Nhà Lao Hội An- giữa lòng phố Hội
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
(TRƯỜNG TH&THCS TRẦN QUỐC TOẢN)
Hòa cùng dòng chảy lịch sử, những câu chuyện về một thời chiến tranh khốc liệt tưởng chừng đã ngủ yên trong quá khứ, lại được tái hiện qua lời kể của cô Võ Thị Hóa một tù nhân chính trị tại nhà lao Hội An ngày ấy.
Giữa lòng phố cổ Hội An rực rỡ sắc màu và tấp nập du khách, vẫn có một nơi lặng lẽ mang trong mình những ký ức đau thương và kiêu hãnh – Nhà lao Hội An. Ở đó, từng bức tường rêu phong, từng song sắt lạnh đều như đang kể lại câu chuyện của những con người đã dám đối mặt với tù đày, tra tấn và cái chết, để giữ trọn khát vọng tự do cho Tổ quốc. Bước qua cánh cổng sắt nặng nề, người ta như được chạm vào nhịp đập của lịch sử – nơi thời gian dường như ngừng lại, chỉ còn lại lòng quả cảm và niềm tự hào dân tộc ngân lên giữa không gian tĩnh lặng.
Vào giai đoạn sau Tết mậu Thân năm 1968, an ninh tại nhà lao Hội An bị siết chặt. Tù chính trị chỉ được cho ra ngoài một giờ mỗi sáng để làm vệ sinh cá nhân, luân phiên từng phòng một. Mỗi phòng có đến 3 lớp khóa của rào chắn cẩn thận. Trong hoàn cảnh đó, người tù vẫn có cách truyền tin và cả những bài thơ mình tự sáng tác để động viên bạn, động viên mình vượt qua gian khó.. Từ sau năm 1970, địch trở lại nới lỏng sự quản thúc ở các nhà lao. Tại nhà lao Hội An, trừ phòng cấm cố bị đóng cửa, tù nhân các phòng khác được phép ra khỏi phòng giam để vận động, làm lao dịch hang ngày. Thời kì này, người tù chính trị tổ chức đấu tranh dễ dàng hơn.
Đã vào đến Nhà lao Hội An như vào chốn hỏa ngục đọa đày. Bước chân vào phòng Tra khảo là đặp vào dòng chữ lớn giăng đầy sát khí ngang tàn, bất chấp nhan tính và pháp luật “ Không đánh cho có. Có đánh cho chừa”. Tuy vậy, ý chí kiên cường của người tù chính trị “mình đồng da sắt” đã khiến những tên giám thị khét tiếng nhất nhà lao Hội an trở nên hoang mang. Có một tên giám thị hỏi người tù rằng vì sao tra khảo, đánh đập như vậy mà không kêu rên, không biết đau hạy sao. Người tù dỏng dạc trả lời: “La là nhục, khóc là hèn, tau sống vì Đảng chết vì dân, bị bắt vào đây, tau chỉ trách bản thân mình chưa làm tròn bổn phận với Đảng với dân chứ không có gì tiếc tâm thân mình. Chỉ có quân bay làm việc vì lương ăn, nếu bị cầm tù, bị tra khảo thì mới khóc lóc, van xin vì tiếc, vì lo cho chính bản thân mình thôi”.
Có được sự bình yên và hạnh phúc như ngày hôm nay chúng ta lại càng nhớ đến những người con thân yêu của Tổ quốc đã một lòng trung kiên với Đảng, anh dũng bất khuất trước kẻ thù sự hi sinh không tiếc xương máu của các anh các chị mãi mãi là tấm gương cho thế hệ mai sau tiếp bước trên đường các anh đã đi.
