Nguyễn Viết Xuân — lời hô “nhằm thẳng quân thù mà bắn” ở Cha Lo
Ngày 18-11-1964 tại Cha Lo, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng nhưng vẫn động viên pháo thủ giữ vững trận địa bằng mệnh lệnh đã trở thành biểu tượng.
Một trận đánh có thể chỉ kéo dài ít phút nhưng được chuẩn bị bằng nhiều năm rèn luyện. Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, trong một gia đình nông dân nghèo.
Xuất phát điểm của Nguyễn Viết Xuân cho thấy hành trình ấy không hề được định sẵn. Ông nhập ngũ năm 1952, tham gia kháng chiến chống Pháp rồi tiếp tục phục vụ trong lực lượng pháo cao xạ bảo vệ miền Bắc.
Bước ngoặt quan trọng đến khi nhiệm vụ đặt ông, bà vào hoàn cảnh đặc biệt. Ngày 18-11-1964, máy bay Mỹ đánh khu vực Cha Lo ở miền tây Quảng Bình, nơi đơn vị pháo cao xạ đang bảo vệ tuyến giao thông.
Trong tình thế đó, yếu tố quyết định không chỉ là lòng can đảm. Giữa bom đạn, Nguyễn Viết Xuân đứng trên trận địa động viên các khẩu đội, hô chiến sĩ nhằm thẳng quân thù mà bắn để giữ nhịp chiến đấu.
Các con số của sự kiện giúp câu chuyện có thể kiểm chứng rõ ràng. Ông bị thương nặng, mất một chân nhưng vẫn yêu cầu đồng đội tiếp tục chiến đấu và hy sinh khi mới khoảng 30 tuổi.
Sau khoảnh khắc nổi bật là cả một quá trình dài ít được nhắc tới. Khẩu hiệu của ông được lan truyền trong toàn quân, trở thành lời nhắc về tư thế chủ động tiến công của bộ đội phòng không.
Nhìn từ kết quả cuối cùng, đóng góp cá nhân luôn gắn với sức mạnh của tập thể. Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; tên ông được đặt cho nhiều trường học và đường phố.
Khi đối chiếu từng mốc thời gian, ta càng thấy lòng dũng cảm luôn đi cùng kỹ năng và kỷ luật. Nhân vật Nguyễn Viết Xuân được ghi nhớ không phải bởi lời kể phóng đại, mà bởi những việc đã làm, những mốc thời gian và kết quả còn được lưu trong lịch sử.
