NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG - ĐẠI TÁ PHI CÔNG MI-6

Đại tá Nguyễn Xuân Trường sinh năm 1942, nhập ngũ năm 1961 và được cử sang Liên Xô đào tạo lái trực thăng Mi-2, Mi-4. Sau khi trở về nước, ông chuyển sang lái Mi-8. Đến năm 1966, ông tiếp tục được chuyển loại sang Mi-6 – loại trực thăng có kích thước lớn, được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ.

Trong những năm tháng chiến tranh, Mi-6 không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải mà còn được sử dụng trong những nhiệm vụ đòi hỏi trình độ và kinh nghiệm cao. Nguyễn Xuân Trường cùng đồng đội thực hiện các chuyến bay cẩu máy bay MiG ra khỏi sân bay để tránh bom Mỹ, cẩu radar lên những khu vực núi cao và vận chuyển cán bộ, lãnh đạo đi công tác. Những nhiệm vụ tưởng như rất khác nhau đều đòi hỏi phi công phải khai thác tối đa khả năng của chiếc trực thăng.

Năm 1974, Nguyễn Xuân Trường cùng phi công Nguyễn Đình Khoa chuyển loại sang UH-1, loại trực thăng của Mỹ được phi công tình báo Hồ Duy Hùng đánh cắp và trực tiếp hướng dẫn. Ông tiếp tục lái UH-1 đến năm 1980, tham gia nhiều nhiệm vụ trong chiến tranh biên giới Tây Nam, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, tiễu phỉ FULRO, bảo vệ Trường Sa và thực hiện nhiệm vụ ở biên giới phía Bắc.

Sau quá trình dài phục vụ trong lực lượng trực thăng, Nguyễn Xuân Trường từng đảm nhiệm cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 917, trước khi chuyển sang làm Tổng giám đốc Công ty Bay dịch vụ Việt Nam.

Một kỷ niệm ông nhớ mãi là những ngày đầu sử dụng Mi-8 của Liên Xô để thực hiện các chuyến bay phục vụ khai thác dầu khí. So với những trực thăng chuyên dụng hiện đại mà các công ty nước ngoài đưa ra, những chiếc Mi-8 quen thuộc của Việt Nam có vẻ như chỉ là những “chiếc xe tải” mạnh mẽ, bền bỉ và chịu được nhiều điều kiện khắc nghiệt. Nhưng chính những đặc điểm ấy lại phù hợp với kinh nghiệm của các phi công quân sự đã trưởng thành qua chiến tranh.

Khi các công ty khai thác dầu khí nước ngoài đề nghị sử dụng trực thăng chuyên dụng của họ theo tiêu chuẩn quốc tế, cơ quan tác chiến đã đề xuất tiếp tục sử dụng Mi-8 và đội ngũ phi công Việt Nam. Cuối cùng, Công ty Trực thăng được tham gia bay dịch vụ dầu khí bằng những chiếc Mi-8 quen thuộc.

Từ những chuyến bay trong chiến tranh đến hoạt động bay dịch vụ, hành trình của Nguyễn Xuân Trường cho thấy kinh nghiệm tích lũy qua chiến đấu đã trở thành nền tảng quan trọng để các phi công trực thăng quân sự tiếp tục thích nghi với những nhiệm vụ mới. Chính bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống và kinh nghiệm thực tế ấy đã góp phần giúp ngành bay dịch vụ trực thăng Việt Nam từng bước khẳng định năng lực của mình.