Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Nhà ái quốc Nguyễn Thái Học: Người sáng lập Việt Nam Quốc Dân Đảng, tượng đài bất khuất của khởi nghĩa Yên Bái

Tôn vinh cuộc đời, tư tưởng yêu nước, tinh thần xả thân vì đại nghĩa và cuộc khởi nghĩa oanh liệt năm 1930 của Nguyễn Thái Học – vị lãnh tụ kiệt xuất của phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản đầu thế kỷ XX.

Phú Thọ28/10/2026Phạm Tuấn Việt (Phường Bà Rịa)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Lời mở đầu: Ngọn lửa yêu nước sục sôi giữa đầu thế kỷ XX

Trong những trang sử đấu tranh chống thực dân Pháp của dân tộc Việt Nam, bên cạnh các phong trào theo khuynh hướng phong kiến hay vô sản, phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản cũng ghi dấu những mốc son chói lọi bằng máu xương và khí phách của các chí sĩ tiền bối. Nguyễn Thái Học – người sáng lập và lãnh đạo tối cao của Việt Nam Quốc Dân Đảng – chính là một trong những biểu tượng sáng ngời nhất về lòng quả cảm, tinh thần hy sinh quên mình cho độc lập dân tộc.

2. Con đường từ nhà giáo trăn trở vận mệnh nước nhà đến người sáng lập chính đảng

Nguyễn Thái Học sinh ngày 1 tháng 1 năm 1902 tại làng Thổ Vtang, xã Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Lớn lên trong cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ tàn bạo của thực dân Pháp, chứng kiến nỗi thống khổ của nhân dân và sự bế tắc của các con đường cứu nước thời bấy giờ, ông sớm nung nấu quyết tâm tìm đường giải phóng dân tộc.

Sau khi theo học tại Trường Cao đẳng Sư phạm và Trường Cao đẳng Thương mại Hà Nội, nhận ra rằng "không thành công thì cũng thành nhân", Nguyễn Thái Học cùng các đồng chí hướng quyết định thành lập Việt Nam Quốc Dân Đảng vào tháng 12 năm 1927. Dưới sự lãnh đạo của ông, tổ chức nhanh chóng phát triển rộng khắp các tỉnh Bắc Kỳ, thu hút đông đảo trí thức trẻ, học sinh, binh lính và các tầng lớp nhân dân yêu nước tham gia với khẩu hiệu hành động kiên quyết: "Không thành công thì cũng thành nhân".

3. Cuộc khởi nghĩa Yên Bái 1930 và khí phách hiên ngang trên đoạn đầu đài

Trước sức ép khủng bố ngày càng khốc liệt của thực dân Pháp và để tránh nguy cơ tổ chức bị tan rã hoàn toàn, Nguyễn Thái Học cùng Ban Chấp hành Việt Nam Quốc Dân Đảng đã quyết định phát động cuộc Khởi nghĩa Yên Bái vào đêm ngày 9 rạng sáng ngày 10 tháng 2 năm 1930, đồng loạt tấn công các đồn binh địch tại Yên Bái, Phú Thọ, Hải Dương và nhiều nơi khác.

Tuy nhiên, do lực lượng chênh lệch, thiếu vũ khí và bị thực dân Pháp bao vây đàn áp dã man, cuộc khởi nghĩa đã không thành công. Nguyễn Thái Học bị mật thám Pháp bắt giữ tại làng Vân Xám (Vĩnh Phúc) ít lâu sau đó.

Trước tòa án quân sự thực dân, Nguyễn Thái Học đã hiên ngang biến pháp trường thành diễn đàn chính trị để hùng hồn vạch trần tội ác của thực dân Pháp, khẳng định quyết tâm tranh đấu cho độc lập tự do của dân tộc. Ngày 17 tháng 6 năm 1930, ông cùng 12 đồng chí hiên ngang bước lên đoạn đầu đài tại Yên Bái. Trước khi lọt vào lưỡi máy chém, ông hô vang khẩu hiệu "Việt Nam muôn năm!", để lại sự tiếc thương vô hạn và tiếng vang chấn động dư luận trong nước cũng như quốc tế.

4. Lời kết: Tượng đài bất tử trong lịch sử dân tộc

Nhà chí sĩ yêu nước Nguyễn Thái Học đã vĩnh viễn ra đi ở tuổi 28 đầy hoài bão, nhưng khí phách hiên ngang và sự hy sinh lẫm liệt của ông đã trở thành bản hùng ca bất tử về tinh thần yêu nước. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của ông mãi mãi được khắc ghi trong sử vàng dân tộc như một minh chứng cho khát vọng tự do cháy bỏng của người Việt Nam. Tên tuổi của ông được đặt cho nhiều con đường lớn và trường học trên khắp mọi miền đất nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn