Nhà báo Khuất Duy Tiến

Tháng 4/1931, một loạt cán bộ của Đảng ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Vinh… bị bắt do sự phản bội của Nghiêm Thượng Biền. Ông Khuất Duy Tiến cũng bị địch bắt đợt này và bị đày đi Côn Đả

Năm 1936, ông trở về Hà Nội và lao vào cuộc chiến đấu mới: đòi tự do, dân chủ, cơm áo hòa bình.

Ngày 24/4/1937, Hội nghị Báo giới Bắc kỳ với 200 đại biểu được tổ chức ngay tại Hà Nội . Sau đó, Hội nghị đã làm kiến nghị, gửi Chính phủ Pháp, đòi tự do báo chí, đòi người làm báo được hoạt động rộng rãi trong nghề nghiệp của mình

. Ngày 9/6/1937, Hội nghị báo giới họp lần thứ hai với 137 đại biểu báo giới Trung - Nam - Bắc để bàn việc thành lập nghiệp đoàn và bầu Ban trị sự. Các đại biểu do nhóm báo công khai của Đảng đưa ra đã thắng thế ở Ban trị sự, trong đó có ba đại biểu nhà báo cách mạng là Võ Nguyên Giáp, Trần Huy Liệu, Khuất Duy Tiến.

Trong không khí đấu tranh đòi tự do dân chủ của các tầng lớp nhân dân ngày càng dâng cao, Mặt trận Dân chủ Đông Dương do nhóm hoạt động công khai của Đảng làm trụ cột đã ra đời tháng 3/1938. Báo Tin Tức, cơ quan ngôn luận của Đảng có trụ sở ở 105 phố H. D’Orlean (nay là phố Phùng Hưng). Ông Khuất Duy Tiến tham gia vào tòa soạn báo Tin Tức

Tháng 7/1938, Mặt trận Dân chủ Đông Dương cử ông làm đại diện của nhóm Tin Tức, ra tranh cử vào Viện Dân biểu Bắc kỳ. Đây là một vấn đề rất khó khăn: để cổ động cử tri ủng hộ Đảng ta, không chỉ có chương trình đưa ra, mà còn phải có tài chính nếu muốn ra ứng cử tại Viện Dân biểu. Ông đã dựa vào gia đình, cha mẹ ở quê giàu lòng yêu nước, đỡ ông gánh nặng tài chính, để ông có đủ thực lực tranh cử. Và cuối cùng, ngày bầu cử Viện Dân biểu đã tới. Ta tranh thủ các báo tiến bộ từ trước, cổ động xe, có loa tuyên truyền cho ứng cử viên. Ông đã trúng cử vào Viện Dân biểu Bắc kỳ với số phiếu rất cao 491/598 phiếu bầu. Nhưng sau đó, viện cớ ông mới ra tù, chưa được trả quyền công dân, chính quyền địch gạt ông ra khỏi Viện Dân biểu rồi trục xuất ông về Sơn Tây.

Năm 1939, ông bị địch bắt, rồi bị đày lên Bắc Mê (Sơn La) rừng thiêng nước độ

Sau ngày Nhật đảo chính Pháp, ông Khuất Duy Tiến cùng các đồng chí của mình thoát khỏi ngục tù, về với Đảng, với dân. Về đất Thăng Long - Hà Nội, hội tụ nhiều vị lãnh đạo Xứ ủy Bắc kỳ, ông tích cực hoạt động cho cuộc khởi nghĩa đang tới rất gần. Lấy bí danh là Cát, ông vận động nhân dân nội thành, nhất là những nhà tư sản dân tộc yêu nước, ủng hộ Việt Minh. Đồng thời, ông còn tham gia hoạt động của nhóm Văn hóa Cứu quốc khi ra báo Tiên Phong.

Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 30/8/1945, ông được tín nhiệm cử làm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố Hà Nội. Năm 1946, ông là Bí thư Thành bộ Việt Minh của Hà Nội. Nhiều người đã sống và hoạt động trong thời điểm lịch sử sáng chói của Thủ đô nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa rất nhớ dáng vẻ người cán bộ xông xáo, cây tuyên truyền có tài hùng biện, thuyết phục dân chúng của Mặt trận Việt Minh. Ông vận động các nhà công thương tích cực tham gia Tuần lễ vàng (tháng 9 năm 1945) để ủng hộ tài chính cho Đảng, tiêu biểu nhất là các bà Trịnh Văn Bô, Lợi Quyền, Vương Thị Lai… Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ông là một trong năm đại biểu do Mặt trận Việt Minh tỉnh Sơn Tây giới thiệu (Lê Văn Hòe, Đào Trọng Kim, Nguyễn Quốc Hồng, Khuất Duy Tiến, Nguyễn Văn Thái) và trúng cử vào Quốc hội với số phiếu bầu cao.

Những lúc thế nước gian nan, địch xuyên tạc chủ trương ký Hiệp định Sơ bộ, dân Hà Thành luôn thấy ông Trần Huy Liệu, đại diện cho Tổng bộ Việt Minh và ông Khuất Duy Tiến, đại diện cho Thành bộ Việt Minh đi tuyên truyền, nói chuyện để nhân dân hiểu rõ ý nghĩa sâu sa của việc ký Hiệp định Sơ bộ.

Tháng 10/1946, ông được phân công làm Phó Bí thư Khu ủy kiêm Phó Chủ tịch, giúp ông Nguyễn Văn Trân là Bí thư kiêm Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ khu XI chuẩn bị mọi mặt cho cuộc kháng chiến của Mặt trận Hà Nội. Sau gần 2 tháng Hà Nội chiến đấu anh dũng, giành thắng lợi to lớn, ngày 12/2/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 16/SL bổ nhiệm ông làm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội, kiêm Phó Cục trưởng Cục Chính trị Bộ Quốc phòng kiêm Trưởng phòng Dân quân toàn quốc của Cục Chính trị. Với trọng trách được giao, chỉ trong vòng một tuần, ông đã giúp cho Bộ Quốc phòng ra Thông tư tổ chức hệ thống dân quân từ các quân khu xuống các tỉnh, thành, huyện đội, xã đội

. Sau khi tổ chức dân quân được củng cố và kiện toàn, Hội nghị dân quân toàn quốc đã được tiến hành từ ngày 25 đến 27/5/1947 dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Từ đây, phong trào chiến tranh du kích phát triển, đánh địch trong lòng địch, phá tề, trừ gian, góp phần làm cho quân dân ta tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược.

Hà Nội được giải phóng mùa thu 1954, “lớp lớp đoàn quân tiến về” trong niềm hân hoan vô bờ.

háng 11/1954, thành phố kiện toàn tổ chức, do đó ông Trần Duy Hưng là Chủ tịch, các ông Trần Danh Tuyên, Khuất Duy Tiến, Trần Văn Lai, Hà Kế Tấn, Lê Quốc Thân là ủy viên Ủy ban Hành chính Thành phố.

Nhưng di hại của những năm bị địch tù đày ở Côn Đảo, Sơn La đã kịch phát thành bạo bệnh vào năm 1956 nên buộc phảu nghỉ mọi công tác .

Ông mất ngày 12/2/1984.
(Hội yêu lịch sử-khí tài quân sự)