NHÀ CÁCH MẠNG LÝ TỰ TRỌNG

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại Bảy Mạy, tỉnh Nakhon

Phanom, Thái Lan .Ông sinh ra trong một gia đình yêu nước, có cha là ông Lê Hữu Đạt , mẹ là

bà Nguễn Thị Sờm .

Năm 12 tuổi , Lý Tự Trọng ( khi đó là Lê Hữu Trọng ) cùng các thanh niên yêu nước được đưa

sang Quảng Châu gặp ãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (bí danh Lý Thụy). Tại đây anh được bồi dưỡng

về con đường cách mạng và đổi tên thành Lý Tự Trọng

Trở về nước vào mùa thu năm 1929, anh được tổ chức giao nhiệm vụ liên lạc, nhận, chuyến thư

từ, tài liệu với các tổ chức Đảng bạn bè qua đường tàu biển. Làm việc ở Sài Gòn, anh đóng vai

người nhặt than ở bến cảng, ơ đây, bọn mật thám đông như ruồi, nhưng nhờ nhanh trí, gan dạ,

bình tĩnh, anh đã hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ được giao. Có lần, tài liệu quá nhiều, anh

phải gói lại vào chiếc màn buộc sau xe. Một tên đội Tây gọi lại đòi khám, anh giả vờ nhảy

xuống cởi bọc ra nhưng kì thực là đế buộc lại cho chắc hơn. Tên đội chờ lâu, sốt ruột quăng xe

bên vệ đường, lúi húi tự mở bọc. Thừa cơ, anh vồ lấy xe của nó, phóng đi. Lần khác, anh đưa tài

liệu từ dưới tàu lên, lính đòi khám. Anh nhảy tùm xuống nước lặn qua gầm tàu trốn thoát.

Ngày 08/02/1931. Cuộc mít tinh kỷ niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái, diễn ra tại Sài Gòn đã quy

tụ đông đảo các tầng lớp xã hội, nhất là công nhân lao động, thanh niên và học sinh thành phố

đến dự. Người diễn thuyết đã được chuẩn bị trước, nhưng đến lúc đó chưa có mặt, đồng chí

Phan Bội (phụ trách tuyên truyền của Xứ ủy) đã đứng ra thay thế, diễn thuyết trước công chúng.

Cuộc mít-tinh chớp nhoáng vừa kết thúc, bọn cảnh sát và mật thám ập tới. Tên mật thám Pháp

Lơ-gơ-răng nhảy vào bắt đồng chí Quảng mới diễn thuyết xong. Lập tức, Lý Tự Trọng có súng

lục trong tay, bắn liền hai phát, Lơ-gơ-răng gục xuống chết ngay tại chỗ .

Sau khi bắn tên mật thám , anh bị bọn lính và mật thám Pháp bao vây , sau đó Lý Tự Trọng và

Phan Bội bị chúng bắt đưa về bót Catinat, giam cầm và tra tấn dã man, nhưng kẻ thù không

khuất phục được dũng khí cách mạng của hai chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi. Tại Khám Lớn Sài

Gòn, bọn cai ngục và mật thám dùng mọi cách dụ dỗ mua chuộc nhưng đều vô hiệu, họ kính nể

Huy (tức Lý Tự Trọng) và gọi Trọng là "Ông Nhỏ".

Ngày 18/4/1931, Tòa Thượng thẩm Sài Gòn đã đưa ra xét xử và kết án tử hình Lý Tự Trọng và

20 năm khổ sai đày ra Côn Đảo đối với Phan Bội. Tại phiên tòa, Lý Tự Trọng đã biểu thị dũng

khí đấu tranh, lên án kẻ thù xâm lược và nhà cầm quyền thực dân Pháp ở Sài Gòn. Tờ ý kiến

của một luật sư tại phiên tòa có ý "bênh vực" cho anh, đã nói: “Bị can chưa đến tuổi thành niên,

nên hoạt động không có suy nghĩ”, Lý Tự Trọng đã đứng phắt dậy, nói lời đanh thép: "Tôi hành

động không phải là không có suy nghĩ. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi thành

niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường

của cách mạng, không thể là con đường nào khác".

Mặc dù bản án của thực dân Pháp đang đe dọa mạng sống của anh, trong những ngày cuối cùng

ở xà lim án chém, Lý Tự Trọng vẫn luôn lạc quan, ngày ngày tập thể dục, đọc sách báo, ca hát

và xem Truyện Kiều nơi bốn vách tường loang lổ tối tăm ghê rợn của nhà tù đế quốc ở Sài Gòn,

anh luôn tin tưởng vào sự thắng lợi của cách mạng. Thực dân Pháp đã không dám xử công khai

Lý Tự Trọng. Lợi dụng lúc nửa đêm về sáng , chúng đã hèn hạ dựng máy chém ở ngay khám

lớn Sài Gòn hòng giết anh trong im lặng. Ngày 21.11.1931 thì Huy (tức là Trọng) bị đem xử tử.

Sài Gòn hết sức xúc động. Hôm ấy phải ra lệnh thiết quân luật. Từ khám lớn vang ra ngoài

đường phố, tiếng la hét phản đối thực dân của tù chính trị. Tiếng thét từ lồng ngực và từ trái tim

của họ đã đi theo Huy ra trường chém khiến đội quân thi hành án lúc đó phải điều quân đội và

lính cứu hỏa để phun nước đàn áp. Trước máy chém, Huy định diễn thuyết, song hai tên sen

đầm nhảy xô đến không cho anh nói. Người ta chỉ nghe thấy tiếng anh kêu ‘Việt Nam! Việt

Nam!”.

Chính tinh thần cách mạng bất khuất ấy của Lý Tự Trọng đã làm cho kẻ thù vô cùng khiếp sợ,

sự anh dũng hy sinh của anh đã động viên cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng trong cả nước

lúc bấy giờ. Dù ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng Lý Tự Trọng đã để lại cho các thế hệ

thanh niên Việt Nam một di sản quý giá, đó chính là lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và nhiệt

huyết tuổi trẻ. Kể từ đó, tên anh đã đi vào lịch sử, trở thành tấm gương sáng chói cho lớp lớp

thanh niên Việt Nam sau này học tập và noi gương.

“ Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng , không thể có con

đường nào khác.’’-LÝ TỰ TRỌNG