Nguyễn Văn Ty – Người mở đường giữa mưa bom Đồi Độc Lập

Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931, quê ở xã Quảng Minh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Sinh ra với vóc người nhỏ bé, sức khỏe yếu, nhưng trong lòng chàng trai trẻ ấy luôn cháy bỏng khát vọng được cầm súng chiến đấu. Nguyễn Văn Ty đã ba lần xung phong vào bộ đội nhưng đều bị từ chối vì không đủ sức khỏe. Mãi đến lần thứ tư, anh mới được đơn vị chấp nhận. Từ ngày nhập ngũ đến tháng 5-1954, Nguyễn Văn Ty đã tham gia 7 chiến dịch lớn, với 35 trận đánh. Ở bất cứ trận chiến nào, dù làm liên lạc hay đảm nhiệm Tiểu đội trưởng bộc phá, anh đều thể hiện sự gan dạ, táo bạo và tinh thần chấp hành mệnh lệnh tuyệt đối. Có những lần bị thương, anh vẫn không rời trận địa, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ đến cùng.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Văn Ty là Tiểu đội trưởng bộc phá của Trung đoàn 88, Đại đoàn 308, được giao nhiệm vụ tham gia tiêu diệt cứ điểm Độc Lập. Đây là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Trung đoàn 88 vừa hành quân tới, địa hình và cách bố trí lực lượng của địch còn chưa được nắm chắc, trong khi thời gian chuẩn bị chiến đấu chỉ còn đúng 3 ngày. Ngoài việc phổ biến kế hoạch tác chiến, hiệp đồng lực lượng, chuẩn bị vật chất và tiến hành công tác chính trị, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn còn phải tranh thủ ban đêm đào một đường hào xuất kích từ cửa rừng ra tận chân đồn địch. Cường độ lao động lên tới 18 đến 20 giờ làm việc cật lực mỗi ngày. Đến ngày 14-3-1954, mọi công tác chuẩn bị cơ bản đã hoàn thành.

Đúng 3 giờ 30 phút ngày 15-3, từ phía Đông, những khẩu lựu pháo 105mm sau nhiều giờ im lặng bất ngờ đồng loạt gầm lên, trút những trận mưa đạn xuống Đồi Độc Lập. Cả ngọn đồi chìm trong khói lửa, những ổ súng máy của quân địch phần lớn bị tê liệt. Lệnh mở cửa được phát ra. Những chiến sĩ bộc phá lần lượt ôm thuốc nổ lao lên phía trước, phá từng lớp hàng rào thép gai trong tiếng súng và tiếng pháo dồn dập. Tiểu đội thứ nhất mở đường, rồi đến tiểu đội thứ hai tiếp tục tiến lên. Những tiếng nổ liên tiếp vang lên giữa trận địa, từng mét hàng rào của địch bị phá tung, con đường tiến vào cứ điểm ngày càng mở rộng.

Khi đến lượt tiểu đội của mình, Nguyễn Văn Ty cúi gập người tránh những làn đạn súng máy rồi lao nhanh lên phía trước. Đang tiến theo đường mở, anh bất ngờ nhận ra hướng bộc phá phía trước có dấu hiệu lệch khỏi mục tiêu. Từng làm liên lạc viên cho đại đội, Ty hiểu rất rõ nếu đường mở bị lệch thì bộ binh xung kích sẽ gặp nguy hiểm và toàn bộ hướng tiến công có thể bị ảnh hưởng. Không chần chừ, lợi dụng ánh pháo sáng, anh xác định lại vị trí lô cốt địch rồi nhanh chóng đưa ống bộc phá vào hàng rào dây thép gai. Một tiếng nổ vang lên. Nguyễn Văn Ty lập tức dẫn chiến sĩ của mình tiến tiếp, lần lượt đặt những quả bộc phá mới theo đúng hướng vừa chỉnh lại. Cả mười một chiến sĩ trong tiểu đội do Nguyễn Văn Ty dẫn đầu đều đặt bộc phá chính xác theo hướng đó.

Nhưng khi lô cốt địch đã hiện ra khá gần, toàn bộ bộc phá lại cạn kiệt. Mưa mỗi lúc một nặng hạt. Năm phút, rồi mười phút, hai mươi phút trôi qua, tiểu đội vẫn chưa liên lạc được với lực lượng bộc phá của tiểu đoàn và trung đoàn ở phía sau. Ba mươi phút đã trôi qua. Không thể tiếp tục chờ đợi, Nguyễn Văn Ty lập tức quay ngược trở lại. Đúng lúc ấy, anh gặp trung đội trưởng đang mang lên ba quả bộc phá của những chiến sĩ bị thương. Ty ôm cả ba quả rồi chạy thẳng lên đường mở. Quả thứ nhất nổ vang như sét đánh, kết thúc quãng thời gian chờ đợi căng thẳng. Đến quả thứ hai, anh phát hiện kíp nổ đã rơi mất. Không để mất thời gian, Ty buộc lựu đạn vào thay kíp rồi kích nổ. Quả bộc phá mở thêm được 2m dây thép gai. Quả thứ ba cũng mất kíp, anh lại dùng lựu đạn thay thế và tiếp tục phá hàng rào.

Thế nhưng phía trước vẫn còn gần 20m dây thép gai dày đặc. Nguyễn Văn Ty lại quay ngược trở về. Đường hào chật hẹp, nhưng để tranh thủ từng giây, anh chạy băng trên miệng hào giao thông mặc cho đạn địch liên tục nổ xung quanh. Khi chạy gần tới sở chỉ huy tiểu đoàn, anh gặp một đơn vị đang tiến lên. Như được tiếp thêm sức mạnh, Ty lập tức quay lại, dẫn tiểu đội bộc phá trở lên đường mở. Một chiến sĩ mang theo quả bộc phá mới, chưa bị ẩm ướt hay hư hỏng, tiến lên cùng anh. Tiếng nổ vang lên giòn giã. Cứ như vậy, từng quả bộc phá lần lượt được đặt xuống. Đến quả thứ sáu, đường mở chỉ còn cách lô cốt địch 5m.

Từ trong lô cốt, một khẩu đại liên liên tục nhả đạn dữ dội. Những khẩu súng máy của quân ta đưa lên trận địa đều bị bùn đất làm tắc, không thể tiếp tục yểm trợ. Không còn hỏa lực bảo vệ những chiến sĩ chuẩn bị lao lên đánh quả bộc phá cuối cùng, Nguyễn Văn Ty đề nghị Trung đội trưởng cho anh em phía sau nhặt lựu đạn đưa lên. Ít phút sau, gần chục quả lựu đạn được chuyển tới tay Ty. Anh lấy một quả, nhằm thẳng vào lỗ châu mai đang tóe lửa phía trước rồi ném mạnh. Ổ đại liên của địch lập tức bị dập tắt. Quả bộc phá thứ bảy, rồi quả thứ tám liên tiếp phát nổ. Hàng rào thép gai trước lô cốt lúc này chỉ còn gần 2m.

Nguyễn Văn Ty tiếp tục chỉ huy người chiến sĩ cuối cùng tiến lên đánh nốt quả bộc phá cuối cùng. Nhưng ngay lúc ấy, một quả lựu đạn bất ngờ phát nổ ngay trước mặt. Sức ép khiến khuôn mặt anh rát bỏng, đôi mắt tối sầm. Dù bị thương và gần như không còn nhìn rõ, Nguyễn Văn Ty vẫn cố dùng tay quan sát phía trước, tiếp tục chỉ huy người chiến sĩ thứ chín phải phá bằng được quả bộc phá cuối cùng. Khi tiếng nổ cuối cùng vang lên, rung chuyển cả trận địa, con đường tiến vào cứ điểm đã được mở thông. Cũng lúc ấy, Nguyễn Văn Ty kiệt sức, ngã xuống ngay giữa đường mở.

Con đường máu lửa mà những người lính bộc phá đã đánh đổi bằng mồ hôi, thương tích và cả tính mạng cuối cùng cũng mở ra. Bộ đội xung kích lập tức ào lên, đánh chiếm từng mục tiêu trong cứ điểm. 6 giờ 30 phút ngày 15-3-1954, quân ta hoàn toàn làm chủ căn cứ Đồi Độc Lập. Cánh cửa thứ hai của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đã bị phá tung.

Người chiến sĩ từng ba lần bị từ chối vì nhỏ bé, yếu sức, đến lần thứ tư mới được bước vào quân ngũ, đã chứng minh rằng sức mạnh của một người lính không chỉ nằm ở vóc dáng mà còn nằm ở lòng can đảm, sự quyết đoán và ý chí không chịu khuất phục. Trong trận đánh Đồi Độc Lập, Nguyễn Văn Ty đã nhiều lần lao vào nơi nguy hiểm nhất, tự mình mở đường cho đồng đội tiến lên và chỉ chịu ngã xuống khi nhiệm vụ đã hoàn thành.

Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc ấy, ngày 31-8-1955, Nguyễn Văn Ty được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ một chàng trai có thân hình nhỏ bé từng nhiều lần bị từ chối nhập ngũ, Nguyễn Văn Ty đã trở thành người chiến sĩ bộc phá tiêu biểu, góp phần mở cánh cửa chiến thắng trên Đồi Độc Lập trong những ngày lịch sử của Điện Biên Phủ.