Bài viết

NGUYỄN XUÂN ÔN VÀ CON ĐƯỜNG TỪ TRANG SÁCH ĐẾN CHIẾN TRƯỜNG

Nguyễn Thị Yến Chi

Nghệ An22/08/2026xã Hà Tây (Xã Hà Tây)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

“Có những người bước ra từ trang sách để gánh lấy việc non sông.”

Nguyễn Xuân Ôn là một nhà nho và thủ lĩnh phong trào chống Pháp ở Nghệ An vào cuối thế kỷ XIX. Ông từng theo đuổi con đường khoa cử, làm quan dưới triều Nguyễn, nhưng trước tình cảnh đất nước bị xâm lược, ông đã lựa chọn đứng lên chống lại quân Pháp.

1. NGƯỜI HỌC TRÒ MANG CHÍ LỚN

Nguyễn Xuân Ôn sinh năm 1825 tại Nghệ An. Ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống học tập và từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh, ham học.

Sau nhiều năm theo đuổi khoa cử, ông đỗ đạt và bước vào con đường làm quan.

Là một nhà nho, Nguyễn Xuân Ôn chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng trung quân và trách nhiệm đối với đất nước. Vì vậy, khi chứng kiến thực dân Pháp từng bước chiếm đóng Việt Nam, ông không thể coi đó là chuyện không liên quan đến mình.

2. TỪ NGƯỜI LÀM QUAN ĐẾN NGƯỜI DỰNG CỜ KHÁNG CHIẾN

Khi phong trào Cần Vương bùng nổ năm 1885, Nguyễn Xuân Ôn trở về Nghệ An và tham gia tổ chức lực lượng chống Pháp.

Ông cùng các nghĩa sĩ địa phương xây dựng căn cứ, tập hợp nhân dân và tổ chức nhiều cuộc tấn công vào các vị trí của quân Pháp.

Do lực lượng chênh lệch, nghĩa quân thường phải tận dụng địa hình rừng núi và dựa vào sự giúp đỡ của người dân.

Nguyễn Xuân Ôn hiểu rằng cuộc chiến không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Muốn duy trì phong trào lâu dài, cần có sự đồng lòng của nhân dân.

Vì vậy, ông luôn cố gắng xây dựng lực lượng và giữ liên kết với các thủ lĩnh yêu nước khác trong khu vực.

3. NGƯỜI GIỮ TRỌN KHÍ TIẾT

Sau một thời gian hoạt động, lực lượng của Nguyễn Xuân Ôn ngày càng gặp nhiều khó khăn. Quân Pháp liên tục truy quét khiến nghĩa quân tổn thất nặng nề.

Cuối cùng, Nguyễn Xuân Ôn bị bắt.

Dù bị bắt và chịu sự kiểm soát của đối phương, ông vẫn giữ thái độ cứng rắn, không từ bỏ tinh thần chống Pháp.

Ông qua đời năm 1889.

Cuộc đời Nguyễn Xuân Ôn là câu chuyện về một người trí thức đã bước ra khỏi cuộc sống của sách vở để đối mặt với những thử thách thực tế của đất nước.

Ông để lại bài học rằng tri thức không chỉ để phục vụ bản thân mà còn có thể trở thành động lực để con người gánh vác trách nhiệm với cộng đồng.

Từ một nhà nho, Nguyễn Xuân Ôn trở thành một người tham gia cuộc đấu tranh chống ngoại xâm. Dù cuộc khởi nghĩa cuối cùng không thành công, tinh thần của ông vẫn là một phần đáng nhớ trong lịch sử phong trào Cần Vương ở Nghệ An.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn