NGUYỄN XÍ – VỊ KHAI QUỐC CÔNG THẦN HAI TRIỀU LÊ VÀ TRẬN TỐT ĐỘNG - CHÚC ĐỘNG

Trong số các tướng lĩnh tài ba của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Xí là một trung thần kiệt xuất, người không chỉ lập vô số chiến công trên chiến trường mà còn là trụ cột bảo vệ sự ổn định của vương triều Hậu Lê qua nhiều sóng gió chính trị.

Nguyễn Xí (1397 – 1465), quê ở làng Thượng Xá, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, ông được Bình Định Vương Lê Lợi nhận nuôi và rèn luyện thành một tướng lĩnh võ nghệ cao cường, am hiểu binh pháp. Ông nổi tiếng với việc huấn luyện đội voi chiến và bầy chó săn hàng trăm con vô cùng tinh nhuệ, dùng vào việc gác trại, săn bắn và phục kích quân địch.

Trong 10 năm kháng chiến chống quân Minh, Nguyễn Xí luôn là vị tướng tiên phong có mặt ở những chiến trường ác liệt nhất. Chiến công chói lọi nhất của ông là trận Tốt Động - Chúc Động năm 1426. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Xí, Đinh Lễ và Lý Triện, nghĩa quân Lam Sơn đã lợi dụng địa hình đầm lầy, mưa gió để phục kích đại quân Minh do Vương Thông chỉ huy. Trận đánh khiến quân Minh tử trận hàng vạn người, tướng giặc Trần Hiệp bị tiêu diệt, Vương Thông phải tháo chạy về cố thủ trong thành Đông Quan.

Sau khi đất nước giải phóng, Nguyễn Xí trở thành một đại thần gánh vác việc nước dưới thời các vua Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông. Năm 1460, khi nghịch thần Nghi Dân cướp ngôi, Nguyễn Xí cùng các trung thần đã dũng cảm xướng nghĩa, trừng trị kẻ phản loạn và đưa Hoàng tử Lê Tư Thành lên ngôi (tức vua Lê Thánh Tông) – mở ra thời kỳ Hồng Đức thịnh trị bậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.

Với những đóng góp to lớn cho dân tộc, Nguyễn Xí được vua Lê Thánh Tông ban quốc tính họ Lê và phong chức Thái bảo. Ông mãi là tấm gương sáng về tài năng quân sự, lòng trung trung và sự tận tụy phụng sự đất nước.