái Duy. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố, cây cầu; ngày 15/10 được chọn là Ngày truyền thống Thanh niên công nhân TP.HCM . Năm 2018, hài cốt ông được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM .

Biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam

Tinh thần “sống như anh” trở thành khẩu hiệu giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ. Sau 60 năm, hình ảnh người công nhân – chiến sĩ Nguyễn Văn Trỗi vẫn vang vọng trong các phong trào thanh niên và văn hóa tưởng niệm ở Việt Nam .