NHÀ CẢI CÁCH TƯ TƯỞNG Ở NAM KỲ
Nguyễn Thông là một danh sĩ ít được nhắc đến rộng rãi nhưng lại có ảnh hưởng lớn ở Nam Kỳ thế kỷ XIX. Sinh tại Bình Thuận, ông vào Gia Định và gắn bó với vùng đất này trong phần lớn sự nghiệp.
Sau khi triều Nguyễn ký hòa ước nhượng đất cho Pháp, nhiều quan lại bỏ trốn, quy hàng hoặc im lặng. Nhưng Nguyễn Thông vẫn chọn gắn bó với dân, cải cách đời sống, vận động người dân canh tác, mở trường học, duy trì văn hóa truyền thống.
Ông là người:
mở mang đường sá
khai khẩn ruộng đất
khuyến học
bảo tồn chữ nghĩa
Ông tin rằng muốn người dân mạnh, trước hết phải có tri thức và đời sống ổn định. Dù không trực tiếp lãnh đạo chiến đấu, ông bảo vệ Nam Bộ bằng tri thức và công cuộc phục hưng cộng đồng.Ông cũng để lại nhiều tác phẩm văn thơ phản ánh tâm tư thời cuộc, thể hiện tấm lòng với dân với nước.Với Sài Gòn – Gia Định, ông là một trí thức hiền hậu, giàu lòng nhân nghĩa, tiêu biểu cho kiểu người dùng văn để giữ nước.
