Nhà khoa học yêu nước-Trần Văn Giàu
Từ một nhà cách mạng đến Giáo sư, nhà sử học, GS Trần Văn Giàu để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử và giáo dục Việt Nam. Giáo sư (GS) Trần Văn Giàu là một trong những trí thức lớn của Việt Nam thế kỷ XX, có nhiều đóng góp trên các lĩnh vực lịch sử, triết học và giáo dục. Đặc biệt, khi đang học tập tại Pháp, ông quyết định từ bỏ con đường học vấn để trở về nước, phục vụ cách mạng. Không chỉ được biết đến bởi sự nghiệp khoa học đồ sộ, GS Trần Văn Giàu còn khiến nhiều người nhắc nhớ bởi lối sống giản dị, liêm khiết...

GS Trần Văn Giàu sinh năm 1911, trong một gia đình điền chủ khá giả ở Tân An (Long An cũ, nay thuộc tỉnh Tây Ninh). Thuở nhỏ, ông học sơ học và tiểu học tại quê nhà, đến năm 1925 đỗ bằng Tiểu học Pháp - Việt.
Tháng 9/1925, ông lên Sài Gòn tiếp tục học tại Trường Trung học Chasseloup Laubat, nay là Trường THPT Lê Quý Đôn (TP. Hồ Chí Minh). Trong thời gian này, phong trào yêu nước do đồng chí Nguyễn An Ninh khởi xướng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến giới học sinh, trí thức trẻ ở Nam Kỳ.
Năm 1928, sau khi tốt nghiệp tú tài, ông sang Pháp du học tại Đại học Toulouse. Tại đây, ông theo học và nghiên cứu nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, văn chương và triết học. Tháng 3/1929, ông gia nhập Đảng Cộng sản Pháp, tích cực tham gia các hoạt động của công nhân và du học sinh Việt Nam tại Toulouse.
Trong quá trình hoạt động, ông tham gia các phong trào phản đối chính sách thuộc địa của Pháp, đấu tranh bảo vệ những người Việt Nam hoạt động cách mạng. Vì những hoạt động này, ông bị bắt và đến giữa năm 1930 bị trục xuất về nước.
Trở lại Việt Nam, tháng 8/1930, Trần Văn Giàu gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Cùng thời gian, ông tham gia hoạt động giáo dục, giảng dạy môn Văn và Lịch sử tại Trường Trung học tư thục Huỳnh Công Phát ở Sài Gòn.
Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, đầu năm 1931, Trần Văn Giàu bí mật lên tàu Cap St. Jacques sang Pháp lần thứ 2. Tại Marseille, ông tham gia biên tập cho tờ Vô sản của Đảng Cộng sản Marseille. Cuối tháng 4 cùng năm, ông rời Pháp sang Liên Xô, theo học tại Trường Đại học Phương Đông ở Moscow. Trong thời gian học tập tại đây, ông tham gia xây dựng dự thảo Chương trình hành động của Đảng Cộng sản Đông Dương.
Năm 1933, ông hoàn thành và bảo vệ thành công luận văn tốt nghiệp với đề tài “Vấn đề ruộng đất ở Đông Dương”. Sau đó, ông trở về nước.
Trong suốt những năm từ khi về nước đến năm 1975. Ông đã tham gia, đồng hành cùng với cách mạng Việt Nam từ khi còn nhiều khó khăn thuở ban đầu, đến những thắng lợi vẻ vang của Đảng và toàn dân tộc. Ông đã dùng sự hiểu biết, kiến thức của mình và không ngừng trau dồi kinh nghiệm để truyền thụ lại cho những thế hệ Đảng viên buổi đầu, thanh niên ưu tú, tham gia giảng dạy trong Hội đồng Giáo dục Trung ương và giảng dạy triết học tại Trường Đại học Pháp lý ở chiến khu Việt Bắc. Tháng 3/1950, ông được giao làm Tổng Giám đốc Nha Thông tin Việt Nam những năm 1949.
Giai đoạn 1951-1954, ông giữ chức Phó Giám đốc kiêm giảng viên triết học tại Trường Dự bị Đại học, sau chuyển thành Trường Sư phạm cao cấp, ở Thanh Hóa và Nghệ An… và những năm sau đó ông luôn tham gia vào công tác giáo dục và đào tạo…
Sau năm 1975, khi đất nước thống nhất, GS Trần Văn Giàu trở về sinh sống và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh. Ông giữ cương vị Chủ tịch Hội đồng Khoa học Xã hội TP. Hồ Chí Minh, tiếp tục hoạt động nghiên cứu và đóng góp cho giới khoa học. Ông cũng cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ vai trò Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam từ nhiệm kỳ II (1990) đến hết nhiệm kỳ V (2010).
Giáo sư Trần Văn Giàu là một nhà Khoa học lớn của nước ta có uy tín cao không những trong nước mà cả trong giới khoa học thế giới. Giáo sư đã có hươn 150 cong trình khoa học vời hàng vạn trang sách đã được xuất bản. Các công trình khoa học của Giáo sư đã để lại một dấu ấn riêng, những phát hiện mới với những quan điểm có tính thuyết phục cao, thể hiện sự thống nhất giữa tính chiến đấu và tính khoa học.
Đồng chí Trần Văn Giàu, chiến sĩ kiên trung, xuất sắc thuộc thế hệ đầu tiên của vùng đất Nam Bộ.
Đồng chí Trần Văn Giàu, nhà lãnh đạo bản lĩnh, trí tuệ, năng động, nhạy bén, linh hồ của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định và các tỉnh Nam bộ
Đồng chí Trần Văn Giàu, một nhân cách sáng ngời, một con người trọn đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc.
Giáo sư Trần Văn Giàu là một nhà cách mạng lão thành, kiên trung, đã hiến dâng cỏa cuộc ssoiw fmifnh cho suốt cuộc hành trình đầy gian lao khố liệt mà rất đỗi anh hùng trong chặng đường lịch sử của Đảng và dân tộc ta.
Với sự đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng của dân tộc, đồng chí Trần Văn Giàu đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng:
- Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng;
- Huân chương Hồ Chí Minh;
- Huân chương Độc lập hạng Nhất;
- Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất;
- Huân chương Khang chiến chống Mỹ hạng Nhất;
- Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I;
- Danh hiệu Nhà giáo Nhân dân;
- Danh hiệu Anh hùng Lao động;
Năm 2012 đến nay, nhiều ngôi trường, nhiều tên đường tại Thành phố Hồ Chí Minh đã được đặt theo tên người anh hùng dân tộc hào kiệt kiên trung của Đảng và nhân dân-Trần Văn Giàu. Là thế hệ trẻ của Việt Nam, thanh niên Việt Nam phải noi gương, học tập và làm theo những gì mà thế hệ anh hùng thời kỳ trước đã làm. Phải nỗ lực, cố gắng, phấn đấu học hỏi những tinh hoa, khoa học công nghệ, kỹ thuật từ những quốc gia phát triển, mà từ đó mang về phát triển cho đất nước ta ngày càng vững mạnh, vươn xa ra thế giới.
“Tuổi trẻ hôm nay-thế giới ngày mai”;
” Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.



