Nguyễn Văn Trỗi - Anh hùng bất khuất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Người anh hùng bất khuất, kiên trung, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Nguyễn Văn Trỗi (1/2/1940 - 15/10/1964)
☆ Là một trong những anh hùng cách mạng nổi bật nhất của Việt Nam, người đã hy sinh dũng cảm khi còn rất trẻ tại độ tuổi 24, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần kiên cường và ý chí bất khuất.
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng
Anh sinh ra tại làng Thanh Quýt (nay là xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, Quảng Nam) trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi mẹ từ sớm. Sau năm 1956, anh cùng gia đình di cư vào Sài Gòn sinh sống, làm thuê kiếm sống, sau đó học nghề điện và trở thành công nhân tại Nhà máy đèn Chợ Quán.
Bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ phong trào yêu nước, năm 1963 anh gia nhập đội biệt động nội thành Sài Gòn, trở thành chiến sĩ xuất sắc của Đại đội Quyết Tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn. Anh luôn tình nguyện nhận những nhiệm vụ nguy hiểm, từng dũng cảm ném lựu đạn làm chết và bị thương một số tên địch.
Nhiệm vụ ám sát phái đoàn quân sự Mỹ
Đầu năm 1964, anh được tập huấn chính trị và nghệ thuật đánh biệt động tại căn cứ Rừng Thơm, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Vào tháng 5 cùng năm, khi biết tin phái đoàn quân sự, chính trị cao cấp của Hoa Kỳ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn nghiên cứu tình hình miền Nam, lực lượng cách mạng lên kế hoạch tiêu diệt phái đoàn này.
Mặc dù mới cưới vợ Phan Thị Quyên hơn 10 ngày, Nguyễn Văn Trỗi vẫn xung phong nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) - vị trí được dự đoán là tuyến đường mà phái đoàn sẽ đi qua khi từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm Sài Gòn.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Bị bắt và tra tấn
Ngày 9/5/1964, khi anh cùng đồng đội mới đặt được quả mìn nặng 8 kg ở cạnh cầu Công Lý thì việc bị bại lộ, anh bị địch bắt lúc 22 giờ đêm. Để bảo đảm an toàn cho đồng đội, Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết không tiết lộ bất cứ thông tin nào về cơ sở cách mạng, nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình.
Trong nhà lao Chí Hòa, anh bị tra tấn dã man và mọi thủ đoạn dụ dỗ, nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo gì. Chính quyền Nguyễn Khánh đưa anh ra tòa quân sự và kết án tử hình nhằm uy hiếp tinh thần chống Mỹ trong nhân dân.
Lời tuyên bố và sự hy sinh
Tại phiên tòa, khi được hỏi anh muốn gì, Nguyễn Văn Trỗi đã dõng dạc trả lời: "Tôi chỉ tiếc rằng chưa giết được McNamara". Mặc dù Mặt trận Giải phóng Dân tộc Venezuela đã bắt giữ trung tá Mỹ Michael Smolen và tuyên bố trao đổi tù binh để cứu anh, chính quyền Sài Gòn và Mỹ đã trở mặt, bí mật đưa anh ra xử bắn tại vườn rau nhà lao Chí Hòa lúc 9 giờ 45 phút ngày 15/10/1964.
Trước giây phút hy sinh, anh không chấp nhận bịt mắt, hô to những lời cuối cùng oanh liệt:
" Hãy để tôi nhìn
Lần cuối cùng
Mảnh đất thân yêu của tôi..
Hãy nhớ lấy lời tôi!
Đả đảo đế quốc Mỹ!
Đả đảo Nguyễn Khánh!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Việt Nam muôn năm!"
Vinh danh và di sản
Sau khi hy sinh, ông được Đảng Lao động Việt Nam tại miền Nam truy nhận là Đảng viên, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Thành Đồng hạng nhất. Năm 1995, Đảng và Nhà nước Việt Nam chính thức truy tặng anh danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ca ngợi: "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của anh hùng Trỗi là tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là cho các cháu thanh niên học tập".
