NGUYỄN VĂN TRỖI – NGƯỜI THỢ ĐIỆN VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIỮA LÒNG SÀI GÒN
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940, quê ở Quảng Nam. Xuất thân là một người thợ điện, ông tham gia hoạt động cách mạng tại Sài Gòn trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được giao nhiệm vụ đặt mìn trên cầu Công Lý, nhằm tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu khi đoàn xe đi qua khu vực này.
Đêm 9/5/1964, Nguyễn Văn Trỗi mang thuốc nổ đến khu vực cầu Công Lý. Ông cùng đồng đội bí mật chuẩn bị trận địa, chờ đoàn xe của đối phương đi qua.
Tuy nhiên, kế hoạch không thành công. Nguyễn Văn Trỗi bị phát hiện và bắt giữ.
Từ một người thợ điện bình thường, ông trở thành tù nhân của chính quyền Sài Gòn. Trong những tháng ngày bị giam giữ và thẩm vấn, Nguyễn Văn Trỗi vẫn không khuất phục, không khai báo tổ chức và đồng đội.
Đến tháng 10/1964, chính quyền Sài Gòn quyết định xử bắn Nguyễn Văn Trỗi.
Ngày 15/10/1964, tại pháp trường Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra xử bắn.
Những phút cuối cùng của cuộc đời, ông vẫn giữ tư thế hiên ngang. Khi bị bịt mắt, Nguyễn Văn Trỗi yêu cầu được tháo khăn để nhìn lần cuối quê hương, đồng bào và những người đang chứng kiến cuộc hành quyết.
Ông hô vang những lời thể hiện ý chí chiến đấu trước khi hy sinh.
Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi.
Sự hy sinh của người thanh niên quê Quảng Nam đã gây tiếng vang lớn trong và ngoài Việt Nam. Hình ảnh một người chiến sĩ trẻ bị đưa ra pháp trường nhưng vẫn giữ khí phách kiên cường trở thành biểu tượng về tinh thần bất khuất của thế hệ thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Sau khi hy sinh, Nguyễn Văn Trỗi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi ông sau đó được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước. Hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi với tư thế hiên ngang trước pháp trường trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam thời chiến.
24 tuổi – một cuộc đời ngắn ngủi, nhưng Nguyễn Văn Trỗi đã để lại một câu chuyện không ngắn trong lịch sử. Từ một người thợ điện, ông trở thành người chiến sĩ cách mạng, sẵn sàng chấp nhận hy sinh khi nhiệm vụ thất bại và tuyệt đối không khuất phục trước kẻ thù.
Đó cũng chính là một trong những hình ảnh tiêu biểu của “Thời hoa lửa” – khi tuổi trẻ được đặt giữa những lựa chọn khắc nghiệt của lịch sử, và có những người đã lựa chọn Tổ quốc bằng chính cả cuộc đời mình.
