Nguyễn Văn Trỗi và 9 phút bất tử

Trong dòng chảy lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng sức lan tỏa lại mang tầm vóc của một thế hệ. Người thợ điện trẻ Sài Gòn – Nguyễn Văn Trỗi – chính là một minh chứng hùng hồn cho tinh thần "Sống như những đóa hoa", hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập tự do.

Mùa hè năm 1964, Sài Gòn ngột ngạt dưới ách thống trị của chế độ tay sai và sự can thiệp ngày càng sâu sâu của quân đội Mỹ. Khi nhận được tin phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn để vạch mưu đồ tăng cường chiến tranh, lòng căm thù giặc và lòng yêu nước trong người thanh niên 24 tuổi đã sục sôi. Anh Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ cài mìn ở cầu Công Lý – tuyến đường huyết mạch mà đoàn xe của Mỹ bắt buộc phải đi qua. Dù kế hoạch không thành do sự phản bội của kẻ đầu hàng và anh bị bắt, nhưng tinh thần tiến công của anh đã giáng một đòn cảnh cáo đanh thép vào âm mưu của kẻ thù.

Suốt những tháng ngày bị giam cầm trong ngục tối Khám Chí Hòa, anh Trỗi phải chịu đựng những trận đòn tra tấn "chết đi sống lại". Địch dùng mọi thủ đoạn, từ dụ dỗ tiền tài, tương lai đến nhục hình tàn khốc, nhưng tất cả đều bất lực trước ý chí sắt đá của người chiến sĩ biệt động.

Ý nghĩa sâu sắc nhất của cái tên Nguyễn Văn Trỗi không chỉ nằm ở chiến công đặt mìn, mà nằm ở 9 phút tại pháp trường ngày 15/10/1964.Khi đối diện với họng súng của đội hành quyết, anh đã khước từ sự rửa tội của mục sư quân đội, tự tay giật phăng chiếc băng đen bịt mắt để nhìn thẳng vào quân thù và nhìn mảnh đất quê hương lần cuối. Những lời hô vang dội của anh: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ!... Hồ Chí Minh muôn năm!” đã biến pháp trường thành tòa án vạch trần tội ác của kẻ xâm lược.

Cái chết của anh Trỗi không phải là sự kết thúc, mà là sự bắt đầu của một làn sóng đấu tranh mạnh mẽ. Nó trở thành ngọn đuốc mồi cho phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn xuống đường rầm rộ, làm lay động hàng triệu trái tim yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới. Bức ảnh người thanh niên hiên ngang trước họng súng đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng quả cảm, chứng minh cho kẻ thù thấy rằng: Vũ khí tối tân không bao giờ khuất phục được ý chí của một dân tộc yêu tự do.