Nhà khoa học trở thành người làm vũ khí
Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, một kỹ sư được đào tạo ở Pháp. Năm 1946, ông trở về Việt Nam theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và được giao phụ trách nghiên cứu, chế tạo vũ khí cho kháng chiến. Ông trở thành một trong những người đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam.
Phạm Quang Lễ sinh năm 1913 tại Vĩnh Long. Ông học tập và nghiên cứu kỹ thuật tại Pháp, có kiến thức sâu về cơ khí và vũ khí.
Năm 1946, ông trở về Việt Nam và được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ nghiên cứu, chế tạo vũ khí phục vụ kháng chiến. Ông lấy bí danh Trần Đại Nghĩa.
Trong điều kiện Việt Nam lúc đó thiếu máy móc, nguyên vật liệu và các cơ sở công nghiệp hiện đại, nhiệm vụ chế tạo vũ khí vô cùng khó khăn. Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự tổ chức nghiên cứu, tận dụng vật liệu trong nước và xây dựng cơ sở sản xuất.
Một trong những kết quả nổi bật là việc nghiên cứu, chế tạo súng và đạn bazooka, góp phần tăng khả năng chống xe tăng của bộ đội Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.
Ông không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường nhưng những công trình nghiên cứu của ông phục vụ trực tiếp cho chiến đấu.
Năm 1948, ông được phong quân hàm Thiếu tướng và trở thành một trong những cán bộ khoa học đầu tiên được Nhà nước phong quân hàm cấp tướng.
