Nguyễn Việt Hồng.
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Hồng (1950 – 1969) là người nữ chiến sĩ biệt động, giao liên kiên cường, bất khuất của vùng đất Tây Đô anh hùng. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, chị đã sớm kế thừa tinh thần kiên trung từ cha mẹ. Hy sinh ở tuổi 18 đầy kiêu hãnh, ý chí sắt đá cùng câu nói đanh thép trước quân thù và hành động dũng cảm của chị đã trở thành biểu tượng bất diệt cho khí phách anh hùng của tuổi trẻ miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước..
Lớn lên với lòng căm thù giặc sâu sắc khi chứng kiến ba mình hy sinh trong tù vào năm chị mới 14 tuổi, Nguyễn Việt Hồng đã xin mẹ thoát ly tham gia cách mạng với lời hứa: "Con đi trả thù cho cha, nếu hy sinh thì con sẽ theo bước anh hùng Võ Thị Sáu chết vinh quang vì Tổ quốc…". Cuộc đời và quá trình chiến đấu của chị là một thiên anh hùng ca kiên trung:
- Từ người hộ lý đến Đội trưởng giao liên xuất sắc: Bắt đầu bằng công việc hộ lý tại bệnh viện vùng giải phóng năm 1961, sau đó được đào tạo tại trường văn hóa Lý Tự Trọng, chị luôn nuôi ước mơ trực tiếp chiến đấu. Chị lần lượt thử thách qua các nhiệm vụ giao liên, nắm tình hình địch ở thị xã Sóc Trăng, rồi dẫn đường cho bộ đội, tải đạn tiếp lương trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Cuối năm 1968, chị được Khu ủy giao trọng trách làm Đội trưởng giao liên Vùng I Cần Thơ. Với vỏ bọc một cô nữ sinh hiền lành, nhút nhát, chị đã khôn khéo qua mắt địch để vận chuyển nhiều truyền đơn, vũ khí vào nội thành an toàn.
- Trận đánh cảm tử và tinh thần bảo vệ nhân dân: Khoảng 9 giờ tối ngày 12/3/1969, chị cùng đồng đội nhận nhiệm vụ đặt mìn đánh cư xá Mỹ trên đường Quang Trung. Do sự cố kỹ thuật, mìn không nổ theo giờ hẹn. Đến 5 giờ sáng ngày 13/3/1969, vì lo sợ điểm đánh bị lộ và sợ mìn nổ bất ngờ gây thương vong cho nhân dân, chị dũng cảm quay lại gỡ mìn đem về sửa chữa. Không may mìn phát nổ khiến chị bị thương nặng giập nát hai chân và ngất đi.
- Khí phách hiên ngang trước họng súng quân thù: Địch đưa chị vào nhà thương Thủ Khoa Nghĩa để điều trị hòng khai thác đầu mối cơ sở. Trong 5 ngày chịu đựng đau đớn, trước mọi thủ đoạn mua chuộc lẫn tra tấn dã man, chị không hề lung lạc và dũng cảm quát thẳng vào mặt kẻ thù: "Tao thù Mỹ, tao giết Mỹ, chúng mày đừng có nói gì thêm, muốn biết thì mổ bụng tao mà xem trái tim tao nè...". Chiều ngày 16/3/1969, chị dồn hết chút sức tàn chồm dậy cắn chặt vào tay một tên Mỹ nham hiểm đang giả bộ thăm dò. Không khuất phục được người con gái 18 tuổi, bọn giặc hèn hạ cưa chân chị từng đoạn và hành quyết chị vào lúc 2 giờ sáng ngày 17/3/1969.
- Sự bất tử trong lòng quê hương: Cảm kích trước sự hy sinh anh dũng ấy, một người giữ nhà xác đã lén lấy thi hài chị về chôn cất giữa đêm, và sau ngày đất nước thống nhất năm 1975 mới chỉ dẫn chính quyền đến đưa chị về nghĩa trang. Ngày 10/02/1970, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Giải phóng. Tên của chị hiện nay được đặt cho một con đường đẹp và một ngôi trường THPT khang trang tại quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ.
