Nhà sư Bửu Đồng
Nhà sư Bửu Đồng
Nhà sư Bửu Đồng là trụ trì chùa Bà Lê (Phước Hội tự) từ những năm kháng chiến chống Mỹ, đồng thời là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, Đại biểu Quốc hội khóa VI, một nhân vật tiêu biểu, độc đáo trong phong trào cách mạng của xã Hội An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.
Nhà sư Bửu Đồng tên thật là Ngô Văn Chẩm. Pháp danh: Bửu Đồng, Phật danh: giáo Thọ. Sinh năm 1913 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Mỹ Thạnh, quận Thốt Nốt, tỉnh An Giang.
Sớm mồ côi mẹ nên từ nhỏ Bửu Đồng sống với người cậu là Hoàng thượng Thích Quảng Đạt (tục danh Huỳnh Văn Minh) là sư trụ trì đầu tiên ở chùa Bà Lê. Được Hòa thượng Thích Quảng Đạt hết lòng thương yêu dạy dỗ nên chẳng bao lâu Bửu Đồng đã biết đọc biết viết chữ Nôm, thành thạo chữ quốc ngữ, am hiểu kinh điển nhà Phật, thường tìm đọc văn thơ của các nhà nho yêu nước như: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Bội Châu, Phan Văn Trị,...
Tuổi thơ trôi qua trong tình yêu thương của bạn bè, bà con hàng xóm. Lớn lên, kiến thức của Nhà sư Bửu Đồng càng rộng, nhận thức càng sâu. Chứng kiến nhân dân bị đọa đày đau khổ bởi ách thống trị của thực dân Pháp và bọn Việt gian bán nước, Nhà sư Bửu Đồng đem lòng đồng tình, hưởng ứng rồi tích cực ủng hộ cách mạng.
Năm 1945, phong trào Việt Minh chống Pháp phát triển sôi nổi, Nhà sư Bửu Đông tích cực vận động bà con nhân dân góp tiền, của cho cách mạng, riêng mình hiến Đại hồng chung cho bộ đội rèn giáo, mác, đúc vỏ đạn,... Nhà sư Bửu Đồng còn tạo điều kiện và nuôi chứa nhiều cán bộ: Nguyễn Văn Hơn (nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang), Huỳnh Văn Của, Lê Hưng Nhượng, Lê Ngọc Vệ (Tư Hải), Lê Thị Phối (Út Nhan), Trần Văn Tứ (Ba Trung), Huỳnh Thị Hưởng (Sáu Hồng),... Đồng thời tham gia công tác gầy dựng cơ sở, tổ chức chu đáo mạng lưới bảo vệ cán bộ, sử dụng chùa làm trụ sở Ủy ban hành chính xã.
Năm 1947, Nhà sư Bửu Đồng được kết nạp vào Đảng, lễ kết nạp do đồng chí Nguyễn Văn Hơn chủ trì. Năm 1954, Nhà sư Bửu Đồng với uy tín của mình đã vận động nhiều gia đình cách mạng, gia đình quần chúng tốt cho con em tập kết ra Bắc học tập, động viên niềm tin vào thắng lợi của cách mạng trong nhân dân.
Năm 1965, Hòa thượng Thích Quảng Đạt viên tịch. Nhà sư Bửu Đồng thay làm trụ trì chùa Bà Lê, tiếp tục tham gia phong trào cách mạng, nuôi chứa cán bộ, mở rộng xây dựng lực lượng.
Năm 1969, Nhà sư Bửu Đồng bị địch bắt. Mặc cho địch dùng mọi thủ đoạn nham hiểm để mua chuộc, dụ dỗ, tra tấn đánh đập, Nhà sư vẫn không lời khai báo. Không chứng cứ, sau 14 tháng giam giữ, địch phải trả tự do cho Nhà sư Bửu Đồng. Về lại chùa, Nhà sư tiếp tục hoạt động cách mạng cho đến ngày quê hương được giải phóng, đất nước thống nhất.
Trong cuộc tổng tuyển cử ngày 25/4/1976, Nhà sư Bửu Đồng đắc cử Đại biểu Quốc hội khóa VI.
Nhà sư Bửu Đồng mất ngày 24/4/1985, thọ 72 tuổi.
Với những đóng góp cho phong trào cách mạng tại địa phương và sự nghiệp giải phóng dân tộc, Nhà sư Bửu Đồng được khen tặng: Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Bằng khen Gia đình vẻ vang. Chùa Bà Lê (Phước Hội tự) được Bộ Văn hóa công nhận Di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia.
Mặc dù không trực tiếp cầm súng chiến đấu với kẻ thù, nhưng Nhà sư Bửu Đồng đã có đóng góp lớn trong hoạt động xây dựng, bảo vệ, duy trì và phát triển lực lượng cách mạng tại địa phương, góp phần đưa phong trào cách mạng đi đến thắng lợi cuối cùng; xứng đáng là một đảng viên cộng sản kiên trung.
