NGUYỄN VĂN TRỖI: TIẾNG HÔ VANG TRÊN PHÁP TRƯỜNG VÀ KHÚC CA BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ
NGUYỄN VĂN TRỖI: TIẾNG HÔ VANG TRÊN PHÁP TRƯỜNG VÀ KHÚC CA BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ
NGUYỄN VĂN TRỖI: TIẾNG HÔ VANG TRÊN PHÁP TRƯỜNG VÀ KHÚC CA BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ
Trong hơn 30 năm nghiên cứu về những trang sử chống Mỹ cứu nước, tôi đã đi sâu vào cuộc đời của nhiều vị tướng lĩnh, nhiều chiến lược gia đại tài. Nhưng có một người thanh niên thợ điện, dù không trực tiếp cầm súng trên chiến trường đối mặt với quân thù hàng ngày, lại tạo ra một dư chấn tâm lý khủng khiếp làm rung chuyển cả Nhà Trắng và Lầu Năm Góc. Đó chính là Anh hùng, Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi.
1. Người thợ điện mang trái tim cách mạng
Sinh năm 1940 tại vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống, Nguyễn Văn Trỗi vào Sài Gòn mưu sinh bằng nghề thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Dưới vẻ ngoài của một người công nhân hiền lành là một chiến sĩ biệt động Sài Gòn đầy mưu trí và quả cảm.
Với sự am hiểu về địa hình đô thị và mạng lưới điện, anh đã trở thành một mắt xích quan trọng của lực lượng biệt động, nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng như một sợi dây chì.
2. Chiến công "Sét đánh" trên cầu Công Lý
Năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn để thị sát và tăng cường viện trợ quân sự cho chính quyền tay sai, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ tiêu diệt kẻ đứng đầu bộ máy chiến tranh Mỹ.
Kế hoạch táo bạo: Anh cùng đồng đội dự định đặt mìn dưới chân cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – con đường huyết mạch mà đoàn xe của McNamara bắt buộc phải đi qua.
Bản lĩnh trước hiểm nguy: Giữa lòng Sài Gòn bị kiểm soát gắt gao, việc vận chuyển và lắp đặt khối lượng lớn chất nổ ngay dưới chân một cây cầu trọng yếu là một nhiệm vụ "cảm tử". Tuy kế hoạch không thành công do sự phản bội của một tên chỉ điểm và anh bị bắt vào ngày 9/5/1964, nhưng ý chí tiến công của anh đã khiến giới chức Mỹ phải khiếp sợ ngay tại "thủ đô" của chúng.
3. Sự hy sinh lẫm liệt: 9 phút làm nên lịch sử
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi không nằm ở chiến trường khói lửa, mà nằm ở 9 phút cuối cùng trên pháp trường tại khám Chí Hòa vào sáng ngày 15/10/1964. Đây là khoảnh khắc mà theo tôi, tinh thần dân tộc Việt Nam đã tỏa sáng rực rỡ nhất:
Khước từ sự khoan hồng giả tạo: Anh bình thản bác bỏ lời đề nghị bịt mắt của kẻ thù: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!".
Lời tuyên ngôn bất hủ: Trước khi loạt súng định mệnh vang lên, anh đã dõng dạc hô vang:
"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!"
Cái chết hóa thành bất tử: Tiếng hô ấy không chỉ vang lên giữa Sài Gòn mà còn truyền đi khắp thế giới, trở thành ngọn đuốc thắp sáng phong trào đấu tranh của thanh niên toàn cầu, từ Cuba đến các nước Mỹ Latinh và ngay trong lòng nước Mỹ.
Tầm vóc lịch sử của một người thợ
Dưới góc độ sử học, tôi khẳng định Nguyễn Văn Trỗi là biểu tượng của "Thế trận lòng dân" ngay trong lòng địch. Hành động của anh chứng minh rằng: Sức mạnh của một dân tộc không nằm ở số lượng vũ khí hiện đại, mà nằm ở ý chí của những con người không biết khuất phục.
Chiến công và sự hy sinh của anh đã truyền cảm hứng cho hàng triệu thanh niên miền Bắc hăng hái "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Anh là một trong những người đầu tiên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lời kết: Nguyễn Văn Trỗi ra đi khi mới 24 tuổi, để lại người vợ trẻ và một tình yêu dang dở. Nhưng cuộc đời anh đã trở thành một bài ca bất tận. Như nhà thơ Tố Hữu đã viết: "Có những phút làm nên lịch sử/ Có cái chết hóa thành bất tử". Tên anh mãi mãi gắn liền với nhịp đập của đất nước hòa bình hôm nay.
