Nguyễn Văn Trỗi – chín phút làm nên bất tử

Người thợ điện Sài Gòn đặt mìn ở cầu Công Lý mưu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, hiên ngang trước pháp trường với câu nói "Hãy nhớ lấy lời tôi!"

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, sau vào Sài Gòn làm thợ điện và trở thành chiến sĩ biệt động thuộc Đại đội quyết tử 65 Sài Gòn – Gia Định.

Tháng 5/1964, được tin phái đoàn quân sự cấp cao Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, anh xung phong nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý – nơi đoàn xe sẽ đi qua. Việc bị lộ, anh bị bắt ngày 9/5/1964, khi mới cưới vợ – chị Phan Thị Quyên – được 19 ngày. Trong tù, mọi cực hình và dụ dỗ đều không khuất phục được anh. Du kích Venezuela đã bắt một sĩ quan Mỹ để đòi đổi mạng cho anh, nhưng sau khi viên sĩ quan được thả, chính quyền Sài Gòn vẫn lật lọng xử bắn anh.

Sáng 15/10/1964, tại sân sau khám Chí Hòa, trước đông đảo phóng viên quốc tế, Nguyễn Văn Trỗi giật phăng mảnh băng đen bịt mắt, dõng dạc vạch tội đế quốc Mỹ: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ!... Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" Chín phút cuối cùng của anh trước pháp trường đã làm rung động lương tri thế giới.

Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – người chiến sĩ biệt động mà nhà thơ Tố Hữu viết: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử."