Nhà lãnh đạo, chỉ đạo phong trào đô thị Sài Gòn – Gia Định trong Xuân Mậu Thân 1968

Trần Bạch Đằng sinh năm 1926 tại tỉnh Kiên Giang. Ông tham gia cách mạng từ thời kỳ tiền khởi nghĩa và hoạt động chủ yếu ở Nam Bộ. Với năng lực tổ chức và công tác vận động quần chúng, ông được giao nhiều trọng trách trong hệ thống lãnh đạo của Đảng tại chiến trường miền Nam.

Những năm 1965–1967, khi chiến tranh tại miền Nam ngày càng ác liệt, Trần Bạch Đằng giữ cương vị Bí thư Khu ủy Sài Gòn – Gia Định. Ông chỉ đạo xây dựng mạng lưới cơ sở cách mạng trong nội đô, phát triển lực lượng chính trị và phối hợp với lực lượng Biệt động Sài Gòn chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công.

Trước Tết Mậu Thân năm 1968, ông cùng Khu ủy Sài Gòn – Gia Định triển khai công tác bảo đảm bí mật, tổ chức nơi cất giấu vũ khí, xây dựng các cơ sở nuôi giấu cán bộ và phối hợp với Bộ Chỉ huy Miền trong việc chuẩn bị các mũi tiến công vào những mục tiêu trọng yếu như Dinh Độc Lập, Đài Phát thanh Sài Gòn, Bộ Tổng Tham mưu và Tòa Đại sứ Hoa Kỳ.

Khi cuộc Tổng tiến công bắt đầu, Trần Bạch Đằng trực tiếp theo dõi tình hình, chỉ đạo các tổ chức Đảng trong nội thành phối hợp với lực lượng vũ trang và quần chúng, bảo đảm thông tin liên lạc và hỗ trợ các đơn vị chiến đấu. Mặc dù chiến dịch gặp nhiều khó khăn và tổn thất, hệ thống cơ sở cách mạng do ông tham gia xây dựng vẫn tiếp tục duy trì hoạt động trong những năm sau đó.

Sau năm 1975, Trần Bạch Đằng đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong công tác nghiên cứu, báo chí và tổng kết lịch sử cách mạng. Ông cũng là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu và tác phẩm văn học, góp phần lưu giữ những tư liệu quý về cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Với những cống hiến to lớn, Trần Bạch Đằng được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.

Ngày nay, Trần Bạch Đằng được ghi nhận là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng Sài Gòn – Gia Định. Vai trò của ông trong việc xây dựng cơ sở cách mạng và chỉ đạo phong trào đô thị đã góp phần quan trọng vào Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, để lại nhiều bài học quý về công tác tổ chức và vận động quần chúng.