NHÀ CÁCH MẠNG LÝ BAN

Năm 1927 khi đang học tại Trường Trung học Cây Gõ (Chợ Lớn), Bùi Công Quan được thầy giáo Phạm Văn Đồng giác ngộ, kết nạp vào Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội. Từ đó, ông tích cực tham gia tuyên truyền cách mạng trong học sinh, thanh niên Việt, Hoa tại Sài Gòn, Chợ Lớn.Năm 1930, Bùi Công Quan tham gia An Nam Cộng sản Đảng, trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên. Cũng năm đó, thực dân Pháp khủng bố trên quy mô lớn. Bùi Công Quan bị mật thám bắt nhưng vì không có chứng cứ nên phải trả đồng chí về quê quản thúc. Năm 1931, đồng chí lên Sài Gòn bắt liên lạc nhưng không thành, phải theo tàu viễn dương tạm lánh sang Hồng Công, sau đó đến Quảng Đông.Năm 1932, tổ chức Đảng tỉnh Quảng Đông giới thiệu ông tới học tại Trường Đảng Khu căn cứ Xô viết Thụy Kim (Giang Tây) với tên mới - Lý Ban, đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Có một điều thú vị, tại đây, Lý Ban gặp và kết thân với một chiến sĩ cách mạng người Việt, tên là Vũ Nguyên Bác (tức Nguyễn Sơn - Hồng Thủy), lúc đó là cán bộ chỉ huy Hồng quân Công nông Trung Hoa.Cuối 1934, Tưởng Giới Thạch huy động 1 triệu quân bao vây khu căn cứ Thụy Kim. Để bảo toàn lực lượng, Hồng quân chiến đấu phá vây, tiến hành cuộc vạn lý trường chinh lên Tây Bắc, lập khu căn cứ mới. Hai chiến sĩ cách mạng Việt Nam Hồng Thủy, Lý Ban cùng tham gia cuộc rút lui chiến lược này. Trên đường hành quân, Lý Ban bị bệnh nặng, phải nằm lại nhà dân.Sau khi qua khỏi cơn nguy biến, tuy chưa bình phục nhưng một mình vượt hàng ngàn kilomet, vượt qua sự truy đuổi, khủng bố của quân thù, tìm về Quảng Đông, bắt liên lạc với tổ chức. Sau ngày nhân dân Trung Quốc giành thắng lợi trong kháng chiến chống Nhật, ngày 19-8-1945, Lý Ban cùng nhiều cán bộ người Việt từ Trung Quốc trở về Việt Nam.Năm 1954, khi Việt Nam bắt đầu công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh tại miền Bắc, ông được giao nhiệm vụ xây dựng Bộ Công thương, xây dựng ngành Hải quan, xây dựng Ngân hàng Nhà nước.Lý Ban từng đảm nhiệm Cục Phó Cục Chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Công thương Việt Nam, Thứ trưởng thứ nhất kiêm Bí thư Đảng của Bộ Ngoại thương Việt Nam, năm 1960, đồng chí còn được bổ nhiệm làm Ủy viên đề cử Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng chí từng hơn 10 lần đến thăm Trung Quốc, có đóng góp quan trọng cho Việt Nam trong việc tranh thủ sự viện trợ quân sự và kinh tế từ Trung Quốc.Ngày 30/9/1981, đồng chí Lý Ban đã đóng góp xuất sắc cho tình hữu nghị Trung-Việt và cuộc giải phóng tổ quốc Việt Nam đã qua đời vì bị ốm nặng, thọ 69 tuổi.